Hai ẩn số có thể làm chệnh hướng đà hồi phục của đồng yen

Các nhà giao dịch đồng yen đang thấp thỏm lo ngại trước nguy cơ biến động tiền tệ quay trở lại, trong bối cảnh sự không chắc chắn về cuộc bầu cử sớm tại quốc gia này ngày càng gia tăng và cuộc họp của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ diễn ra vào tuần tới.

Đầu tuần này, đồng nội tệ của Nhật Bản đã chạm mức thấp nhất trong 18 tháng qua trước những đồn đoán rằng Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ kêu gọi một cuộc bỏ phiếu nhằm củng cố vị thế và mở đường cho việc tăng chi tiêu chính phủ. Trước tình hình này, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản và quan chức cấp cao về tiền tệ của nước này đã đưa ra những cảnh báo mới về các biến động trên thị trường.

Ông Bart Wakabayashi, Giám đốc chi nhánh Tokyo của công ty State Street Bank & Trust, cho biết tỷ giá USD-yen đã không có nhiều biến động trong những tuần, thậm chí là những tháng gần đây, nhưng đã bắt đầu tăng vọt trước những tin tức về cuộc bầu cử. Ông cũng dự báo tình trạng biến động này sẽ còn tiếp diễn.

Bên cạnh đó, giới đầu tư cũng sẽ tập trung cao độ vào bất kỳ tín hiệu nào từ Thống đốc BoJ Kazuo Ueda về lộ trình tăng lãi suất của ngân hàng trung ương trong quyết định chính sách sắp tới.

Mặc dù BoJ đã tăng lãi suất vào tháng 12/2025, động thái này vẫn chưa đủ để tạo đà hồi phục bền vững cho đồng nội tệ. Theo các nguồn tin thân cận, giới chức ngân hàng trung ương đang đặc biệt lưu tâm đến việc tỷ giá đồng yen có thể gây áp lực lên lạm phát. Yếu tố này có thể sẽ định hình lộ trình tăng lãi suất trong tương lai, ngay cả khi cuộc họp tuần tới được dự báo sẽ đưa ra quyết định giữ nguyên lãi suất.

Đánh giá về rủi ro sắp tới, ông Rinto Maruyama – chiến lược gia về ngoại hối và lãi suất tại SMBC Nikko Securities Inc. – nhận định rằng tại cuộc họp báo lần trước, đồng yen đã mất giá mạnh do Thống đốc BoJ Ueda không đưa ra thông điệp thắt chặt chính sách đủ cứng rắn. Do đó, vị chuyên gia này cảnh báo thị trường cần phải đề phòng kịch bản tương tự có thể tái diễn trong lần họp này.

Việc đồng yen sụt giảm sâu hơn đang làm dấy lên lo ngại rằng Nhật Bản có thể sẽ can thiệp để đỡ giá cho đồng nội tệ. Các chiến lược gia của ngân hàng TD Securities nhận định rằng phía Nhật Bản dường như đã chuẩn bị sẵn sàng để kích hoạt biện pháp can thiệp ở vùng giá 161-163 yen đổi 1 USD, và có khả năng sẽ hành động ngay trong kỳ nghỉ lễ tại Mỹ vào ngày 19/1 nếu tỷ giá USD/yen tăng mạnh vào thời điểm đó. Trong tuần này, đồng tiền của Nhật Bản đã có lúc trượt xuống mức 159,45 yen đổi 1 USD.

Ông Cameron Systermans, Trưởng bộ phận đa tài sản khu vực châu Á tại công ty tư vấn Mercer Inc., cho biết thị trường sẽ theo dõi sát sao mốc 160 yen đổi 1 USD vì đây là một ngưỡng tâm lý quan trọng. Ông nói thêm rằng mốc 162 yen đổi 1 USD nhiều khả năng sẽ là trọng tâm tiếp theo, bởi mức cao nhất năm 2024 là 161,95 yen đổi 1 USD từng là yếu tố kích hoạt sự can thiệp của chính phủ.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama ngày 14/1 cho rằng các quan chức sẽ thực hiện hành động thích hợp chống lại những biến động ngoại hối quá mức, mà không loại trừ bất kỳ phương án nào trước sự biến động mạnh của đồng yen.

BoJ hồi tháng 12/2025 đã quyết định nâng lãi suất từ mức 0,5% lên mức 0,75%, mức cao nhất trong 30 năm khi kết thúc cuộc họp hai ngày. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 1/2025 trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang cho thấy những dấu hiệu cải thiện.

Trong báo cáo giải trình quyết định, các quan chức BoJ nhận định kinh tế Nhật Bản đã phục hồi ở mức độ vừa phải. Mặc dù vẫn còn những lo ngại liên quan đến kinh tế Mỹ và tác động của chính sách thương mại tại mỗi khu vực, nhưng những yếu tố không ổn định này đang giảm dần.

Theo kết quả khảo sát của viện nghiên cứu tư nhân Tokyo Shoko Research, số vụ phá sản doanh nghiệp tại Nhật Bản trong năm 2025 đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 12 năm, khi chi phí nguyên vật liệu leo thang và tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng gây sức ép lớn lên hoạt động kinh doanh. Diễn biến này cho thấy lạm phát và thị trường lao động thắt chặt đang nổi lên như những thách thức mới đối với doanh nghiệp, đồng thời có thể tiếp tục đặt BoJ trước áp lực phải nâng mức lãi suất vốn vẫn đang ở mức thấp.

Trong năm 2025, tổng cộng có khoảng 10.300 doanh nghiệp tại Nhật Bản rơi vào tình trạng phá sản – con số cao nhất kể từ năm 2013. Theo khảo sát của Tokyo Shoko Research, số vụ phá sản tăng 2,9% so với năm trước, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp xu hướng gia tăng, dù tốc độ tăng đã chậm lại so với mức 15,1% ghi nhận trong năm 2024.