Hài hòa các mục tiêu phát điện và cấp nước hạ du

Nhu cầu tiêu thụ điện năm 2026 được dự báo tăng cao trong bối cảnh nắng nóng kéo dài, lượng nước về các hồ thủy điện giảm, đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp vận hành nhằm hài hòa các mục tiêu phát điện và cấp nước hạ du, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho hệ thống.

Đây là những thông tin được trao đổi trong Hội nghị “Công tác phối hợp vận hành các nhà máy thủy điện trong mùa khô năm 2026 khu vực miền Trung” do Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) tổ chức tại thành phố Đà Nẵng chiều 3/4.

Theo NSMO, nhu cầu tiêu thụ điện thực tế đang có xu hướng tăng cao, dự báo kịch bản cơ sở tăng trưởng khoảng 7 - 8% so với năm 2025, khả năng cao có thể tăng trưởng 9-10% sản lượng, công suất cực đại có thể tăng tới 11-12%.

NSMO cho biết, theo nhận định từ các cơ quan dự báo và chuyên gia khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino có xác suất xảy ra cao, nắng nóng dự báo sẽ duy trì và kéo dài đến hết tháng 7 và tháng 8 năm 2026, số đợt nắng nóng sẽ nhiều hơn, kéo dài hơn so với năm 2025 đồng thời tình hình thủy văn sẽ kém hơn so với năm 2025.

Lưu lượng nước về các hồ thủy điện trên toàn hệ thống giảm dần và đang có diễn biến thấp hơn so với các nhận định trước đây.

Một số nhà máy nhiệt điện than đang gặp một số vướng mắc liên quan đến đáp ứng tiêu chuẩn về môi trường, ảnh hưởng đến khả dụng của các tổ máy, khả năng tích giữ nước và an ninh cung cấp điện.

Ngoài những rủi ro nhất định cho chuỗi cung ứng LNG do tình hình biến động địa chính trị đang tạo ra, một số nhà máy nhiệt điện than sử dụng than nhập cũng đối mặt với những rủi ro trong việc cung ứng than

NSMO cho biết, hội nghị “Công tác phối hợp vận hành các nhà máy thủy điện trong mùa khô năm 2026 khu vực miền Trung” là diễn đàn để trao đổi, đánh giá tình hình vận hành hệ thống điện, các thách thức trong mùa khô năm 2026 và thời gian tới, đồng thời thống nhất các giải pháp phối hợp vận hành giữa các địa phương, đơn vị điều độ và các đơn vị phát điện (quản lý vận hành các hồ chứa thủy điện) nhằm đảm bảo hài hòa giữa việc cung cấp điện an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia và vận hành hiệu quả các hồ chứa thủy điện, đáp ứng yêu cầu cấp nước hạ du.

 

Hội nghị tập trung trao đổi về việc tuân thủ các quy định pháp lý liên quan đến vận hành hồ chứa thủy điện, bao gồm các quy trình vận hành liên hồ chứa, yêu cầu cấp nước hạ du, cũng như các chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Các nhà máy thủy điện được yêu cầu thực hiện nghiêm túc các quy trình vận hành hồ chứa đã được phê duyệt, đồng thời chủ động cập nhật thông tin thủy văn, phối hợp chặt chẽ với các địa phương để đảm bảo cân bằng giữa các mục tiêu: Phát điện và cấp nước hạ du.

Việc chào giá và vận hành các nhà máy thủy điện cũng phải tuân thủ các quy định của thị trường điện, bao gồm các yêu cầu liên quan đến ràng buộc về thủy văn, nhu cầu cấp nước hạ du. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị phát điện, đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia và các cơ quan quản lý địa phương để đảm bảo vận hành hiệu quả và đúng quy định.

Các đại biểu tham dự hội nghị đã thống nhất việc chia sẻ thông tin về nhu cầu cấp nước hạ du, kế hoạch sử dụng nước của địa phương và dự báo phụ tải hệ thống điện cần được thực hiện kịp thời, đầy đủ, đặc biệt trong quá trình lập kế hoạch vận hành hàng tháng, hàng tuần và hàng ngày của hệ thống điện cũng như điều độ, vận hành thời gian thực. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn nước, hài hòa giữa các mục tiêu phát điện và cấp nước hạ du.

Tại hội nghị, các bên thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ trong vận hành hồ chứa và vận hành hệ thống điện. Sự phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý địa phương, đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia và các đơn vị phát điện sẽ góp phần quan trọng đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định cho khu vực miền Trung và toàn bộ hệ thống điện quốc gia trong mùa khô năm 2026.

Hội nghị cũng khẳng định vai trò quan trọng của công tác phối hợp vận hành trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng phát triển, nhu cầu điện tăng cao và các yếu tố biến động khí hậu, thời tiết, nhiên liệu, địa chính trị... Việc tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin và vận hành linh hoạt sẽ là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và phát triển hệ thống điện bền vững trong thời gian tới.