Hải Phòng thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng sức cạnh tranh

Ngày 30/3, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đã tổ chức hội nghị phổ biến, quán triệt Nghị quyết số 08-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về chuyển đổi xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Kế hoạch chuyển đổi xanh trong các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025-2030.

* Giữ thị trường, tăng sức cạnh tranh 

Theo Nghị quyết 08-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng, đến năm 2030 và định hướng đến năm 2050, thành phố xác định Chuyển đổi xanh là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt; trong đó, lấy kinh tế tuần hoàn làm động lực chuyển đổi xanh và tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới. Hải Phòng lấy phát triển cảng xanh, công nghiệp xanh, đô thị xanh, du lịch sinh thái bền vững, công nghệ cao làm trụ cột, trong đó phát triển cảng xanh là đột phá chiến lược. Thành phố cũng tập trung huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng xanh, đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, Hải Phòng đặt ra mục tiêu thực hiện toàn diện 7 lĩnh vực (giao thông, công nghiệp, năng lượng, xây dựng, nông nghiệp, du lịch, lối sống) và đảo Cát Bà. Trong đó xác định 02 lĩnh vực (giao thông vận tải, công nghiệp) và đảo Cát Bà làm trọng tâm. Thành phố phấn đấu đến năm 2030, đạt mức giảm phát thải khí nhà kính ít nhất 43,5% so với năm 2020; chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước; phấn đấu đến năm 2045, đạt và duy trì mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero); giữ vững chỉ số PGI nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.

Phó ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Dương Văn Xuyên phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Ông Dương Văn Xuyên, Phó ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết, thực hiện nghị quyết của thành phố, Ban cũng đã xây dựng kế hoạch cụ thể để chuyển đổi xanh trong các khu kinh tế, khu công nghiệp. Cụ thể, đến năm 2030, phấn đấu 100% các khu công nghiệp đang hoạt động có đánh giá hiện trạng phát thải và tiềm năng chuyển đổi xanh; tối thiểu 50% các khu công nghiệp đăng ký chuyển đổi và xây dựng khu công nghiệp sinh thái. Đến năm 2030, có ít nhất 2 khu công nghiệp được cấp chứng nhận khu công nghiệp sinh thái.

Đối với phát thải khí nhà kính, đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu phát triển theo hướng kinh tế xanh, cacbon thấp; sử dụng đất đảm bảo tổng lượng phát thải khí nhà kính giảm ít nhất 43,5% so với kịch bản phát triển thông thường. Trong đó, bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt mức giảm bình quân hàng năm 4,85%/năm. Các khu công nghiệp, khu kinh tế cũng tập trung chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa các ngành kinh tế, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn. Đến năm 2030, các khu công nghiệp, khu kinh tế phấn đấu đạt mức tiết kiệm năng lượng tối thiểu 8,5% tổng tiêu thụ năng lượng toàn ngành công nghiệp, có từ 3 đến 5 công trình/dự án trong khu công nghiệp đạt tiêu chuẩn chứng nhận công trình xanh. Đồng thời, đến năm 2030, Ban Quản lý Khu kinh tế đặt mục tiêu cho các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn đạt tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại nguồn, thu gom theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 100%; tỷ lệ khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường đạt 100%.

Bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), tham luận tại Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Theo bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), chuyển đổi xanh, xây dựng khu công nghiệp sinh thái là nhu cầu tất yếu để các doanh nghiệp Việt Nam giữ vững thị trường, hội nhập quốc tế cũng như tăng sức cạnh tranh, bảo vệ môi trường. Để khuyến khích các doanh nghiệp chuyển đổi, Chính phủ đã có Nghị định 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022, quy định, hướng dẫn xây dựng khu công nghiệp sinh thái và doanh nghiệp sinh thái với các tiêu chí để xác định, cũng như các chính sách hỗ trợ, ưu đãi để các doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi. 

Chia sẻ về chính sách chuyển đổi xanh, khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam, bà Nguyễn Trâm Anh, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) cho biết: Khu công nghiệp sinh thái là khu công nghiệp trong đó các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tham gia vào các hoạt động sản xuất sạch và sử dụng hiệu quả tài nguyên, có sự liên kết và hợp tác trong hoạt động cộng sinh doanh nghiệp. Tính đến tháng 6/2025, Việt Nam có khoảng 475 khu công nghiệp với diện tích khoảng 144.000 ha. Các khu công nghiệp, khu kinh tế đã có đóng góp lớn cho tăng trưởng và phát triển của Việt Nam. 

Theo bà Trâm Anh, từ năm 2014 đến nay, UNIDO đã hỗ trợ và triển khai các cơ hội khu công nghiệp sinh thái cho 10 khu công nghiệp và 159 công ty với 2.036 giải pháp. Ví dụ như: Công ty Pepsi cho công ty Năng lượng Xanh thuê đất và Công ty Năng lượng Xanh sử dụng phế sinh khối (trấu, vỏ dừa, gỗ thải… ) để cung cấp hơi nước bão hòa cho PepsiCo. Lợi ích của việc này là tái chế được 60.000 tấn chất thải sinh khối, giảm 16.156 tấn CO2 mỗi năm.

Tại Hải Phòng, hiện đã triển khai các cơ hội khu công nghiệp sinh thái tại 18 doanh nghiệp với nhiều hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế. Bà Trâm Anh cũng chia sẻ các lợi ích của doanh nghiệp, khu công nghiệp sinh thái, lợi ích của khu công nghiệp sinh thái thành lập từ đầu cũng như các cơ hội và thách thức cho Việt Nam trong xanh hóa các khu công nghiệp.

Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Shinec (Doanh nghiệp đang triển khai mô hình thí điểm chuyển đổi sinh thái tiên phong của cả nước tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền), tham luận tại Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Shinec (Doanh nghiệp đang triển khai mô hình thí điểm chuyển đổi sinh thái tiên phong của cả nước tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền) chia sẻ, Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền đang hiện thức hóa các mục tiêu chuyển đổi xanh bằng mô hình cụ thể, đo lường được và có thể nhân rộng. Tại Nam Cầu Kiền, diện tích cây xanh, giao thông, hạ tầng xã hội dùng chung đạt trên 32% với có cộng đồng an sinh xanh. Khu cũng có 3 chuỗi cộng sinh công nghiệp; ứng dụng năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên hiệu quả và giảm phát thải carbon.

* Chuyển đổi xanh – mệnh lệnh thời đại

Để chuyển đổi xanh, xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) khuyến nghị: Các địa phương, Ban quản lý các Khu kinh tế, Khu công nghiệp ưu tiên thu hút đầu tư chất lượng cao và phát triển bền vững vào các lĩnh vực như: kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp bán dẫn và công nghệ cao, năng lượng mới…

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Các địa phương cần quy hoạch phát triển khu công nghiệp sinh thái trong quy hoạch tỉnh, thành phố và xây dựng lộ trình để chuyển đổi các khu công nghiệp sang khu công nghiệp sinh thái; yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng triển khai các giải pháp cung cấp năng lượng tái tạo, năng lượng xanh tại khu công nghiệp; thúc đấy các dự án thực hiện các giải pháp về RCEP (Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực), cộng sinh doanh nghiệp và kinh tế tuần hoàn trong khu công nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp, cần triển khai báo cáo ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) và các giải pháp đón đầu cơ chế mới của EU và các thị trường lớn; đầu tư công nghệ xanh, xử lý tuần hoàn; xây dựng khu công nghiệp sinh thái từ đầu hoặc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi thành khu công nghiệp sinh thái, doanh nghiệp sinh thái.

Tại hội nghị, các đại biểu, các chuyên gia, doanh nghiệp đã làm rõ các giải pháp trọng tâm để chuyển đổi xanh, xây dựng khu công nghiệp sinh thái gồm: tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, pháp lý; ưu đãi tài chính, tín dụng xanh, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp; ứng dụng công nghệ số – xanh, tự động hóa, IoT, AI; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao nhận thức cộng đồng; mở rộng hợp tác công – tư – quốc tế; thực hiện chuyển đổi xanh tại các doanh nghiệp; chuyển đổi và xây dựng mới các khu công nghiệp sinh thái theo lộ trình cụ thể.

Tại Hải Phòng, để chuyển đổi xanh đi vào thực tiễn nhanh chóng, hiệu quả, Phó ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Dương Văn Xuyên đề nghị các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng xanh; thực hiện đánh giá hiện trạng phát thải, xây dựng kế hoạch chi tiết để chuyển đổi hoặc xây dựng mới khu công nghiệp sinh thái. Đến trước năm 2030, phấn đấu ít nhất 02 khu công nghiệp (Nam Cầu Kiền và Đình Vũ) được cấp chứng nhận khu công nghiệp sinh thái.

Lãnh đạo Ban quản lý Khu kinh tế cũng đề nghị các doanh nghiệp thứ cấp trong các khu công nghiệp thực hiện kiểm toán năng lượng và lập kế hoạch tiết kiệm năng lượng đạt tối thiểu 8,5% so với mức tiêu thụ trung bình ngành trước ngày 31/12/2026. Các doanh nghiệp tiếp tục áp dụng kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh thực hành ESG toàn diện, gắn nhãn “phát thải thấp” cho sản phẩm và cam kết lộ trình Net Zero phù hợp với định hướng chung của thành phố.

Lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cũng cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các Sở, ban, ngành, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế để cụ thể hóa, triển khai các giải pháp chuyển đổi xanh, xây dựng khu công nghiệp sinh thái; chuyển đổi thành công Tổ hợp Deep C cùng khu công nghiệp Nam Cầu Kiền thành các khu công nghiệp sinh thái đầu tiên đạt chuẩn quốc gia của Việt Nam; đẩy mạnh phát triển Khu kinh tế ven biển phía Nam trở thành hình mẫu kinh tế xanh, tuần hoàn, thông minh của cả nước. Lãnh đạo Ban quản lý khu kinh tế khẳng định tiếp tục gắn kết chặt chẽ chuyển đổi xanh với chuyển đổi số, phấn đấu đến năm 2030 kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP thành phố.