Hải quan tăng cường năng lực chống buôn bán động, thực vật hoang dã xuyên quốc gia

Trong khuôn khổ Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII (Operation Mekong Dragon VIII - OMD VIII), ngày 18/6, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Hải quan Việt Nam phối hợp với Tổ chức TRAFFIC International tại Việt Nam (tổ chức quốc tế hàng đầu về giám sát và phân tích hoạt động thương mại động, thực vật hoang dã) tổ chức Hội thảo tập huấn về phòng, chống buôn bán trái phép các loài động, thực vật hoang dã dành cho các đơn vị hải quan trên toàn quốc.

Hội thảo nhằm tăng cường hợp tác liên tỉnh trong đấu tranh chống buôn bán, vận chuyển trái phép động, thực vật hoang dã và các loại tội phạm về môi trường.

Tham dự hội thảo có 26 đại biểu là các đầu mối OMD VIII đến từ 20 Chi cục Hải quan khu vực, Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Văn phòng Cục Hải quan. Các giảng viên, báo cáo viên là những chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ Tổ chức TRAFFIC, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, Ban Giám sát quản lý về hải quan và Chi cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Cục Hải quan.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đại diện TRAFFIC International tại Việt Nam nhấn mạnh, Việt Nam với vị trí địa lý chiến lược và độ mở thương mại cao từ lâu đã nằm trên các tuyến vận chuyển trọng điểm của hoạt động buôn bán động, thực vật hoang dã trái phép. Các đường dây xuyên quốc gia vận chuyển ngà voi, sừng tê giác, vảy tê tê cùng nhiều loài nguy cấp, quý, hiếm khác thường lợi dụng các tuyến thương mại quốc tế để hoạt động. Trong cuộc chiến chống loại tội phạm này, lực lượng Hải quan giữ vai trò tuyến đầu trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Đại diện TRAFFIC cũng khẳng định, tổ chức đã đồng hành cùng Việt Nam trong hơn 25 năm qua và tham gia Chiến dịch Con Rồng Mê Kông ngay từ những ngày đầu với vai trò đối tác kỹ thuật, hỗ trợ thông tin, chia sẻ dữ liệu, báo cáo phân tích và thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực.

Theo TRAFFIC, hội thảo lần này không chỉ là hoạt động đào tạo chuyên môn mà còn là diễn đàn để các đầu mối thực thi pháp luật chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, trao đổi khó khăn, vướng mắc và tăng cường phối hợp liên tỉnh trong quá trình triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII.

Đại diện Chi cục Điều tra chống buôn lậu - Cục Hải quan cho biết, tình hình buôn bán, vận chuyển trái phép động, thực vật hoang dã trên thế giới và trong khu vực vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, mang tính xuyên quốc gia.

Các đối tượng lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh, chuyển phát nhanh và thương mại điện tử để che giấu hàng cấm, khai báo sai tên hàng hoặc chia nhỏ lô hàng nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.

Để ứng phó với tình hình trên, Cục Hải quan đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tăng cường thu thập thông tin nghiệp vụ, ứng dụng quản lý rủi ro, sử dụng trang thiết bị soi chiếu hiện đại, đẩy mạnh phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế.

Thông qua Chiến dịch Con Rồng Mê Kông và các chương trình hợp tác với các tổ chức quốc tế, trong đó có TRAFFIC, năng lực phát hiện, điều tra và xử lý các vụ việc liên quan đến động, thực vật hoang dã của lực lượng Hải quan Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Theo chương trình tập huấn, các học viên được cập nhật nhiều nội dung chuyên sâu như: tổng quan về Chiến dịch Con Rồng Mê Kông và kết quả đánh giá giữa kỳ giai đoạn VIII; các quy định của Công ước CITES và pháp luật Việt Nam về thương mại các loài hoang dã; các quy định kiểm soát buôn bán động, thực vật hoang dã; công cụ hỗ trợ thúc đẩy thương mại gỗ hợp pháp; kỹ năng phân tích rủi ro, xác định trọng điểm đối với các lô hàng có nguy cơ cao; nhận diện xu hướng, tuyến đường, phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; kỹ năng nhận dạng tang vật, lấy mẫu giám định, bảo quản tang vật và xử lý các tình huống thực tế tại hiện trường.

Điểm nổi bật của khóa tập huấn là phương pháp đào tạo kết hợp giữa lý thuyết, thảo luận tình huống và trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, tạo điều kiện để các đầu mối liên lạc của Chiến dịch Con Rồng Mê Kông tại các khu vực chia sẻ thông tin nghiệp vụ, tăng cường kết nối và xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả hơn trong quá trình thực thi chiến dịch.

Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII được đánh giá là chiến dịch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trong chuỗi Chiến dịch Con Rồng Mê Kông cũng như trong các hoạt động hợp tác thực thi pháp luật quốc tế của Hải quan Việt Nam, với 27 thành viên là các cơ quan hải quan, 2 cơ quan thực thi pháp luật và 2 tổ chức quốc tế tham gia.

Cục Hải quan đã triển khai chiến dịch trên phạm vi toàn quốc với sự tham gia của toàn bộ 20 Chi cục Hải quan khu vực, Chi cục Điều tra chống buôn lậu cùng các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an (C04, C05).

Thông qua hội thảo lần này, các học viên không chỉ được trang bị thêm kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ mà còn nâng cao khả năng phối hợp liên ngành, liên tỉnh và hợp tác quốc tế trong đấu tranh chống buôn bán động, thực vật hoang dã trái phép.

Đây là yếu tố then chốt góp phần nâng cao hiệu quả triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII, bảo vệ đa dạng sinh học, thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

Hội thảo khép lại với kỳ vọng tiếp tục củng cố mạng lưới phối hợp giữa các đơn vị hải quan trên cả nước, đồng thời phát huy vai trò của các đối tác quốc tế trong hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ thông tin và nâng cao năng lực thực thi pháp luật, hướng tới mục tiêu ngăn chặn hiệu quả các đường dây buôn bán động, thực vật hoang dã trái phép xuyên quốc gia.