Hàn Quốc thúc đẩy cải cách thị trường chứng khoán

Trong bối cảnh chỉ số KOSPI liên tiếp lập kỷ lục mới, các cơ quan tài chính Hàn Quốc đang đẩy mạnh các biện pháp cải cách thể chế nhằm nâng cao chất lượng và tính hấp dẫn của thị trường vốn trong nước.

Theo Phóng viên TTXVN tại Seoul, Ủy ban Dịch vụ Tài chính và Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc ngày 11/5 cho biết mục tiêu của kế hoạch là xây dựng một thị trường cao cấp Hàn Quốc thông qua việc củng cố nền tảng thị trường và cải thiện cơ cấu quản trị doanh nghiệp, trong đó trọng tâm là siết chặt các quy định liên quan đến niêm yết trùng lặp - vấn đề lâu nay được xem là một trong những nguyên nhân dẫn tới hiện tượng “chiết khấu Hàn Quốc” trên thị trường chứng khoán.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính và Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc hiện đang phối hợp xây dựng các biện pháp chi tiết nhằm hạn chế tình trạng các tập đoàn lớn đồng thời niêm yết công ty mẹ và công ty con trên sàn chứng khoán.

Theo giới chuyên gia, mô hình niêm yết kép thông qua việc tách doanh nghiệp theo hình thức vật lý và nhân sự đã bị chỉ trích trong nhiều năm do làm suy giảm giá trị doanh nghiệp và gây thiệt hại cho cổ đông, khi lợi nhuận của công ty mẹ và công ty con bị tính chồng lặp. Một số trường hợp từng gây tranh cãi lớn tại Hàn Quốc bao gồm việc LG Chem tách và niêm yết LG Energy Solution, hay kế hoạch sáp nhập giữa Doosan Bobcat và Doosan Robotics.

Theo số liệu tính đến tháng 11 năm ngoái, tỷ lệ niêm yết trùng lặp tại Hàn Quốc ở mức 18,4%, cao hơn đáng kể so với Nhật Bản (4,38%) và Mỹ (0,35%). Trên cơ sở đó, các cơ quan quản lý đã thiết lập nguyên tắc cấm niêm yết trùng lặp, chỉ cho phép ngoại lệ trong một số trường hợp nhất định, đồng thời xúc tiến sửa đổi các quy định liên quan.

Theo dự thảo đang được xem xét, các công ty mẹ muốn niêm yết công ty con sẽ phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về tính độc lập trong quản trị, hoạt động kinh doanh và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Các tiêu chuẩn chi tiết dự kiến sẽ được Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc công bố trong nửa đầu năm nay.

Nhà chức trách hiện cũng đang xem xét phạm vi ngoại lệ đối với niêm yết trùng lặp, các biện pháp bảo vệ quyền lợi cổ đông phổ thông của công ty mẹ, cũng như phương án tăng cường trách nhiệm của hội đồng quản trị trong quá trình niêm yết công ty con.

Theo giới chức tài chính, Hàn Quốc đang tham khảo mô hình cải cách quản trị doanh nghiệp của Nhật Bản. Trong những năm gần đây, Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo đã thúc đẩy mạnh việc công bố thông tin theo hướng thân thiện hơn với nhà đầu tư, đồng thời áp dụng các cơ chế bảo đảm tính độc lập với cổ đông lớn, bao gồm yêu cầu công bố riêng kết quả biểu quyết của các cổ đông thiểu số.

Song song với cải cách niêm yết, Chính phủ Hàn Quốc cũng tiếp tục thúc đẩy chương trình nâng cao giá trị doanh nghiệp. Từ năm 2024, Seoul đã khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện xây dựng và công bố kế hoạch cải thiện giá trị doanh nghiệp nhằm tăng tính minh bạch và sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Sau khi Luật Hạn chế thuế đặc biệt được sửa đổi cuối năm ngoái để áp dụng cơ chế đánh thuế riêng đối với thu nhập cổ tức, số lượng doanh nghiệp công bố kế hoạch nâng cao giá trị doanh nghiệp đã tăng nhanh, đặc biệt ở nhóm công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao. Theo Sở Giao dịch Chứng khoán, tính đến tháng 4 năm ngoái đã có tổng cộng 718 công ty niêm yết công bố kế hoạch nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tranh cãi về hiệu quả chính sách vẫn tiếp diễn khi khoảng 95% trong số 130 doanh nghiệp mới công bố kế hoạch trong tháng gần nhất là các công ty có cổ tức cao. Một số ý kiến cho rằng tỷ lệ tham gia thấp của các doanh nghiệp thuộc sàn KOSDAQ đang làm gia tăng khoảng cách giữa các thị trường và cần có thêm các biện pháp khuyến khích như mở rộng ưu đãi thuế hoặc điều chỉnh trọng số trong các chỉ số chứng khoán chủ chốt.

Dù vậy, các cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc cho biết hiện chưa xem xét bổ sung các ưu đãi mới. Một quan chức trong ngành nhận định chính phủ Hàn Quốc có thể cân nhắc mở rộng cơ chế khuyến khích tùy theo mức độ tham gia và tuân thủ công bố thông tin của doanh nghiệp. Ngoài ra, nhà chức trách dự kiến sẽ công bố định kỳ sáu tháng một lần danh sách các doanh nghiệp có tỷ lệ giá trên giá trị sổ sách (PBR) thuộc nhóm thấp nhất ngành.

Trong khi đó, một dự luật đang được đề xuất tại Quốc hội Hàn Quốc yêu cầu các công ty niêm yết có PBR dưới 1 trong hai năm liên tiếp phải công bố kế hoạch nâng cao giá trị doanh nghiệp, động thái được cho là sẽ làm gia tăng áp lực cải tổ đối với các doanh nghiệp có hiệu quả định giá thấp.

Một quan chức cấp cao ngành tài chính Hàn Quốc cho biết sau khi xử lý các vấn đề lớn của thị trường, chính phủ sẽ tiếp tục thúc đẩy các cải cách bổ sung như cấm niêm yết trùng lặp và cải thiện cơ chế quản trị nhằm xây dựng một thị trường hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Giới chức Hàn Quốc cũng đặt mục tiêu hình thành chu kỳ tăng trưởng tương hỗ, trong đó tăng trưởng doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư cùng hỗ trợ lẫn nhau. Trong động thái mới nhất nhằm thúc đẩy thị trường vốn trong nước, các cơ quan tài chính Hàn Quốc dự kiến niêm yết các quỹ ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu dựa trên Samsung Electronics và SK Hynix vào cuối tháng này, với kỳ vọng thu hút trở lại dòng vốn đầu tư đã chảy ra thị trường nước ngoài.