Hiến kế phát triển thương mại, logistics trong không gian đô thị TP. Hồ Chí Minh

Không gian TP. Hồ Chí Minh mới mang lại rất nhiều lợi thế về thương mại cho các doanh nghiệp Thành phố. Tuy nhiên, điểm nghẽn logistics không chỉ "ngăn" dòng chảy hàng hóa, mà còn ảnh hưởng đến khả năng phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế thị trường tiêu dùng của đô thị sôi động nhất cả nước. Đây là nội dung được thảo luận tại Tọa đàm Hiến kế phát triển công nghiệp, thương mại TP. Hồ Chí Minh, chủ đề phát triển thương mại và logistics do Báo Tuổi trẻ, phối hợp với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức chiều 11/9.

Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, không gian thương mại, dịch vụ của Thành phố đang mở ra với rất nhiều tiềm năng từ thị trường 14 triệu dân. Số liệu thống kê 8 tháng đầu năm cho thấy, bán lẻ, dịch vụ đang tiếp đà tăng trưởng mạnh mẽ, trong đó tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đạt 1.238.770 tỷ đồng, tăng 15,6% so với cùng kỳ. Đây là con số tích cực cho thấy không gian mở rộng đang tạo đà hưng phấn cho bán lẻ tăng trưởng, tiến tới mục tiêu 18% của cả năm.

Theo ông Lê Văn Tòng, Trưởng ban Kinh doanh trực tuyến Saigon Co.op, hiện đơn vị đang sở hữu mạng lưới khoảng 460 điểm bán hàng (gồm siêu thị, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại) tại 3 địa bàn của không gian TP. Hồ Chí Minh, qua đó tận dụng tối đa không gian bán lẻ từng khu vực để đạt mục tiêu tăng trưởng. Để tận dụng hết tiềm năng thị trường, Saigon Co.op đang lên kế hoạch mở rộng mạng lưới điểm bán hàng, không chỉ các siêu thị lớn, mà còn phát triển siêu thị nhỏ và cửa hàng tiện lợi, "bám rễ" sâu vào các khu dân cư.

"Đặc điểm nhiều vùng đô thị tại TP. Hồ Chí Minh có sự đan xen giữa đô thị hiện đại với các khu dân cư, vì vậy chúng tôi đa dạng hình thức bán lẻ để phù hợp với từng phân khúc khách hàng. Đồng thời, chúng tôi đầu tư nền tảng thương mại điện tử để người dân tiếp cận hàng hóa tốt hơn", ông Tòng cho biết.

Tương tự, hệ thống bán lẻ Bách Hóa Xanh cũng thuận lợi hơn trong không gian mở rộng, khi hoạt động vận tải hàng hóa liền mạch và nhanh chóng hơn. Đơn vị đang sở hữu 7 kho hàng tại trung tâm TP. Hồ Chí Minh và tại khu vực Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), cho phép hoạt động cung ứng hàng hóa nhanh chóng, kịp thời đến các điểm bán và người tiêu dùng. Nhận thấy sức mua sẽ còn tăng trong thời gian tới, đơn vị đang tính toán việc mở rộng thêm nhiều kho hàng và chuỗi điểm bán phù hợp tại những địa bàn mới.

Để tận dụng triệt để tiềm năng từ thị trường bán lẻ mở ra, nhiều đơn vị đã lập tức tìm kiếm các giải pháp đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Theo ông Nguyễn Tấn Hùng, Giám đốc phòng thị trường, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn, đơn vị đã lên kế hoạch mở rộng mạng lưới bán hàng, phát triển sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phù hợp với từng phân khúc thị trường, từng khu vực dân cư, tận dụng tối đa dư địa thị trường để đưa hàng Việt đến với người Việt.

Tuy nhiên, ông Hùng đánh giá, hiện nay chi phí logistics cao, chiếm 17% chi phí giá thành của doanh nghiệp, là một thách thức rất lớn đối với các nhà bán lẻ, nhất là trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh như hiện nay. Doanh nghiệp phải tìm nhiều giải pháp để giải bài toán giá thành, làm sao tối ưu hóa giá thành, giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh.

"Một trong những giải pháp mà đơn vị đã tính đến, đó là "bắt tay" với đơn vị vận chuyển chuyên nghiệp, tận dụng hệ sinh thái có sẵn từ mạng lưới giao hàng, phương tiện… để mở rộng thị trường bán lẻ, đưa hàng đến điểm bán, đến người dân một cách nhanh chóng, thuận lợi nhất", ông Hùng chia sẻ.

Nhiều doanh nghiệp lại giải bài toán này bằng cách đầu tư, phát triển hệ thống kho bãi tại các khu vực trọng điểm để giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại, giữ chất lượng nông sản, thực phẩm. Đơn cử như Saigon Co.op đã xây dựng thêm kho trung chuyển hàng hóa rộng 35.000 mét vuông tại khu công nghiệp Lê Minh Xuân (xã Bình Lợi, TP. Hồ Chí Minh) để kết nối hàng hóa từ miền Tây về Thành phố, cũng như đưa hàng ra các siêu thị, cửa hàng thuận tiện.

Khó khăn logistics của TP. Hồ Chí Minh hiện nay còn nằm ở thời gian giới nghiêm đối với các phương tiện vận chuyển vào nội đô Thành phố. Nhiều đơn vị đề nghị, thành phố nên tạo "luồng xanh", ưu tiên phương tiện vận chuyển thực phẩm tươi sống ra vào nội đô thuận lợi, đảm bảo tối ưu chất lượng sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Trong khi chờ "luồng xanh", nhiều đơn vị đã linh động phương tiện giao nhận phù hợp, có thể ra vào thành phố không bị giới hạn bởi lệnh giới nghiêm.

Theo ông Cao Hồng Phong, Chủ tịch Hiệp hội Logistics và cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu, logistics là một trong những điểm nghẽn của không gian đô thị TP. Hồ Chí Minh hiện nay. Để giải bài toán này, cần phải có nghiên cứu, điều chỉnh lại quy hoạch tổng thể một cách phù hợp, phát huy tối đa lợi thế của từng khu vực để hình thành mạng lưới logistics liên thông, kết nối hạ tầng đồng độ, giải quyết được bài toán giao thông đô thị, chính sách thu hút đầu tư…

"Giải pháp không cần dàn trải, mà phải có trọng tâm, trọng điểm và hài hòa, thì mới phát huy được vai trò của logistics trong phát triển thương mại, dịch vụ của TP. Hồ Chí Minh", ông Phong nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho rằng, cần phải định hình lại việc quy hoạch logistics trong không gian mới, trong đó tính toán việc hình thành các trung tâm logistics gắn với đặc điểm từng khu vực thì mới phát huy vai trò trong việc vận chuyển và lưu thông hàng hóa. Đồng thời, cần phối hợp nhịp nhàng giữa sản xuất và logistics để ứng phó hiệu quả trong mọi tình huống, kể cả khi có biến động về thị trường. Điều này đòi hỏi giải pháp đồng bộ, hiến kế từ các cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp để Thành phố xây dựng khung phát triển đầy đủ, cụ thể, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế không gian mới trong phát triển thương mại, dịch vụ của đô thị mới.

Còn ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh thì cho rằng, chi phí logistics cao là bất lợi rất lớn với các doanh nghiệp, là nút thắt tồn tại lâu nay, khiến doanh nghiệp phải gồng mình xoay xở. Để biến bất lợi thành cơ hội cho đô thị mới, Thành phố cần có những giải pháp đột phá, đánh đúng điểm nghẽn, trong đó ý tưởng thành lập tổ công tác với đại diện của các sở ngành, hiệp hội, sẽ nhận diện bao quát vấn đề, từ đó sẽ sớm gỡ nút thắt logistics, khơi thông mạch hàng hóa luôn chuyển trong không gian Thành phố mới, cũng như mở rộng lợi thế ra các địa phương lân cận.

"Việc gỡ nút thắt logistics cũng là giải pháp góp phần thúc đẩy dòng chảy thương mại, dịch vụ của TP. Hồ Chí Minh đạt mục tiêu tăng trưởng 18% của năm 2025 và cao hơn trong những năm tiếp theo", ông Phương nhấn mạnh.