Hỗ trợ vốn để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, bài toán khó giải quyết nhất hiện nay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa là nguồn vốn.

Nội dung này đã được các chuyên gia, đại diện nhiều tổ chức kinh tế thế giới bàn thảo tại Diễn đàn “Nâng cao khả năng tiếp cận tài chính trong thời đại kỹ thuật số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”, tổ chức ngày 11/9 tại Tp. Hồ Chí Minh.

Diễn đàn nằm trong Tuần lễ Hội nghị Bộ trưởng về doanh nghiệp nhỏ và vừa, hướng đến APEC Việt Nam 2017.

Đòn bẩy vốn

Theo ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam, trong chiến lược phát triển kinh tế, mỗi quốc gia phải có chính sách ưu tiên phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo công ăn việc làm cho người lao động, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua tự do hoá thương mại xuyên biên giới. Muốn thực hiện được mục tiêu này cần phải có giải pháp hỗ trợ tài chính, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được nguồn vốn.

Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Tp. Hồ Chí Minh cho biết, hai khó khăn lớn nhất đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam là nguồn vốn và đầu ra sản phẩm. Công nghệ là bệ phóng để doanh nghiệp trong nước kết nối với các tổ chức tài chính thế giới và chuyên gia quốc tế trong chiến lược sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh các giải pháp vĩ mô của Chính phủ cũng rất cần giải pháp tài chính vi mô với lãi suất vốn vay hợp lý, có thể tiếp cận từ Quỹ phát triển sản xuất, Quỹ phát triển doanh nghiệp hoặc Quỹ đầu tư mạo hiểm.

Theo ông Jonas Grunder, Phó Giám đốc cơ quan hợp tác của Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tại Việt Nam, SECO cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ phát triển hạ tầng, tài chính tại Việt Nam, đặc biệt là các giao dịch đảm bảo, giải quyết nợ xấu và các hoạt động thanh toán, giúp thị trường tài chính Việt Nam phát triển, nâng cao năng lực cho vay của các tổ chức tín dụng tại Việt Nam.

Trong khi đó, theo ông Kyle F.Kelhofer, Giám đốc quốc gia Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam – Lào - Campuchia thuộc Ngân hàng Thế giới, đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tìm giải pháp tài chính thông qua chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu bằng việc áp dụng công nghệ hiện đại có ý nghĩa hết sức quan trọng.

IFC đã và đang hỗ trợ phát triển tài trợ tại các quốc gia khác như Mông Cổ, Philippines, Lào, Trung Quốc... và sẽ thúc đẩy tài trợ tín dụng tại Việt Nam nhằm tạo ra các sản phẩm mới, làm tăng các chuỗi giá trị cung ứng dựa trên nền tảng công nghệ điện tử hiện đại.

Tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hoá, sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn mà còn phụ thuộc rất lớn vào công nghệ. Tiến sĩ Trần Quang Thắng phân tích, công nghệ 4.0 đang là công cụ quan trọng, cần thiết để các doanh nghiệp nói chung trong đó có doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam kết nối chuỗi cung ứng giá trị, phản hồi nhanh các thông tin liên quan đến quá trình làm ăn.

Đơn cử, trong thời gian qua đã có nhiều tổ chức, doanh nghiệp Hà Lan, Nhật Bản, Thái Lan tham gia các chương trình hỗ trợ nông nghiệp cho Việt Nam nhưng chưa rộng khắp. Nền nông nghiệp các tỉnh miền Tây vẫn còn thiếu vắng công nghệ và sự liên kết quốc tế. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam với tư cách thành viên sẽ phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thế giới kết nối các hợp tác xã, người làm nông nghiệp đồng thời bao tiêu đầu ra sản phẩm.

Về vấn đề hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Kely F.Kelhofer cho rằng, từ năm 1990 hoạt động này đã được đẩy mạnh thông qua xuất khẩu với các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên doanh nghiệp Việt Nam vẫn bị rào cản khi chi phí tiếp cận nguồn tài chính hỗ trợ vẫn còn cao.

Hiện chỉ có khoảng 20% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam liên kết được với chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi ở một số nước trong khối ASEAN có tỷ lệ cao hơn, thậm chí Malaysia cũng đạt khoảng 30%.

Do đó, việc thúc đẩy tài trợ tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam cũng như các nền kinh tế mới nổi của APEC sẽ mang lại nhiều lợi ích kinh tế, gia tăng giá trị chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là khi thị trường tài chính được toàn cầu hóa ngày càng nhiều, những giao dịch dựa trên chuỗi cung ứng liên tục được mở rộng. Điều này sẽ góp phần quan trọng mang lại sự thịnh vượng cho khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Theo đánh giá của ông Jonas Grunder, đã có thời kỳ các doanh nghiệp Việt Nam rất khó tiếp cận nguồn vốn để phát triển và phát huy thế mạnh. Tuy nhiên hiện các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có được sự cải thiện tiếp cận vốn, các ngân hàng cũng có nhiều dịch vụ, sản phẩm cho vay phù hợp hơn với nhu cầu, đồng thời rút ngắn thời gian cho vay xuống còn khoảng 48 giờ.

Chính sự minh bạch trong suốt quá trình cho vay, cấp tín dụng trên toàn cầu đã giúp xây dựng thị trường sản phẩm, dịch vụ chi phí thấp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên hiện vẫn còn nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa khi tiếp cận nguồn tín dụng do bị phụ thuộc quá nhiều vào tình hình phát triển kinh tế chung, đặc biệt các doanh nghiệp này đang nằm trong giai đoạn đầu của chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu, chưa tạo được năng suất cao.

"Việc phát triển tài trợ vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo chuỗi giá trị toàn cầu là giải pháp cải thiện năng lực doanh nghiệp, mở rộng quy mô theo hướng hiện đại để tiếp tục gia nhập sâu hơn vào hệ thống kinh tế toàn cầu. Trong đó, quy trình cho vay và cung cấp dịch vụ tự động dựa trên công nghệ sẽ là nguồn sống để giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển”, ông Jonas Grunder chia sẻ./.

>>> Nâng cao năng lực cạnh tranh và sáng tạo cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa