Trung Quốc ứng dụng khoa học công nghệ vào phục hồi hệ sinh thái sông, hồ

Nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên nước, phục hồi hệ sinh thái và thúc đẩy phát triển bền vững, Trung Quốc đang triển khai các giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ vào việc phục hồi sông, hồ, bảo tồn đất và nước, hoàn thiện cơ chế quản lý.

Sông Dương Tử đoạn qua thành phố Trùng Khánh, Trung Quốc, ngày 14/8/2020. Ảnh: THX/TTXVN

Bộ Thủy lợi xác định trọng tâm chiến lược là chọn dòng sông “mẹ” làm điểm khởi đầu triển khai các biện pháp như nạo vét, khơi thông dòng nước. Cách làm này đang được triển khai đối với 88 con sông và đã mang lại kết quả tích cực.

Nhiều dòng sông từng gián đoạn dòng chảy trong thời gian dài được khơi thông, nhiều hồ bị thu hẹp, như hồ Bạch Dương Điến tại tỉnh Hà Bắc, từng bước phục hồi hệ sinh thái; kênh Đại Vận Hà phía Nam tại thành phố Thương Châu, từng cạn dòng nhưng đã hồi sinh nhờ nguồn nước bổ sung từ Dự án dẫn nước Nam Bắc.

Dòng chảy được khôi phục không chỉ cải thiện môi trường sinh thái mà còn tạo động lực phát triển các ngành nông nghiệp, văn hóa và du lịch ven sông, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Trong giai đoạn Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), Trung Quốc dự kiến lựa chọn thêm 111 dòng sông “mẹ”. Ngoài ra, nước này cũng đẩy mạnh cơ chế trưởng sông, trưởng hồ nhằm phân công, chỉ rõ trách nhiệm quản lý, bảo vệ sông, hồ cho cán bộ các cấp, đồng thời kết hợp điều phối theo lưu vực, phối hợp liên ngành và huy động sự tham gia của xã hội.

Trong công tác bảo tồn đất và nước, Trung Quốc tập trung cải tạo đất canh tác trên sườn dốc, xây dựng đập giữ bùn, xử lý các khe rãnh xói mòn, đồng thời tăng cường giám sát bằng công nghệ viễn thám và hoàn thiện cơ chế tái đầu tư nguồn thu từ các sản phẩm sinh thái cho công tác bảo tồn. Biện pháp này đang được áp dụng tại cao nguyên Hoàng Thổ và vùng Đông Bắc.

Bên cạnh đó, Trung Quốc đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thủy lợi, đồng thời tăng cường sử dụng các thiết bị không người lái, hệ thống giám sát, cảm nhận tích hợp trên không, trên mặt đất, dưới nước và hệ thống bản sao kỹ thuật số. Tại công trình Đại Đằng Hiệp trên lưu vực Châu Giang, camera dưới nước truyền hình ảnh theo thời gian thực, kết hợp với hệ thống AI tự động nhận diện loài cá và thống kê số lượng, với độ chính xác lên đến 95%, đã tạo thuận lợi cho công tác bảo vệ các loài thủy sinh.