Hoàn thiện Chiến lược sở hữu trí tuệ đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Một số nội dung của Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 cần được sửa đổi để phù hợp với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế. Ảnh minh họa: Phú Vinh/BNEWS/TTXVN

Ngày 23/6, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo "Góp ý, hoàn thiện Dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22/8/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành các Nghị quyết chiến lược mang tính trụ cột, thể hiện rõ tầm nhìn phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá chiến lược, đồng thời đặt ra các mục tiêu cụ thể về trình độ, đóng góp và kết quả của các hoạt động gồm cả quyền sở hữu trí tuệ; Nghị quyết 59-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu hội nhập quốc tế toàn diện, trong đó có hội nhập về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; Nghị quyết số 66-NQ/TW đề cao cải cách thể chế và tăng cường hiệu lực thi hành pháp luật, đặc biệt nhấn mạnh số hóa trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật có liên quan đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ. 

Đồng thời, Nghị quyết 68-NQ/TW xác định khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, đòi hỏi các chính sách sở hữu trí tuệ phải góp phần thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh doanh hiệu quả, bền vững trong kinh tế tư nhân.

Ngoài ra, các Nghị quyết khác của Bộ Chính trị, cùng với việc Quốc hội ban hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025, đặc biệt Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ đã đặt lĩnh vực sở hữu trước những yêu cầu mới cần thay đổi, điều chỉnh phù hợp để theo kịp tình hình mới. 

Hội thảo nhằm trao đổi, thảo luận, góp ý và hoàn thiện Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định 1068/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 theo hướng đảm bảo thống nhất với định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đồng thời bám sát nội dung của Luật Sở hữu trí tuệ, cũng như các định hướng, chính sách, quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, khẳng định vai trò của sở hữu trí tuệ như một trụ cột trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn kết chặt chẽ với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; góp phần xây dựng nền kinh tế tri thức và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Tại hội thảo, ông Nguyễn Trọng Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 trong giai đoạn 2025 đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức xã hội về sở hữu trí tuệ, thúc đẩy hoạt động xác lập, bảo hộ, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, một số nội dung của chiến lược cần được sửa đổi để phù hợp với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế dựa trên tri thức.

Do đó, việc sửa đổi hướng tới nâng tầm sở hữu trí tuệ thành nội dung có ý nghĩa chiến lược quốc gia, xác định quyền sở hữu trí tuệ là nguồn lực cho phát triển, chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng: Chiến lược phải đảm bảo yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số, nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, nghiên cứu cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, đặc biệt chú trọng tính khả thi trong thực hiện cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo hộ, thực thi và phát triển tài sản trí tuệ trong thời gian tới.

Việc sửa đổi, bổ sung Chiến lược sở hữu trí tuệ không chỉ là yêu cầu hoàn thiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ mà còn là bước cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, để sở hữu trí tuệ thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất lao động, gia tăng giá trị và năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn tới. 

Tại hội thảo, ông Nguyễn Hoàng Anh, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ đã chia sẻ những chủ trương, chính sách cũng như những quy định mới về sở hữu trí tuệ trong bối cảnh hiện nay.

Đặc biệt, việc Việt Nam được nêu trong Báo cáo Special 301 năm 2026 của Cơ quan Đại diện thương mại Hoa Kỳ và sau đó bị khởi sướng điều tra đối với các vấn đề liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ cho thấy sức ép hội nhập quốc tế trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ ngày càng rõ nét trong thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điều này, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế thực thi về sở hữu trí tuệ, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển, vừa phù hợp với các cam kết và thông lệ quốc tế.

Các ý kiến trao đổi, góp ý tại hội thảo tập trung vào các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp lớn của Chiến lược, tính khả thi cũng như nâng vào hiệu quả quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ… sẽ được tổng hợp để hoàn thiện Dự thảo Quyết định, bảo đảm Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030 phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới.