Hoàn thiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho trụ/trạm sạc xe điện

Quy chuẩn được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quản lý kỹ thuật quan trọng, đảm bảo an toàn, chất lượng cho hệ thống trạm sạc xe điện, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường xe điện một cách bền vững tại Việt Nam. Thông tin này được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tại buổi họp báo thường kỳ tháng 7/2025 diễn ra chiều 5/8 tại Hà Nội.

*Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ

Theo thông tin được đưa ra tại họp báo, việc chuẩn hóa hệ thống trụ/trạm sạc xe điện đã được cơ quan này triển khai bài bản trong khuôn khổ hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN). Tính đến nay, Bộ đã công bố 23 tiêu chuẩn quốc gia liên quan trực tiếp đến lĩnh vực trụ/trạm sạc xe điện, bao gồm: 8 tiêu chuẩn quốc gia về hệ thống trụ/trạm sạc xe điện, quy định các yêu cầu kỹ thuật chung, yêu cầu về tương thích điện từ của thiết bị, truyền thông số giữa trụ sạc và xe điện, yêu cầu an toàn cho hệ thống lắp đặt, cụm đóng cắt và điều khiển hạ áp tại khu vực sạc; 3 tiêu chuẩn tiêu chuẩn quốc gia về dây và cáp sạc xe điện, liên quan đến yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử cho cáp sạc có điện áp danh định đến 0,6/1 kV, áp dụng cho cả sạc xoay chiều và một chiều.

Cùng với đó là 7 tiêu chuẩn quốc gia về cụm đóng cắt, ổ cắm, phích cắm cho trụ/trạm sạc xe điện, xác lập các yêu cầu về tính tương thích kích thước, tính đổi lẫn và yêu cầu an toàn đối với phụ kiện đầu nối sạc AC/DC, có hoặc không có hệ thống quản lý nhiệt; 5 tiêu chuẩn quốc gia về thiết bị đo điện, gồm các tiêu chuẩn về công tơ điện kiểu tĩnh, kiểu điện cơ, các thiết bị đo điện năng tác dụng, áp dụng cho đo lường tiêu thụ năng lượng tại các trụ/trạm sạc xe điện nhằm phục vụ việc tính toán chi phí và thanh toán.

Tại họp báo, ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã thành lập các Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến hoạt động xây dựng tiêu chuẩn trụ/trạm sạc xe điện. Thành viên các Ban kỹ thuật đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp (trong nước, nước ngoài), hiệp hội, trường đại học, chuyên gia... có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực trụ/trạm sạc xe điện và xe điện. Các Ban kỹ thuật được thành lập, hoạt động theo mô hình, tổ chức, hoạt động của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), tuân thủ nguyên tắc, thông lệ quốc tế trong xây dựng tiêu chuẩn.

Cụ thể, để bảo đảm chất lượng, hiệu quả và tính khoa học trong công tác xây dựng tiêu chuẩn, Bộ Khoa học và Công nghệ đã thành lập ba Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia chuyên trách về lĩnh vực trụ/trạm sạc xe điện, gồm: Ban kỹ thuật TCVN/TC22 – Phương tiện giao thông đường bộ; Ban kỹ thuật TCVN/TC/E17 – Thiết kế kỹ thuật hệ thống điện trong công trình xây dựng; Ban kỹ thuật TCVN/TC/E16 – Hệ thống truyền năng lượng cho xe điện.

Thành viên các Ban kỹ thuật này là đại diện đến từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp trong và ngoài nước, hiệp hội ngành nghề, các trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu, chuyên gia đầu ngành có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn.

Các Ban kỹ thuật hoạt động theo đúng mô hình của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), với nguyên tắc minh bạch, đa bên, tuân thủ thông lệ quốc tế trong toàn bộ quá trình xây dựng, thẩm định và ban hành tiêu chuẩn.

Sự phối hợp liên ngành và đa lĩnh vực trong hoạt động tiêu chuẩn hóa được kỳ vọng sẽ tạo ra hệ thống tiêu chuẩn phù hợp với nhu cầu thị trường nội địa, đồng thời bảo đảm khả năng hội nhập và tương thích với thiết bị nhập khẩu.

*Tăng cường công cụ pháp lý

Bên cạnh hệ thống tiêu chuẩn đã ban hành, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang tích cực triển khai xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) nhằm thiết lập các yêu cầu bắt buộc về an toàn kỹ thuật, chất lượng, hiệu suất đối với trụ/trạm sạc xe điện.

Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng kinh nghiệm quốc tế, tham chiếu tiêu chuẩn của các quốc gia tiên tiến, kết hợp với khảo sát thực địa hoạt động sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, kinh doanh, thử nghiệm trụ sạc tại các doanh nghiệp ở ba miền Bắc, Trung, Nam.

Chánh Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ Hà Minh Hiệp chia sẻ thêm: “Hiện nay, Bộ đã phối hợp với Bộ Công Thương để xây dựng quy chuẩn, thực hiện quản lý chặt chẽ hơn đối với các trạm/trụ sạc. Tinh thần của Dự thảo quy chuẩn là xây dựng theo 8 phương thức quản lý rất chặt, làm sao bảo đảm các trụ sạc trong thời gian tới, khi được đưa ra ngoài thị trường, sẽ được quản lý theo phương thức rất chặt chẽ”.

Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện đang được Bộ Khoa học và Công nghệ gửi lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp liên quan. Đồng thời, được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, trang web chính thức của Bộ Khoa học và Công nghệ, được thông báo tới Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm bảo đảm minh bạch, đáp ứng nghĩa vụ quốc tế.

Việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho trụ/trạm sạc xe điện sẽ tạo hành lang pháp lý quan trọng, hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông sạch, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Dự kiến, sau khi hoàn tất quy trình lấy ý kiến và chỉnh lý, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho trụ/trạm sạc xe điện sẽ được ban hành trong năm 2025, làm cơ sở để các cơ quan chức năng kiểm tra, cấp phép, và xử lý vi phạm trong lĩnh vực hạ tầng sạc xe điện.