Hội nghị Trung ương 3: Mở không gian phát triển kinh tế biển trong tư duy quản trị thống nhất

Phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV), Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ chủ quyền; phải được quản trị tổng hợp, kết nối với đất liền, cảng biển, logistics và các hành lang kinh tế và hợp tác quốc tế”.

Với đường bờ biển dài gần 500km, tỉnh Khánh Hòa có lợi thế vượt trội để thu hút các nguồn lực đầu tư, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển theo đúng tinh thần Nghị quyết số 36-NQ/TW Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương (khóa XII) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, qua đó, vươn lên trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước.

*Mạnh giàu từ biển quê hương

Nằm ở vị trí trung tâm Duyên hải Nam Trung Bộ, gần tuyến hàng hải quốc tế, tỉnh Khánh Hòa mới (trên cơ sở hợp nhất tỉnh Ninh Thuận và Khánh Hòa) mở ra không gian phát triển kinh tế biển rộng lớn. Tỉnh có đường bờ biển dài nhất cả nước, với gần 500 km đường bờ biển kéo dài từ vịnh Vũng Rô đến Cà Ná. Nơi đây có 4 vịnh biển nổi tiếng là: Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong, Vĩnh Hy; có 3 cảng biển lớn, độ nước sâu gồm: Cam Ranh, Nha Trang, Cà Ná. Ngoài ra, Khánh Hòa sở hữu hơn 200 hòn đảo lớn, nhỏ. Đặc biệt là đặc khu Trường Sa với vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, được xác định trở thành Trung tâm kinh tế, văn hóa trên biển của cả nước.

Khánh Hòa được định vị là Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng Nam Trung Bộ - Nam Bộ. Địa phương đã triển khai chiến lược phát triển kinh tế xác định 4 trụ cột động lực tăng trưởng trên cơ sở kinh tế biển là nền tảng. Đến nay, kinh tế biển và ven biển của Khánh Hòa đã đóng góp đến 80% GRDP của tỉnh, với các trụ cột: Dịch vụ du lịch biển, thủy sản, công nghiệp đóng tàu, dịch vụ cảng biển và logistics, công nghiệp năng lượng; kim ngạch xuất khẩu thủy sản chiếm khoảng 44,8% giá trị xuất khẩu của tỉnh...

Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định rõ quan điểm phát triển về kinh tế biển là: “… Khai thác và phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế với kinh tế biển là nền tảng…”. Từ đó, Đảng bộ tỉnh đề ra các giải pháp đồng bộ để thúc đẩy phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng - an ninh.

Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh) xác định địa phương là một trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước; là đô thị thông minh, thân thiện với môi trường, bản sắc, ngang tầm khu vực châu Á.

Khánh Hòa phấn đấu trở thành một trong những đô thị ven biển thu hút khách du lịch và có môi trường đáng sống hàng đầu của châu Á với hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Môi trường và cảnh quan thiên nhiên được gìn giữ, nhất là môi trường biển và ven biển. Quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển, đảo được giữ vững, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và cuộc sống bình yên của nhân dân; là hình mẫu của sự gắn kết giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo ông Nguyễn Việt Hùng, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, biển đã nuôi sống bao thế hệ, bồi đắp nên tính cách cởi mở, bền bỉ và nghĩa tình của người Khánh Hòa. Ngày nay, biển mở ra không gian mới cho du lịch, cảng biển, logistics, nuôi biển công nghệ cao và năng lượng. Khánh Hòa chọn vươn lên từ biển và kiên định gìn giữ màu xanh của biển.

Mỗi bước phát triển phải hài hòa với thiên nhiên và có trách nhiệm với mai sau. Phát triển từ biển phải tạo ra thịnh vượng, nâng cao đời sống người dân và để lại một vùng biển trong xanh cho mai sau. Đó là con đường để Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030; trung tâm dịch vụ, du lịch và kinh tế biển có vị thế quốc tế.

*Hoàn thiện thể chế phát triển bền vững

Ngay trong phiên khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV), Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi ý 4 trọng tâm để thảo luận. Một trong những nội dung đó là, tổng kết thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Trung ương khóa XII (gọi tắt là Nghị quyết số 36-NQ/TW) và ban hành Nghị quyết của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh phải được xem xét trong tư duy quản trị thống nhất lãnh thổ.

Nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030), Tỉnh ủy Khánh Hòa xây dựng Nghị quyết về phát triển kinh tế biển tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, giữ vai trò dẫn dắt, định hướng phát triển kinh tế biển trở thành trụ cột chiến lược trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Trung ương phê duyệt một số cơ chế, chính sách để đột phá thể chế, tạo điều kiện để địa phương tận dụng tối đa các tiềm năng phát triển kinh tế biển; đạt mục tiêu nghị quyết đề ra.

Theo đó, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục kiên định với 5 quan điểm đã xác định Nghị quyết 36-NQ/TW; đồng thời, nghiên cứu, bổ sung về quan điểm về đầu tư hoàn thiện hạ tầng ven biển. Về các mục tiêu phát triển cần được rà soát, nghiên cứu điều chỉnh các chỉ tiêu đến năm 2030 cho phù hợp với Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và tình hình thực tiễn sau sáp nhập các tỉnh thành phố.

Về các nhiệm vụ, giải pháp cho giai đoạn phát triển mới, Khánh Hòa đề nghị hoàn thiện quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng tài nguyên vùng bờ, quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, quy hoạch phát triển cảng biển Việt Nam, quy hoạch tỉnh… phù hợp với địa giới hành chính các tỉnh, thành phố hiện nay, đảm bảo đồng bộ, thống nhất để làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư phát triển kinh tế biển. Trung ương ban hành các chính sách đặc thù tạo điều kiện thu hút đầu tư, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển phù hợp với tiềm năng, lợi thế riêng của các tỉnh ven biển…

Vừa qua, phát biểu tại Festival biển Khánh Hòa, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đề nghị tỉnh và các địa phương có biển nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tiếp tục triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững kinh tế, văn hóa biển.

Trên cơ sở đó, tiên phong thực hiện chuyển đổi xanh đối với kinh tế biển; kết hợp hài hòa giữa khai thác và bảo tồn, giữa quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, không gian biển, gắn với bảo vệ môi trường, hệ sinh thái biển, thích ứng với biến đổi khí hậu. Mỗi địa phương phải gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa biển, tạo sinh kế bền vững cho nhân dân, ngư dân vùng ven biển, hải đảo; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển, đảo Việt Nam.

Cùng với đó, các địa phương ven biển lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực; thúc đẩy các ngành kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh; phát triển đồng bộ hạ tầng, logistics và các trung tâm kinh tế biển, tạo nền tảng cho các ngành kinh tế biển mới. Đặc biệt, xây dựng du lịch biển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với các sản phẩm chất lượng cao, giàu bản sắc; đẩy mạnh liên kết vùng, mở rộng hợp tác quốc tế và khẳng định thương hiệu du lịch biển Việt Nam trên bản đồ thế giới.