Hướng tới duy trì dữ liệu đất đai hiệu quả lâu dài

Thực hiện Chiến dịch 180 ngày cao điểm xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, tỉnh Phú Thọ đang tập trung nhân lực, tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở để xử lý dữ liệu còn thiếu, sai lệch. Tính đến nay, tỷ lệ làm sạch dữ liệu đất đai toàn tỉnh đạt 81,62%, song khối lượng còn lại lớn, nhiều trường hợp phải truy nguyên hồ sơ, đối chiếu với thực tế sử dụng đất, đòi hỏi các địa phương tiếp tục phối hợp, tháo gỡ vướng mắc.

* Tháo gỡ điểm nghẽn dữ liệu

Sau khi tập trung rà soát, phân loại và xử lý từng nhóm hồ sơ, tiến độ làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã có chuyển biến rõ. Tỷ lệ làm sạch toàn tỉnh tăng từ 73,99% lên 81,62%, với hơn 100.000 thửa đất được xử lý thêm.

Tại các địa phương được tập trung hỗ trợ, kết quả cũng được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ làm sạch bình quân của 9 xã, phường tăng từ 42,20% lên 66,48%; trong đó, xã Đức Nhàn tăng từ 36,54% lên 92,31%; xã Dân Chủ từ 42,72% lên 75,80%; xã Trạm Thản từ 39,48% lên 66,96%; xã Tiên Lương từ 42,50% lên 69,39%. Tuy nhiên, toàn tỉnh vẫn còn khoảng 245.500 thửa đất cần tiếp tục làm sạch, trong đó gần 118.000 thửa thiếu hồ sơ quét.

Ngoài thiếu hồ sơ, dữ liệu còn tồn tại nhiều nhóm sai lệch khác như: thông tin thửa đất, dữ liệu không gian, thông tin giấy chứng nhận, chủ sử dụng đất và dữ liệu dân cư. Đây là những nội dung không thể chỉ xử lý bằng thao tác trên phần mềm mà nhiều trường hợp phải tìm lại hồ sơ gốc, đối chiếu bản đồ, xác minh nguồn gốc sử dụng đất hoặc kiểm tra thực tế tại địa bàn.

Tại thôn Sông Bôi, xã An Nghĩa, việc thu thập thông tin đất đai của hơn 300 hộ dân đang được triển khai khẩn trương. Cùng với lực lượng tại thôn, Tổ chuyển đổi số cộng đồng và các thành viên Ban Chi ủy được phân công tuyên truyền, hướng dẫn người dân kê khai, tiếp nhận, kiểm tra, tổng hợp hồ sơ. Đây là địa bàn có khối lượng dữ liệu cần rà soát lớn. Toàn xã An Nghĩa hiện có trên 27.000 thửa đất, trong đó hơn 20.000 thửa chưa có trong cơ sở dữ liệu.

Trước thực tế này, việc phát huy lực lượng tại chỗ giúp địa phương mở rộng nhân lực tham gia, hỗ trợ người dân hoàn thiện thông tin; đồng thời, giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ chuyên môn. Ông Trần Đình Nam, Trưởng thôn Sông Bôi cho biết, việc huy động lực lượng tại cơ sở giúp người dân được hướng dẫn trực tiếp; đồng thời, những trường hợp thiếu giấy tờ hoặc thông tin chưa thống nhất được ghi nhận để phối hợp với cán bộ chuyên môn xử lý.

Trong khi đó, tại xã Lạc Thủy, đội ngũ cán bộ địa chính phải đồng thời thực hiện nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên và nhiệm vụ làm giàu, làm sạch dữ liệu. Cán bộ không chỉ rà soát hồ sơ tại cơ quan mà còn trực tiếp xuống các thôn để đối chiếu thông tin, hướng dẫn người dân bổ sung giấy tờ.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Lạc Thủy cho biết, khó khăn hiện nay là tài liệu đất đai được hình thành qua nhiều thời kỳ, có trường hợp chưa đồng bộ với hiện trạng sử dụng. Trong khi đó, nhân lực chuyên môn ở cấp xã còn hạn chế, phải cùng lúc giải quyết nhiều nhiệm vụ.

Đến nay, xã Lạc Thủy đã làm sạch 2.031/3.081 hồ sơ, đạt khoảng 65,9%. Kết quả này có được từ việc phân loại hồ sơ, tập trung xử lý từng nhóm vướng mắc và tăng cường phối hợp giữa cán bộ xã với cơ quan đăng ký đất đai.

* Đối chiếu thực địa, hoàn thiện dữ liệu

Việc làm sạch dữ liệu đất đai cũng cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa hồ sơ địa chính với thực tế sử dụng đất. Những thông tin được chuẩn hóa không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính mà còn là cơ sở quan trọng trong công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng các dự án.

Thực tế tại Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Hòa Bình cho thấy, trong quá trình thực hiện các dự án, cán bộ thường xuyên phải phối hợp với chính quyền cơ sở và cơ quan đăng ký đất đai để xác minh nguồn gốc, diện tích, loại đất, chủ sử dụng và tài sản trên đất.

Trong 9 tháng, đối với các dự án đầu tư công do Phòng Bồi thường và Giải phóng mặt bằng của Trung tâm thực hiện, đơn vị đã kiểm đếm đất đai, tài sản của 680 hộ với diện tích khoảng 24 ha; lập phương án cho 387 hộ và đề nghị phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 301 hộ, tổng diện tích khoảng 14 ha, số tiền trên 37 tỷ đồng.

Đối với 15 dự án dịch vụ, Trung tâm đã kiểm đếm đất đai, tài sản của 762 hộ với diện tích khoảng 192 ha; lập phương án cho 517 hộ và đề nghị phê duyệt phương án đối với 472 hộ, diện tích khoảng 59 ha, tổng số tiền trên 220 tỷ đồng. Đây là số liệu về khối lượng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của Trung tâm, không phải số liệu trực tiếp của Chiến dịch 180 ngày. Tuy nhiên, quá trình kiểm đếm, xác minh nguồn gốc và đối chiếu hiện trạng tại các dự án là một nguồn thông tin thực tế quan trọng, cho thấy những yêu cầu đặt ra đối với việc chuẩn hóa dữ liệu đất đai.

Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Hòa Bình, ông Nguyễn Đức Tuấn cho biết: Trong quá trình thực hiện các dự án, có những trường hợp thông tin trên giấy tờ về quyền sử dụng đất chưa thống nhất với hồ sơ địa chính hoặc hiện trạng sử dụng. Khi đó, Trung tâm phải phối hợp với UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác minh nguồn gốc, diện tích, thời điểm sử dụng đất, tài sản trên đất trước khi lập phương án bồi thường.

Theo ông Tuấn, việc đối chiếu hồ sơ với thực địa cũng giúp phát hiện những biến động chưa được cập nhật, qua đó, có thêm căn cứ để cơ quan chuyên môn xem xét, chỉnh lý thông tin. Đối với những trường hợp phức tạp, việc xác minh có thể phải thực hiện nhiều lần do hồ sơ được hình thành qua nhiều thời kỳ hoặc thiếu thành phần tài liệu.

Tại nhiều dự án, những vướng mắc như biến động diện tích, chưa xác định rõ nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ hoặc ranh giới thực tế khác với giấy tờ về quyền sử dụng đất đều ảnh hưởng đến tiến độ xử lý. Điều này cho thấy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chính xác, đầy đủ có ý nghĩa trực tiếp đối với cả quản lý nhà nước và triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ Hoàng Xuân Hoàn cho biết, khó khăn chung trong quá trình làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai là hồ sơ được hình thành qua nhiều thời kỳ, lưu trữ phân tán, một số hồ sơ thiếu, chưa đầy đủ hoặc đã quét nhưng chưa hoàn thành các bước theo quy định. Bên cạnh đó, dữ liệu không gian và dữ liệu thuộc tính còn sai lệch, nhiều trường hợp phải đối chiếu hồ sơ gốc hoặc kiểm tra thực địa mới có thể xác định chính xác.

Theo ông Hoàng Xuân Hoàn, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, việc tập hợp hồ sơ của các địa phương trước đây theo địa giới mới cũng mất nhiều thời gian. Trong khi đó, công chức, viên chức tại cơ sở và các đơn vị đăng ký đất đai còn phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn, giải quyết thủ tục hành chính thường xuyên. Có thời điểm sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở và cơ quan đăng ký đất đai chưa thật sự chặt chẽ, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý.

Để khắc phục, ngành nông nghiệp và môi trường tiếp tục tập trung nhân lực, thiết bị, phân loại cụ thể từng nhóm dữ liệu còn tồn tại để có phương án xử lý phù hợp. Với hồ sơ thiếu, tập trung truy tìm, bổ sung tài liệu; với dữ liệu sai lệch, thực hiện đối chiếu giữa hồ sơ, bản đồ và hiện trạng; những trường hợp liên quan đến thông tin người sử dụng đất được tăng cường đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Các địa phương có kết quả thấp tiếp tục được tập trung hỗ trợ, đồng thời bố trí cán bộ đầu mối, cung cấp kịp thời hồ sơ, tài liệu phục vụ việc làm sạch dữ liệu. Tiến độ được theo dõi thường xuyên để xác định rõ khối lượng còn lại, nguyên nhân và hướng xử lý đối với từng địa bàn.

Ông Hoàng Xuân Hoàn cho biết thêm, trong thời gian còn lại, tỉnh Phú Thọ tiếp tục ưu tiên xử lý những nhóm dữ liệu có thể hoàn thiện thông qua bổ sung hồ sơ, đối soát và chỉnh lý; đồng thời tăng cường kiểm tra thực địa đối với các trường hợp chưa thể xác định chỉ bằng hồ sơ. Sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở, cơ quan đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan được xác định là yếu tố quan trọng để vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng dữ liệu.

Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh Phú Thọ không chỉ đáp ứng yêu cầu của chiến dịch mà còn hướng tới duy trì dữ liệu được cập nhật thường xuyên, phản ánh đúng hiện trạng sử dụng đất. Cùng với hoàn thành các nhiệm vụ còn lại, tỉnh Phú Thọ tiếp tục duy trì, cập nhật để cơ sở dữ liệu đất đai ngày càng đầy đủ, chính xác và phát huy hiệu quả lâu dài.