IEA: Thị trường dầu mỏ vẫn dồi dào bất chấp xung đột

Phát biểu tại Brussels (Bỉ) ngày 6/3, Giám đốc IEA Fatih Birol cho biết dù chiến sự giữa Mỹ, Israel với Iran đang gây ra những khó khăn về vận chuyển, nhưng thị trường dầu toàn cầu hiện không thiếu nguồn cung.

Theo ông Birol, tình trạng hiện nay chủ yếu là “sự gián đoạn tạm thời về mặt hậu cần”, chứ không phải khủng hoảng nguồn cung. Ông nêu rõ: “Có rất nhiều dầu trên thị trường. Chúng ta không đối mặt với tình trạng thiếu dầu. Thậm chí lượng dư cung còn lớn”.

Giá dầu thô thế giới đã tăng mạnh, khoảng 20% kể từ ngày 27/2 – thời điểm ngay trước khi chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel bắt đầu – làm dấy lên lo ngại về làn sóng lạm phát mới có thể tác động đến kinh tế toàn cầu. Một trong những nguyên nhân khiến thị trường lo ngại là hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô của thế giới – gần như tê liệt do căng thẳng quân sự trong khu vực. Dù Iran chưa chính thức phong tỏa tuyến đường này, nhưng lưu lượng tàu qua đây gần như đã đình trệ hoàn toàn.

Trước tình hình trên, Tổng thống Donald Trump cam kết Mỹ sẽ bảo vệ các tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trái với đánh giá tương đối lạc quan của IEA, Qatar cảnh báo nguy cơ nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng nếu xung đột kéo dài.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi cho biết các nhà sản xuất năng lượng tại khu vực vùng Vịnh có thể buộc phải tuyên bố “bất khả kháng” và ngừng xuất khẩu trong vòng vài tuần nếu tình hình không được cải thiện.

Theo ông al-Kaabi, giá dầu thô có thể tăng lên tới 150 USD/thùng trong vòng 2–3 tuần nếu tàu thuyền tiếp tục không thể đi qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng nối các quốc gia vùng Vịnh với Vịnh Oman và Biển Arập.

Qatar cho biết đã tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ ngày 2/3 trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Quốc gia này hiện cung cấp khoảng 20% nguồn LNG toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng nhu cầu năng lượng giữa thị trường châu Á và châu Âu.

Bộ trưởng al-Kaabi cũng lưu ý rằng ngay cả khi chiến sự kết thúc ngay lập tức, việc khôi phục hoạt động xuất khẩu bình thường của Qatar “có thể mất từ vài tuần đến vài tháng”.

Trong khi đó, Nhật Bản đang xem xét khả năng mở kho dự trữ dầu quốc gia để phòng ngừa nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.

Theo các nguồn thạo tin, Chính phủ Nhật Bản có thể thực hiện động thái này đơn phương thay vì phối hợp quốc tế. Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Tokyo mở kho dự trữ dầu kể từ khi hệ thống dự trữ chiến lược được thiết lập năm 1978.

Thông thường, việc giải phóng dầu dự trữ sẽ được tiến hành phối hợp giữa các quốc gia thành viên của IEA, như từng diễn ra sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022. Nhật Bản hiện phụ thuộc hơn 90% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông, khiến nước này đặc biệt nhạy cảm trước các biến động tại khu vực. Nếu mở kho dự trữ, lượng dầu được giải phóng có thể được bán cho các doanh nghiệp trong nước nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định.