Indonesia: Khoảng trống tài chính khổng lồ để đạt mục tiêu khí hậu

Tình trạng ô nhiễm ở thủ đô của Indonesia. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, Chính phủ Indonesia cho biết nước này sẽ cần tới 757,6 tỷ USD để thực hiện các cam kết khí hậu trong giai đoạn tới năm 2035. Con số này cho thấy khoảng cách tài chính khổng lồ, khi chi ngân sách hiện tại cho khí hậu mới chỉ chiếm 3% tổng chi ngân sách nhà nước.

Bộ trưởng Kế hoạch Phát triển Quốc gia Rachmat Pambudy cho biết chi tiêu khí hậu của Indonesia trong giai đoạn 2016–2024 chỉ đạt trung bình 4,4 tỷ USD/năm, một mức "khiêm tốn" so với các mục tiêu giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh: “Điều đó nghĩa là khoảng cách tài chính vẫn cực kỳ lớn. Muốn thu hẹp, Indonesia phải tăng cường năng lực quản trị và đẩy nhanh các chương trình có thể huy động đầu tư quy mô lớn”.

Theo Bộ trưởng Rachmat, đầu tư đóng vai trò then chốt, không chỉ thúc đẩy công nghệ và đổi mới sáng tạo mà còn mở đường cho một quá trình chuyển đổi carbon thấp nhanh hơn và bền vững hơn.

Ông dẫn dữ liệu năm 2025 của Viện Tài nguyên Thế giới (WRI) cho thấy 1 USD đầu tư vào thích ứng khí hậu có thể đem lại hơn 10 USD lợi ích trong vòng 10 năm. Ngoài ra, Báo cáo năm 2021 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng ước tính 50% lượng cắt giảm khí thải cần thiết để thế giới đạt mục tiêu 2050 sẽ đến từ các công nghệ hiện vẫn đang ở giai đoạn nguyên mẫu. Những số liệu này cho thấy Indonesia phải đầu tư từ rất sớm vào các công nghệ có khả năng mở rộng nhằm đón đầu chuyển đổi xanh.

Nỗ lực tăng tốc của Indonesia diễn ra trong bối cảnh COP30 tại Belém (Brazil) đưa tài chính khí hậu trở lại vị trí trung tâm chương trình nghị sự. Tại hội nghị, các quốc gia đã đồng thuận hướng tới mục tiêu huy động 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm từ năm 2035 theo Mục tiêu định lượng mới về tài chính khí hậu (NCQG). Đây được xem là thỏa thuận mở đường cho một cơ chế tài chính toàn cầu lớn chưa từng có nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển – trong đó Indonesia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu.

Ngày 2/12 vừa qua, Chính phủ Indonesia đã chính thức ra mắt Quỹ Đổi mới và Công nghệ (ITF), một cơ chế tài chính mới nhằm hỗ trợ các chương trình phát triển carbon thấp tại các tỉnh, đặc biệt trong các lĩnh vực có thể đem lại nhiều lợi ích dài hạn cho cả giảm thiểu và thích ứng khí hậu. Theo Bộ trưởng Rachmat, ITF sẽ hoạt động như một “cầu nối tài chính”, tăng tốc đổi mới, thúc đẩy các giải pháp công nghệ và hỗ trợ những dự án có khả năng tạo tác động đa chiều. Quỹ sẽ được phân bổ thông qua Quỹ Phát triển Sáng tạo, dự kiến đóng góp vào các mục tiêu phát triển rộng lớn hơn của Indonesia trong thập niên tới.

Những tuyên bố của chính phủ đưa ra trong bối cảnh Indonesia liên tiếp hứng chịu các đợt mưa lớn và lũ lụt, khiến hàng nghìn ngôi nhà chìm trong biển nước – như tại Padang, Tây Sumatra, trong tháng 11 vừa qua. Các thảm họa ngày một trầm trọng khiến yêu cầu tăng cường tài chính thích ứng và giảm thiểu khí hậu càng trở nên cấp bách.

Với nhu cầu tài chính lên tới 757 tỷ USD trong 10 năm, Indonesia đang đứng trước bài toán khó nhất trong chuyển đổi xanh: huy động vốn đủ nhanh và đủ lớn, đồng thời triển khai hiệu quả các công nghệ tiên tiến. Bộ trưởng Rachmat nhấn mạnh: “Đầu tư hôm nay sẽ quyết định khả năng phục hồi và con đường phát triển carbon thấp của Indonesia trong nhiều thập kỷ tới”.