Khắc phục điểm nghẽn trong thực thi để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam không thể chỉ dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống. Cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực và phát huy vai trò của doanh nghiệp, đặc biệt ở khu vực kinh tế tư nhân, sẽ tạo những động lực mới quyết định khả năng bứt phá của nền kinh tế.

Sáng ngày 8/7 tại trụ sở Báo Nhân Dân, diễn ra hội thảo "Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp", sự kiện do Báo Nhân Dân phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức. Phát biểu khai mạc, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những chuyển dịch mạnh mẽ và nhiều kỳ vọng. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác lập mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

 

Để hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược này, nền kinh tế phải chuyển sang trạng thái bứt tốc với tốc độ tăng trưởng hai con số liên tục trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo. Sự bứt phá của khu vực kinh tế tư nhân là nền tảng quan trọng để xây dựng mô hình tăng trưởng mới và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, khoảng 98% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn về thể chế, tiếp cận đất đai, vốn và thị trường.

Để doanh nghiệp thực sự trở thành động lực của tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm mạnh chi phí tuân thủ và tháo gỡ các rào cản đang kìm hãm sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Tổng biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh nhấn mạnh, mọi chính sách cần hướng tới tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển và tham gia cùng Nhà nước trong xây dựng cơ chế, chính sách, hạ tầng cũng như quản trị quốc gia. Doanh nghiệp không chỉ là đối tượng quản lý mà cần được coi là đối tác đồng hành, cùng kiến tạo sự phát triển.

Đồng chủ trì hội thảo, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế mà là yêu cầu chiến lược để Việt Nam tạo đủ nguồn lực phát triển, nâng cao đời sống người dân và tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam không thể chỉ trông chờ vào những động lực tăng trưởng cũ mà cần một cách tiếp cận mới, quyết liệt và hiệu quả hơn. Con đường để đạt tăng trưởng hai con số là khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc, giải phóng sức sản xuất, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương mà ở khâu thực thi. Doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn do thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo. “Dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới chính là cải cách thể chế. Cải cách không chỉ dừng ở cắt giảm giấy phép hay điều kiện kinh doanh mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy quản lý, chuyển từ "quản lý" sang "phục vụ và kiến tạo", từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên rủi ro, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo”.

Việc rà soát, hoàn thiện pháp luật cần được thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, xuyên suốt toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh, từ thành lập doanh nghiệp, đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu, hoàn thuế, kiểm tra chuyên ngành đến giải quyết tranh chấp và giải thể. Chỉ khi đặt mình vào vị trí của doanh nghiệp, cơ quan quản lý mới có thể nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn đang cản trở dòng chảy của đầu tư và sản xuất, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Bên cạnh cải cách thể chế, doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển. Doanh nghiệp là lực lượng hiện thực hóa chính sách thành sản phẩm, nguồn lực thành việc làm, ý tưởng thành đổi mới sáng tạo và cơ hội thị trường thành tăng trưởng thực tế. Một nền kinh tế mạnh không thể thiếu một cộng đồng doanh nghiệp mạnh, đặc biệt là những doanh nghiệp tư nhân có đủ năng lực cạnh tranh và khát vọng vươn ra thị trường quốc tế.

Cùng với những cải cách từ phía Nhà nước, bản thân doanh nghiệp cũng cần chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, tuân thủ pháp luật, đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng văn hóa kinh doanh có trách nhiệm. Trong giai đoạn mới, lợi thế chi phí thấp sẽ không còn là yếu tố quyết định, thay vào đó năng suất, công nghệ, chất lượng, thương hiệu và năng lực quản trị sẽ là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững.

Tại hội thảo, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển bày tỏ mong muốn được lắng nghe những chia sẻ thẳng thắn, cụ thể từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội về việc triển khai cắt giảm thủ tục hành chính. Theo chỉ đạo của Trung ương, việc cải cách phải được lượng hóa bằng các chỉ tiêu cụ thể. Tuy nhiên, đến nay nhiều địa phương vẫn chưa có đánh giá rõ ràng về việc đã đạt mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% thủ tục, giảm chi phí tuân thủ đến mức nào và quy trình thực hiện ra sao. Đây cũng là những nội dung Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương rất mong được các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp tham dự hội thảo chia sẻ, góp ý từ thực tiễn.

Điểm nhấn của hội thảo là hai phiên thảo luận chuyên sâu; trong đó, phiên 1 có chủ đề “Cắt giảm thực chất điều kiện kinh doanh”. Các diễn giả tập trung nhận diện những thủ tục, điều kiện kinh doanh còn chồng chéo, gây tốn kém thời gian và chi phí; đề xuất giải pháp cắt giảm thực chất, ngăn ngừa tình trạng chuyển “giấy phép con” thành các quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc thủ tục phát sinh mới. Với chủ đề “Kinh tế tư nhân: Trung tâm của chiến lược tăng trưởng”, phiên 2 làm rõ các điều kiện để doanh nghiệp tư nhân nâng quy mô, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; đồng thời kiến nghị cơ chế tiếp cận công bằng hơn đối với vốn, đất đai, nhân lực, công nghệ và thị trường.

Thông qua đối thoại tại hội thảo, những kiến nghị thiết thực từ thực tiễn sẽ được tổng hợp để gửi tới các cơ quan có thẩm quyền, góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ, củng cố niềm tin và mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp.