Khắc phục thẻ vàng IUU: Giải quyết dứt điểm tồn tại trong phòng chống khai thác

Ngày 4/9, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) Bộ Quốc phòng do Đại tá Bùi Yên Tính, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến làm Trưởng đoàn đã tiến hành kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ chống khai thác IUU tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là hoạt động quan trọng trong Tháng cao điểm chống khai thác IUU (từ ngày 15/8 đến 15/9), nhằm tạo bước chuyển quyết định trong thực thi pháp luật, quyết tâm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC).

Đại tá Bùi Yên Tính phát biểu tại buổi làm việc tại Cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng, Tp. Hồ Chí Minh). Ảnh: Đoàn Mạnh Dương-TTXVN

Tại buổi kiểm tra, Đại tá Bùi Yên Tính nhấn mạnh, đợt kiểm tra trên phạm vi toàn quốc này sẽ được các Bộ: Quốc phòng, Công an, Tư pháp trực tiếp chủ trì các đoàn kiểm tra tại các địa phương thể hiện sự phối hợp toàn diện, quyết tâm siết chặt kỷ cương, truy quét triệt để các hành vi vi phạm IUU, thay vì chỉ giao phó cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường như trước.

Phương thức kiểm tra sẽ chuyển từ cơ chế giám sát hành chính đơn thuần trước đây sang cơ chế thực thi pháp luật liên ngành. Kết quả cuộc kiểm tra sẽ làm cơ sở xây dựng, hoàn thiện báo cáo tổng thể vào cuối tháng 9/2026 gửi Ủy ban châu Âu vào đầu tháng 10/2026 để phía EC xem xét sang kiểm tra thực địa. 

Phó Chủ tịch UBND Tp. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU Thành phố phát biểu tại buổi làm việc tại Cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng, Tp. Hồ Chí Minh). Ảnh: Đoàn Mạnh Dương-TTXVN

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh, Trưởng Ban chỉ đạo IUU Thành phố cho biết, Thành phố xác định đợt cao điểm này là cơ hội để tổng rà soát và giải quyết dứt điểm các tồn tại trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU trên địa bàn.

Phó Chủ tịch Bùi Minh Thạnh yêu cầu tất cả các đơn vị, cá nhân liên quan phải tích cực trong phối hợp, cung cấp thông tin, tài liệu cho Đoàn Kiểm tra. Thành phố cam kết vận hành toàn bộ bộ máy với quyết tâm cao nhất, xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, người đứng đầu, sớm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu, đưa nghề cá Việt Nam phát triển bền vững. 

Tại buổi làm việc ở Hội trường Cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng), Đoàn kiểm tra tập trung nhận diện những tồn tại, bóc tách rõ đâu là nguyên nhân khách quan do cơ chế, chính sách chưa đồng bộ và đâu là nguyên nhân chủ quan do việc tổ chức thực hiện còn hời hợt, thiếu quyết liệt tại cơ sở, chỉ rõ trách nhiệm của Trung ương, trách nhiệm địa phương để truy xuất tận gốc vấn đề, từ đó đề xuất giải pháp.

Ngư dân chuẩn bị nhu yếu phẩm cho chuyến vươn khơi tại Cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng, Tp. Hồ Chí Minh) sáng 5/9. Ảnh: Đoàn Mạnh Dương-TTXVN

Trong ngày 5/9, Đoàn chia thành các tổ công tác kiểm tra thực địa tại cảng cá và các trạm kiểm soát biên phòng, đối chiếu dữ liệu thực tế theo 5 nhóm khuyến nghị cốt lõi của Ủy ban châu Âu (EC) gồm: Kiểm soát chặt chẽ việc đăng ký, đăng kiểm và thực trạng đội tàu; theo dõi tính liên tục và độ chính xác của dữ liệu di biến động trên biển; đánh giá tính nghiêm minh và hiệu lực của các quyết định xử phạt; minh bạch hóa dòng chảy sản phẩm từ tàu cá đến thị trường tiêu thụ; hiệu quả vận hành các phần mềm chuyển đổi số trong quản lý nghề cá.

Từ kết quả làm việc và kiểm tra thực địa, Đoàn sẽ tổng hợp, phân tích dữ liệu, đánh giá mức độ tuân thủ, sai lệch để chỉ ra sai phạm, và thống nhất phương án khắc phục.

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo IUU Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến ngày 31/8/2026, toàn Thành phố có 4.426 tàu cá và đều đã cập nhật 100% dữ liệu lên cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase; trong đó, tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đối với tàu cá từ 15 mét trở lên đạt 99,1% (2.141 tàu).

Đối với 399 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, Thành phố đã lắp đặt thiết bị định vị GPS khi các tàu này neo đậu để dễ dàng theo dõi, ngăn chặn việc di chuyển đi khai thác trái phép. Từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố không để xảy ra tàu cá nào xâm phạm vùng biển nước ngoài.