Khánh Hòa kết nối tri thức phát triển kinh tế biển xanh

Ngày 19/7, tại phường Nha Trang, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp với các đối tác tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Kiến tạo tương lai: Đại dương, Tri thức và Hội tụ” (“Resilience by Technology and Design 2026” (RTD 2026).

Hội thảo có sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Các đại biểu tập trung thảo luận về kinh tế biển xanh, công nghệ đại dương, cảng thông minh, trí tuệ nhân tạo, bảo tồn hệ sinh thái, du lịch bền vững và quản trị đô thị ven biển.

*Biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng mới 

Hội thảo đặt ra yêu cầu gắn nghiên cứu khoa học với những bài toán cụ thể của Khánh Hòa. Trong đó, trọng tâm là khai thác hiệu quả tiềm năng biển nhưng không đánh đổi môi trường; ứng dụng công nghệ vào quản lý cảng biển, logistics và đô thị; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng ­­các ngành kinh tế mới. 

Khánh Hòa có không gian phát triển kinh tế biển đa dạng, gắn với ba vịnh Nha Trang, Cam Ranh và Vân Phong. Vịnh Nha Trang có thế mạnh về du lịch, nghiên cứu khoa học và bảo tồn hệ sinh thái. Vịnh Cam Ranh giữ vị trí quan trọng về giao thương và quốc phòng, an ninh.

Vịnh Vân Phong có điều kiện phát triển cảng nước sâu, công nghiệp, logistics và dịch vụ biển. Cùng với lợi thế tự nhiên, tỉnh có hệ thống cơ sở nghiên cứu về biển, thủy sản và hải dương học. Đây là nền tảng để hình thành các mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu. 

Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng tiềm năng biển chỉ có thể tạo ra giá trị bền vững khi được tổ chức khai thác theo hướng tổng hợp. Quá trình phát triển cần xử lý hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ tài nguyên, gìn giữ bản sắc và sinh kế của cộng đồng ven biển. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hà phát biểu tại Hội thảo. Ảnh Đặng Tuấn -TTXVN

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hà cho biết, tỉnh đang tăng tốc thực hiện các mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tỉnh xác định, kinh tế biển bền vững, công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, logistics, kinh tế số và du lịch là những trụ cột quan trọng.

Đại dương không chỉ là lợi thế tự nhiên mà còn là không gian phát triển chiến lược. Tri thức là nguồn lực tạo sức cạnh tranh. Sự liên kết giữa chính quyền, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các mạng lưới quốc tế sẽ giúp chuyển những kết quả nghiên cứu thành giải pháp phục vụ phát triển địa phương. 

Khánh Hòa sẵn sàng tạo điều kiện để các tổ chức khoa học, doanh nghiệp thử nghiệm mô hình mới, chuyển giao công nghệ và triển khai sáng kiến phát triển bền vững. Tỉnh hướng tới trở thành điểm đến của tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế, bên cạnh vị thế là trung tâm du lịch biển.

Phó giao sư, tiến sĩ (PGS.TS) Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH phát biểu. Ảnh Đặng Tuấn -TTXVN

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, suy giảm đa dạng sinh học và biến động kinh tế toàn cầu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một mô hình phát triển biển có khả năng chống chịu cao hơn. 

“Khánh Hòa hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển xanh. Tuy nhiên, tỉnh cần tiếp tục đầu tư cho nguồn nhân lực, nghiên cứu liên ngành và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các kết quả khoa học phải được đưa vào quy hoạch, quản lý đô thị, vận hành cảng biển, logistics, du lịch và bảo tồn tài nguyên" Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng chia sẻ. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng nhấn mạnh, mục tiêu là xây dựng một “phòng thí nghiệm sống” tại Khánh Hòa. Tại đó, các nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho phát triển địa phương. 

Trong khuôn khổ hội thảo, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác. Hai bên thống nhất thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đào tạo nhân lực.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nha, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam, cho rằng, hợp tác liên ngành có ý nghĩa quan trọng đối với việc giải quyết các vấn đề về thủy sản, môi trường và kinh tế biển. Việc kết nối thế mạnh nghiên cứu thủy sản với kinh tế, quản trị, công nghệ số và thị trường sẽ giúp nâng cao giá trị của toàn chuỗi. 

Các chương trình hợp tác cần tập trung vào công nghệ đại dương, kinh tế biển xanh, chuyển đổi số và phát triển nhân lực. Đồng thời, cần tạo cơ chế để doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt hàng nghiên cứu đến thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm. 

Thỏa thuận giữa hai đơn vị gồm bốn nhóm nội dung chính: nghiên cứu khoa học và công nghệ phục vụ phát triển thủy sản; giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội và môi trường; thương mại hóa kết quả nghiên cứu; hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. 

*Giải pháp cho đại dương bền vững 

Hội thảo khoa học quốc tế “Kiến tạo tương lai: Đại dương, Tri thức và Hội tụ” 2026 có hai phiên báo cáo chính với sự tham gia của các chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, công nghệ và phát triển đô thị bền vững.

Hội thảo có sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Ảnh Đặng Tuấn -TTXVN

Giáo sư Kim Yong-Guk, Đại học Sejong, Hàn Quốc trình bày khả năng ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn trong kiến tạo không gian 3D và trải nghiệm nhập vai. Công nghệ này có thể phục vụ giáo dục, du lịch, đô thị số và công nghiệp sáng tạo. 

Giáo sư Soolyeon Cho, Đại học Bang North Carolina, Hoa Kỳ giới thiệu giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quy hoạch, thiết kế đô thị tích hợp và quản lý năng lượng. Hướng nghiên cứu nhằm hỗ trợ xây dựng đô thị thông minh, sử dụng năng lượng hiệu quả và tiến tới phát thải ròng bằng 0. 

Các phiên chuyên đề “Blue FutureScape” tập trung làm rõ mối quan hệ giữa tự nhiên, bản sắc địa phương và kinh tế biển. Chuyên gia đề xuất tăng cường dữ liệu số về tài nguyên biển; xây dựng hệ thống quan trắc, cảnh báo môi trường; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý đô thị, cảng biển và du lịch; phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn tại vùng ven biển. 

Hội thảo cũng giới thiệu 20 báo cáo khoa học trong ba phiên song song. Nội dung trải rộng từ đổi mới sáng tạo, tăng trưởng bền vững đến dữ liệu lớn, học máy, robot và chuyển đổi trong lĩnh vực môi trường, kinh tế, công nghệ. 

Hội thảo có sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Ảnh Đặng Tuấn -TTXVN

Từ các ý kiến tại hội thảo, Khánh Hòa có thể tập trung vào một số nhóm giải pháp. Trước hết là xây dựng cơ sở dữ liệu biển đồng bộ, phục vụ quy hoạch và quản lý. Tỉnh cần phát triển các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ gắn với ba vịnh Nha Trang, Cam Ranh và Vân Phong. 

Cùng với đó, địa phương cần có cơ chế đặt hàng các trường đại học, viện nghiên cứu giải quyết bài toán cụ thể. Doanh nghiệp phải trở thành một chủ thể của quá trình đổi mới sáng tạo. Các dự án phát triển kinh tế biển cần được đánh giá đầy đủ về môi trường, khả năng chống chịu và lợi ích của cộng đồng.

Việc đào tạo nhân lực cũng phải đi trước một bước. Ngoài nhân lực logistics, du lịch và thủy sản, Khánh Hòa cần chuẩn bị đội ngũ chuyên môn về trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, công nghệ đại dương, năng lượng sạch và quản trị đô thị thông minh. 

Hội thảo khoa học quốc tế “Kiến tạo tương lai: Đại dương, Tri thức và Hội tụ” 2026 mở thêm một kênh kết nối giữa Khánh Hòa với các mạng lưới tri thức quốc tế. Những nghiên cứu, sáng kiến và mô hình được giới thiệu tại sự kiện là nguồn tham khảo quan trọng để tỉnh cụ thể hóa mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh, hiện đại và bền vững trong giai đoạn mới.