Khởi động VAIC 2026: Thúc đẩy các công nghệ chiến lược và trí tuệ nhân tạo

Vòng chung kết Chương trình Vietnam AI Innovation Challenge 2026 (VAIC 2026) đã chính thức diễn ra nhằm tìm kiếm các giải pháp nổi bật trong 8 nhóm vấn đề liên quan tới Tài chính - Ngân hàng, Y tế - chăm sóc sức khỏe, giáo dục - đào tạo, nông nghiệp, dịch vụ công thông minh, đổi mới sáng tạo, giải pháp vận hành doanh nghiệp SME và phòng chống thiên tai…

Sự kiện được diễn ra từ ngày 17 đến 19/7, Đây là ngày hội công nghệ nằm trong khuôn khổ Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam, do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC – Bộ Tài chính) phối hợp cùng Tập đoàn Meta, Tổ chức AI for Vietnam Foundation, Tập đoàn FPT và Đại học Duy Tân tổ chức.

Theo NIC, sự kiện năm nay ghi nhận sức hút kỷ lục với gần 2.500 lượt đăng ký và hơn 300 đội thi hoàn thiện nhân sự, với sự tham dự của đông đảo các tài năng trẻ từ khắp nơi trên thế giới. Trải qua chuỗi huấn luyện chuyên sâu (Bootcamp) khắt khe trong 5 tuần dưới sự dẫn dắt của các chuyên gia từ Google Research, Stanford, NVIDIA, các đội thi sẽ bước vào cuộc đua AI Hackathon thực chiến phát triển ứng dụng AI cốt lõi (AI-native) liên tục trong 48 giờ.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho biết, thế giới đang bước vào kỷ nguyên nơi AI không còn là công nghệ mới nổi mà đã trở thành công nghệ cốt lõi, định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu. Trước 5 xu thế cạnh tranh khốc liệt của các cường quốc công nghệ từ chip bán dẫn đến việc tranh giành nhân tài, Việt Nam cần quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia để tạo đột phá.

“Điều Việt Nam cần nhất hiện nay không chỉ là công nghệ tiên tiến, mà quan trọng hơn là nguồn nhân lực có năng lực làm chủ công nghệ. Cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia thực chất là cuộc cạnh tranh về khả năng phát hiện, thu hút, đào tạo và phát huy nhân tài”, nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng khẳng định.

Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc NIC cho biết, Chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam do NIC và Meta đồng tổ chức thường niên từ năm 2022, đến nay đã bước sang năm thứ năm. Chương trình được Cổng Thông tin Nhà Trắng (Hoa Kỳ) ghi nhận là hoạt động tiêu biểu trong hợp tác về công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Dự kiến, trong thời gian tới, NIC sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới nhằm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy các công nghệ chiến lược và trí tuệ nhân tạo (AI), đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Benjamin Embury, Tham tán Kinh tế, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội cho biết kinh nghiệm thực tiễn cho thấy ngay cả công nghệ tốt nhất và quy định đổi mới sáng tạo thúc đẩy nhất thì cũng chưa đủ để giúp các quốc gia gặt hái được lợi ích thực sự của AI. Các quốc gia thành công trong kỷ nguyên AI là những quốc gia đầu tư vào nhân tài, xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng cần thiết để thiết kế, triển khai cũng như quản trị những công nghệ này một cách có trách nhiệm.

“Hoa Kỳ coi trọng hợp tác chiến lược giữa hai nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ, kết nối mạng lưới chuyên gia toàn cầu giúp tài năng trẻ Việt Nam hội nhập sâu rộng vào hệ sinh thái AI thế giới. Theo đó, thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy các hợp tác này, không chỉ ở cấp chính phủ mà cả ở cấp doanh nghiệp, những nhà khoa học và nghiên cứu đổi mới sáng tạo”, ông Benjamin Embury nhấn mạnh.

Ông Trần Việt Hùng, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc AI for Vietnam cho rằng AI là “cơ hội trăm năm có một” với Việt Nam. Lần đầu tiên trong một cuộc chơi công nghệ lớn, khoảng cách về điểm xuất phát giữa Việt Nam và thế giới được thu hẹp, mở ra cơ hội làm chủ công nghệ và xây dựng những sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.

Trong 48 giờ thi đấu, các đội được hỗ trợ bởi mạng lưới chuyên gia, cố vấn và Trạm cứu trợ công nghệ Genius Station vận hành liên tục. Các buổi thảo luận về an toàn dữ liệu, tư duy sản phẩm và kỹ năng thuyết trình cũng được tổ chức để giúp thí sinh hoàn thiện giải pháp cả về kỹ thuật lẫn khả năng tiếp cận thị trường.

Sau vòng chung kết, các đội xuất sắc có cơ hội tham gia chương trình nghiên cứu tại châu Âu, hợp tác với AI Singapore tại Đại học Công nghệ Nanyang, tiếp cận hệ sinh thái công nghệ ở Silicon Valley, làm việc cùng doanh nghiệp hoặc gia nhập mạng lưới hỗ trợ của NIC.

Một điểm nhấn quan trọng của sự kiện năm nay là việc NIC phối hợp cùng UNESCO chính thức phát động Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027 (IAIO 2027). Đây là lần đầu tiên Việt Nam giành quyền đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về AI với quy mô 12 quốc gia tham dự, mở ra chặng đường mới nâng cao vị thế và năng lực của nguồn nhân lực trẻ Việt Nam trên bản đồ công nghệ số thế giới.

Với hệ thống đề bài mang tính thực chiến cao từ thị trường như y tế, giáo dục, tài chính - ngân hàng, cho đến các bài toán vận hành xanh của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam hay Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, giải đấu mang lại tổng giá trị giải thưởng hơn 2,1 tỷ đồng.

Bên cạnh phần thưởng tiền mặt, các đội xuất sắc sẽ nhận được đặc quyền mở rộng nghiên cứu tại Châu Âu (Thụy Điển), Thung lũng Silicon (Hoa Kỳ) và cơ hội tuyển dụng đặc cách vào các tập đoàn công nghệ lớn. Sự kiện là minh chứng rõ nét cho sự liên kết chặt chẽ giữa Cơ quan Quản lý – Mạng lưới Chuyên gia – Doanh nghiệp để cùng kiến tạo nên một hệ sinh thái AI phát triển vững chắc tại Việt Nam.