Tổng điều tra kinh tế 2026: Doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế

Tại Hội nghị Tổng kết Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tổ chức chiều 13/7, ông Nguyễn Thanh Dương, Phó Cục trưởng Cục Thống kê đã thông tin kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026.

Theo đó cho thấy, quy mô nền kinh tế Việt Nam tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ Tổng điều tra trước. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, trong khi khu vực kinh tế cá thể đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu với nhiều thay đổi về mô hình hoạt động và lao động.

Theo kết quả sơ bộ, cả nước có gần 6,3 triệu đơn vị kinh tế đang hoạt động và có kết quả sản xuất, kinh doanh; trong đó có gần 876,2 nghìn doanh nghiệp và hợp tác xã, gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản, 52,2 nghìn cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, gần 8 nghìn tổ hợp tác và 82,5 nghìn cơ sở hành chính, sự nghiệp, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ.

“Đây là cuộc Tổng điều tra kinh tế có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời mở rộng phạm vi thu thập thông tin đối với nhiều nhóm đối tượng mới, góp phần phản ánh toàn diện hơn bức tranh kinh tế - xã hội của đất nước”, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh.

Bức tranh doanh nghiệp năm 2025 cho thấy, khu vực doanh nghiệp tiếp tục duy trì khả năng thích ứng trước những biến động của môi trường kinh doanh trong nước và quốc tế. Sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp, lao động và nguồn vốn phản ánh xu hướng mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời cho thấy hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong thời gian qua.

Tính đến ngày 31/12/2025, trong tổng số 1.220.678 doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước, có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động và có kết quả sản xuất, kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020.

Trong cơ cấu doanh nghiệp, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với 827,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 2,1% so với năm trước và tăng 25,4% so với năm 2020. Điều này cho thấy sức chống chịu, khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tư nhân cũng như hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.

Đáng chú ý, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là khu vực tăng trưởng mạnh nhất với 29,8 nghìn doanh nghiệp, tăng 11,1% so với năm 2024 và tăng tới 33,9% so với năm 2020. Kết quả này tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và dòng vốn FDI duy trì xu hướng tích cực.

Trong khi đó, doanh nghiệp nhà nước có 1.770 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng nhẹ 0,3% so với năm 2024 nhưng giảm 9,8% so với năm 2020, phù hợp với chủ trương tiếp tục sắp xếp, cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Xét theo ngành kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 612,5 nghìn doanh nghiệp, tương đương 71,3% tổng số doanh nghiệp cả nước. Số lượng doanh nghiệp dịch vụ tăng 5,8% so với năm 2024 và tăng 31,3% so với năm 2020.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có 240,6 nghìn doanh nghiệp, giảm 5,2% so với năm trước nhưng vẫn cao hơn 13,8% so với năm 2020, cho thấy quy mô doanh nghiệp của khu vực này vẫn được duy trì ở mức cao trong dài hạn. Đối với nông, lâm nghiệp và thủy sản, cả nước có 5.989 doanh nghiệp, tăng nhẹ 0,7% so với năm 2024 nhưng giảm 7,2% so với năm 2020.

Cục phó Cục Thống kê Nguyễn Thanh Dương cho biết, sự phát triển của khu vực doanh nghiệp kéo theo quy mô lao động tiếp tục gia tăng. Đến cuối năm 2025, tổng số lao động làm việc trong các doanh nghiệp đạt gần 17,6 triệu người, tăng 7,5% so với năm 2024 và tăng 19,7% so với năm 2020.

Tốc độ tăng lao động cao hơn tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp cho thấy nhiều doanh nghiệp đang mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực tạo việc làm. Trong đó, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI tiếp tục là hai khu vực đóng góp lớn nhất vào tạo việc làm cho nền kinh tế.

Bên cạnh khu vực doanh nghiệp, khu vực cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể vẫn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế với gần 5,3 triệu cơ sở, tăng 1,1% so với năm 2020. Tuy nhiên, số lao động trong khu vực này chỉ còn gần 8,6 triệu người, giảm 1,1% so với năm 2020. Đây là lần đầu tiên qua các kỳ Tổng điều tra, lao động khu vực kinh tế cá thể ghi nhận xu hướng giảm.

Theo đánh giá của cơ quan thống kê, xu hướng này phản ánh quá trình dịch chuyển lao động sang khu vực doanh nghiệp và các ngành có năng suất cao hơn; đồng thời, đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế cá thể.