Khơi thông điểm nghẽn thể chế, tạo đà cho doanh nghiệp năm 2026

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026.

Đây là quyết sách quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông các điểm nghẽn thể chế và tạo động lực mới cho cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh mới.

Nghị quyết được ban hành trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, xu hướng phân mảnh, bảo hộ gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu điều chỉnh mạnh. Ở trong nước, hàng loạt quyết sách chiến lược về hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, tinh gọn bộ máy… đang mở ra cơ hội và động lực mới cho phát triển.

Chính phủ đánh giá, năm 2025, môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam tiếp tục được cải thiện rõ nét; kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng kinh tế đạt mức cao so với khu vực và thế giới. Nhiều chỉ tiêu về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, Chính phủ điện tử đạt kết quả nổi bật, được các tổ chức quốc tế uy tín ghi nhận, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, môi trường kinh doanh vẫn còn những hạn chế, thách thức. Một số chỉ số về phát triển bền vững cải thiện chậm; khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, hạ tầng; hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp đổi mới sáng tạo chưa đủ mạnh. Thủ tục hành chính dù đã được cải cách nhưng vẫn còn phức tạp; dịch vụ công trực tuyến, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan chưa thật sự thông suốt.

Trên cơ sở đó, c xác định cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, thực chất của các bộ, ngành, địa phương nhằm tháo gỡ rào cản, khơi thông điểm nghẽn về thể chế và thực thi, tạo môi trường đầu tư kinh doanh lành mạnh, bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.

Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm chuyển mạnh tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, bảo đảm minh bạch, ổn định, chi phí tuân thủ thấp, phù hợp thông lệ quốc tế. Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Chính phủ đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao thứ hạng của Việt Nam trên các bảng xếp hạng quốc tế quan trọng trong năm 2026, như: phát triển bền vững (SDG) vào nhóm 50 nước đứng đầu; chỉ số quyền tài sản tăng ít nhất 3 bậc; chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu tăng ít nhất 1 bậc; chỉ số phát triển Chính phủ điện tử tăng ít nhất 2 bậc; hiệu quả logistics và năng lực phát triển du lịch tăng từ 4 bậc trở lên. Đồng thời, các chỉ số phản ánh mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp như PCI, PAR Index, SIPAS tiếp tục được cải thiện.

Nghị quyết cũng đặt mục tiêu tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh để thúc đẩy doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, phấn đấu số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường năm 2026 tăng khoảng 15–20% so với năm 2025.

Để đạt được các mục tiêu trên, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng hoàn thiện thể chế, cắt giảm điều kiện kinh doanh, cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, ưu tiên khơi thông nguồn lực về vốn, đất đai, hạ tầng, nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ thực chất doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh; nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giảm gánh nặng cho doanh nghiệp.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm ưu tiên. Trước ngày 20/1/2026, các cơ quan phải ban hành Chương trình, Kế hoạch hành động cụ thể.

Các bộ đầu mối như Bộ Tài chính (chỉ số SDG), Bộ Khoa học và Công nghệ (chỉ số GII, EGDI), Bộ Công an (chỉ số GCI), Bộ Công Thương (chỉ số LPI) và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (chỉ số TTDI) có trách nhiệm theo dõi và đánh giá tình hình cải thiện các bộ chỉ số quốc tế. Kết quả thực hiện phải được báo cáo định kỳ 6 tháng và cuối năm gửi về Bộ Tài chính và Văn phòng Chính phủ để tổng hợp.