Kiểm soát thị trường năm 2026: Chủ động chặn rủi ro, giữ niềm tin tiêu dùng

Năm 2026 mở ra trong bối cảnh thương mại hợp kênh, nơi ranh giới giữa mua sắm truyền thống và tiêu dùng số gần như bị xóa nhòa, kéo theo áp lực lớn hơn lên công tác kiểm tra, giám sát và điều phối thị trường. Cao điểm kiểm soát thị trường mùa Tết không còn được tính bằng số cuộc kiểm tra mà bằng khả năng chặn sớm rủi ro về nguồn cung, chất lượng hàng hóa và biến động giá trên mọi điểm chạm từ biên giới, kho bãi, chợ đầu mối đến mạng xã hội, livestream và sàn thương mại điện tử.

Lấy kỷ luật công vụ làm nền tảng, 2026 được định vị là năm của kiểm soát thị trường chủ động, chuyển trọng tâm từ xử lý vi phạm đơn lẻ sang giám sát hệ thống bằng dữ liệu và hạ tầng số, tăng cường phối hợp liên ngành để loại bỏ hàng hóa sai nguồn gốc, ngăn đầu cơ găm hàng, xử lý nghiêm hành vi thổi giá gây nhiễu loạn thị trường, đồng thời bảo vệ không gian cạnh tranh cho dòng chảy tiêu dùng minh bạch và doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Những vụ việc điển hình cuối năm 2025 – đầu 2026 cho thấy bức tranh vi phạm không còn dày đặc về số lượng, nhưng lại gia tăng độ tinh vi và mức độ tác động. Đơn cử, ngày 1/1, Đội Quản lý thị trường số 10 phối hợp với Công an xã Sóc Sơn và Đội Cảnh sát giao thông số 15 tiến hành kiểm tra xe ô tô mang biển kiểm soát 29D-420.11 khi đang lưu thông trên địa bàn. Qua kiểm tra, phát hiện trên xe chở 26 bao tải chứa tổng cộng 831kg chân gà đông lạnh. Toàn bộ số hàng hóa này đều trong tình trạng bốc mùi hôi thối, có dấu hiệu hư hỏng, không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm.

Việc phát hiện và xử lý vụ việc ngay trong những ngày đầu năm 2026 thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt, không nghỉ, không lơ là của lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan phối hợp trong đấu tranh với thực phẩm bẩn. Điều này thể hiện quyết tâm giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh và an toàn cho người dân, trong các dịp lễ, Tết khi nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao.

Thời điểm giáp Tết Nguyên đán 2026, nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao đột biến, đây cũng là thời điểm các đối tượng kinh doanh tìm mọi phương thức, thủ đoạn để đưa hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng vào thị trường. Trước tình hình đó, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các đơn vị liên quan triển khai đợt kiểm tra chuyên sâu trên địa bàn được giao quản lý.

Ghi nhận tại các trung tâm thương mại, chợ truyền thống và các cửa hàng tiện ích, lực lượng chức năng đang tập trung kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng thiết yếu như bánh kẹo, rượu bia, nước giải khát, thực phẩm tươi sống và đồ gia dụng. Đặc biệt, công tác kiểm tra không chỉ dừng lại ở hồ sơ, chứng từ mà còn đi sâu vào kiểm soát chất lượng, hạn sử dụng và việc niêm yết giá công khai.

Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh cho biết, dịp Tết Bính Ngọ 2026, dự báo sức mua sẽ tăng mạnh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm và gian lận thương mại. Chi cục quán triệt tinh thần không có vùng cấm trong kiểm tra, kiểm soát. Mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Theo đó, các đội quản lý thị trường đã chia thành nhiều tổ công tác, bám sát các đầu mối cung ứng hàng hóa lớn. Bên cạnh việc xử lý nghiêm các vi phạm, lực lượng chức năng còn chú trọng việc tuyên truyền, yêu cầu các hộ kinh doanh ký cam kết không buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng. Đặc biệt, trong đợt cao điểm năm nay, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đội quản lý thị trường với lực lượng công an và các đơn vị kiểm định chất lượng giúp xử lý nhanh các vụ việc có quy mô lớn, các đường dây vận chuyển hàng lậu từ biên giới tràn về nội địa.

Dự báo từ nay đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, diễn biến thị trường sẽ còn nhiều phức tạp. Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh cảnh báo người tiêu dùng cần hết sức tỉnh táo, chỉ nên mua sắm tại các địa chỉ uy tín, có hóa đơn chứng từ rõ ràng. Khi phát hiện các dấu hiệu kinh doanh bất thường, hãy báo ngay cho cơ quan quản lý thị trường gần nhất để kịp thời can thiệp.

Ông Mai Hùng Vĩ, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Theo kế hoạch, lực lượng quản lý thị trường tập trung kiểm tra các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thiết yếu có nhu cầu tiêu dùng lớn dịp Tết như bánh kẹo, bia rượu, thực phẩm, đường cát, thuốc lá, hàng điện tử, điện lạnh, quần áo, giày dép, gia súc, gia cầm, pháo nổ, pháo hoa.

Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, website và các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Tiktok được xác định là lĩnh vực trọng điểm cần tăng cường giám sát nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thời gian thực hiện cao điểm từ ngày 30/12/2025 đến hết ngày 10/3/2026. Vì vậy, các đội quản lý thị trường trực thuộc được phân công chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tăng cường nắm tình hình, kiểm tra đột xuất tại các chợ, siêu thị, kho bãi, điểm tập kết hàng hóa và các tuyến vận chuyển trọng điểm.

Báo cáo tổng kết của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho thấy, trong năm 2025, toàn lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 27.540 vụ; phát hiện, xử lý 23.402 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỷ đồng; Tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 290 tỷ đồng; giảm 31,76% so với cùng kỳ năm 2024.

Đối với vụ việc kiểm tra, hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vi phạm quy định về giá, điều kiện kinh doanh và an toàn thực phẩm. Các mặt hàng vi phạm gồm thực phẩm đông lạnh, bánh kẹo, rượu bia, thuốc lá, mỹ phẩm, quần áo, giày dép, vật tư nông nghiệp, hàng điện tử và phụ kiện.

Đáng chú ý, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho quản lý, kiểm soát thị trường. Bên cạnh đó, hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm với thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%” hoặc sử dụng KOL/KOC để tạo lòng tin. Một số gian hàng còn đăng tải thông tin sai sự thật, sử dụng giấy tờ, bản công bố chất lượng đã hết hạn, bị chỉnh sửa hoặc của thương nhân khác nhằm lừa dối người tiêu dùng.

Xác định năm 2026 là năm tiếp tục tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thị trường, ông Trần Hữu Linh- Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết: Cục sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo ông Trần Hữu Linh, định hướng nhiệm vụ, lực lượng sẽ chủ động theo dõi, phân tích diễn biến thị trường trong nước và quốc tế; tăng cường dự báo, cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, biến động giá các mặt hàng thiết yếu; triển khai việc kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.

Cùng với đó, Cục tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường địa phương với các lực lượng chức năng, hiệp hội ngành hàng và chủ thể quyền sở hữu trí tuệ; tăng cường kiểm soát chuỗi cung ứng hàng hóa từ sản xuất, lưu thông đến phân phối.

Đáng chú ý, việc hoàn thiện và khai thác hiệu quả hệ thống thông tin nghiệp vụ INS được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao khả năng tra cứu, tổng hợp, phân tích dữ liệu theo hành vi vi phạm, mặt hàng, mức xử phạt và tang vật; đồng thời rút ngắn quy trình xử lý văn bản, tổng hợp báo cáo, phục vụ hiệu quả việc chỉ đạo, điều hành và đánh giá chuyên sâu hoạt động quản lý thị trường trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: Bước sang năm 2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cần tăng cường phối hợp với các địa phương để đấu tranh mạnh mẽ hơn đối với tình trạng hàng nhái, hàng giả.

"Lực lượng quản lý thị trường khi được tổ chức về địa phương không làm giảm vai trò quản lý mà ngược lại còn góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương, đây chính là lợi thế cần phát huy trong thời gian tới", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chỉ rõ.