Kiến tạo môi trường làm việc bền vững trong doanh nghiệp Việt

Ngày 15/1, tại Diễn đàn thường niên GEARS@Vietnam 2026 do Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và Hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, Doanh nghiệp xã hội ECUE phối hợp cùng một số đơn vị tổ chức đã diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh với chủ đề  “Vai trò của lãnh đạo và văn hóa trong kiến tạo môi trường làm việc bền vững”.

Chủ đề của diễn đàn năm nay nhấn mạnh vào hai yếu tố cốt lõi: vai trò của lãnh đạo và văn hóa tổ chức, đã mang lại không gian đối thoại đa chiều cho doanh nghiệp, chuyên gia và các bên liên quan cùng nhìn lại chặng đường đã qua, tôn vinh nỗ lực tiên phong của những doanh nghiệp Việt; trong đó, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia nhấn mạnh, lãnh đạo giữ vai trò là người kiến tạo môi trường công bằng về cơ hội, minh bạch; khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát huy tiềm năng mỗi người lao động trong quản trị công ty.

Ông Lê Quang Bình, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội ECUE, Chủ nhiệm Chương trình GEARS@VIETNAM cho biết, bình đẳng giới không chỉ mang ý nghĩa xã hội, mà còn đem lại lợi ích thiết thực cho quản trị doanh nghiệp, hiệu quả tài chính, thương hiệu tuyển dụng và nhất là tuân thủ pháp luật. Vì vậy, câu hỏi thực sự mà người lãnh đạo doanh nghiệp đang đối diện không còn là “có tuân thủ bình đẳng giới hay không?”, mà là “làm thế nào để có dữ liệu về bình đẳng giới nhằm ra quyết định quản trị tốt hơn”.

Theo ông Bình, sáng kiến Investing in Women được triển khai tại Việt Nam, cùng một số nước Indonesia, Philippines và Myanmar, đã góp phần tạo điều kiện cho ngày càng nhiều doanh nghiệp đã được tiếp cận với đa dạng công cụ, phương pháp và kinh nghiệm quốc tế trong thúc đẩy bình đẳng giới tại nơi làm việc. Thời gian qua, sáng kiến Investing in Women đã có 12 khóa đào tạo được thiết kế cho nhiều cấp độ khác nhau, từ lãnh đạo cấp cao, quản lý nhân sự cho đến người lao động trực tiếp.

Song song với đào tạo, hơn 760 người tham khóa đào tạo cũng được nâng cao năng lực về hoạt động truyền thông, tọa đàm và chia sẻ thực tiễn. Đặc biệt, tại Việt Nam có 8 doanh nghiệp tiên phong chính thức tham gia vào Chương trình đánh giá bình đẳng giới (GEA), gồm: Biti’s, AgriS, Banchao, Niwenco, Wellspring, Lạc Địa, Pencil Group và WeCare247.

Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp Việt tiên phong tham gia GEA hoạt động ở đa dạng lĩnh vực như từ nông nghiệp, sản xuất, sáng tạo cho đến kinh tế chăm sóc; từ doanh nghiệp quy mô nhỏ đến các đơn vị có hàng nghìn, thậm chí hơn 10.000 lao động. Điều này, cho thấy bình đẳng giới không phải là “đặc quyền” của một nhóm ngành hay quy mô nào, mà là vấn đề chung của toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp Việt.

Báo cáo Tổng kết năm 2025 của Chương trình GEARS@VIETNAM về Bình đẳng giới tại nơi làm việc tại Việt Nam cũng cho thấy, dữ liệu từ các doanh nghiệp tham gia đo lường Chỉ số GEARS (Bộ công cụ dựa trên dữ liệu được thiết kế để củng cố văn hóa làm việc đa dạng và hòa nhập), phản ánh rõ những chuyển biến thực chất trong cách doanh nghiệp tiếp cận vấn đề bình đẳng giới. Điểm thay đổi lớn nhất trong năm 2025 là sự chuyển dịch của doanh nghiệp Việt từ nhận thức sang hành động dựa trên dữ liệu.

GEARS không phải là một Bộ công cụ để doanh nghiệp “làm hình ảnh”, mà là công cụ giúp lãnh đạo nhìn thẳng vào thực trạng tổ chức. Khi dữ liệu chỉ ra rõ các rào cản đang tồn tại trong hệ thống, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để xây dựng những cam kết hành động cụ thể và đo lường được.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS) chia sẻ, doanh nghiệp hoạt động tại nhiều quốc gia trên thế giới và thường xuyên nhận được những câu hỏi liên quan đến bình đẳng giới, nhất là vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo và vận hành hệ thống. Tuy nhiên trên thực tế, điều quan trọng không nằm ở giới tính của người lãnh đạo mà ở năng lực thiết lập được những thước đo minh bạch để hệ thống vận hành hiệu quả.

Mặt khác, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, bình đẳng giới và ESG (môi trường, xã hội và quản trị) không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với ngành nông nghiệp, hiện nay lĩnh vực xuất khẩu chịu áp lực ngày càng lớn về chuẩn mực lao động và ESG, nên người chủ doanh nghiệp bắt buộc phải nhận thức và tiếp cận dựa trên dữ liệu.

“Đối tác quốc tế ngày nay, không chỉ quan tâm đến sản lượng hay giá thành, mà còn đặt câu hỏi doanh nghiệp đối xử với người lao động như thế nào. Văn hóa tổ chức và cách trao quyền cho người lao động, nhất là phụ nữ chính là thước đo năng lực quản trị hiện đại”, bà My chia sẻ.

Không chỉ trao đổi, thảo luận vai trò cốt lõi trong bình đẳng giới, mà chủ đề Diễn đàn năm nay còn thu hút cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia đóng góp những sáng kiến mới thúc đẩy môi trường làm việc bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp Việt. Bên cạnh đó, Diễn đàn đã trở thành cầu nối lan tỏa, mở rộng chương trình hỗ trợ đến nhiều doanh nghiệp hơn trong chuỗi cung ứng sản xuất kinh doanh, tăng cường kết nối hiệp hội doanh nghiệp và cơ quan truyền thông nâng cao nhận thức bình đẳng giới là một trong những yếu tố cốt lõi hướng đến phát triển bền vững.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, Chương trình GEARS@VIETNAM có ý nghĩa như một mảnh ghép thiết thực hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới. Chương trình không chỉ truyền thông, vận động, mà triển khai những công cụ thực chất để đo lường bình đẳng giới tại nơi làm việc; tư vấn điều chỉnh chính sách nhân sự; hỗ trợ doanh nghiệp thực hành ESG toàn diện;…

Ông Huỳnh Thành Đạt cũng đánh giá cao những nỗ lực của BSA, ECUE và các đối tác quốc tế, nhất là sáng kiến Investing in Women của Chính phủ Australia trong việc phối hợp triển khai chương trình tại Việt Nam. Những hoạt động như tư vấn bộ công cụ GEARS, đào tạo về bình đẳng giới tại nơi làm việc, xây dựng Câu lạc bộ Doanh nghiệp tiên phong, ký kết MOU với các hiệp hội ngành hàng… sẽ góp phần cụ thể hóa những mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới trong khu vực doanh nghiệp.