Kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc vượt dự đoán kể từ đầu năm 2026

Cảng hàng hóa ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: TTXVN

Theo mạng “Liên hợp buổi sáng” ngày 11/3, xuất khẩu của Trung Quốc đã duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ kể từ đầu năm 2026, với hai tháng đầu năm chứng kiến mức tăng lớn nhất trong bốn năm và thặng dư thương mại đạt mức cao mới. Các nhà phân tích dự đoán rằng thặng dư thương mại của Trung Quốc năm nay có khả năng vượt mức năm ngoái.

Số liệu do Cơ quan Hải quan Trung Quốc công bố ngày 10/3 cho thấy trong tháng 1 và tháng 2, xuất khẩu của Trung Quốc, tính bằng USD, đã tăng 21,8% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt kỳ vọng và cao hơn nhiều so với mức tăng 6,6% trong tháng 12. Nhập khẩu cũng tăng 19,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong cùng kỳ, tốt hơn dự báo của thị trường là 6,3%. 

Thặng dư thương mại trong hai tháng qua đạt 213,6 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái, lập kỷ lục mới cho cùng kỳ.

Trung Quốc thường gộp số liệu thương mại của hai tháng đầu mỗi năm để loại bỏ những biến động của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, năm nay, số liệu tổng kim ngạch thương mại tháng 2 được công bố riêng. Bloomberg tính toán rằng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 1 đạt gần 357 tỷ nhân dân tệ, mức cao thứ hai trong lịch sử.

Xét theo từng loại hàng hóa, xuất khẩu máy móc và sản phẩm điện tử đã tăng hơn 27% trong hai tháng đầu năm, trong đó mạch tích hợp tăng gần 73%. Các nhà phân tích cho rằng sự tăng vọt nhu cầu đối với các sản phẩm điện tử do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) là nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng trưởng xuất khẩu này.

Ông Hồ Vĩ Tuấn, chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Macquarie, cho rằng sự tăng mạnh xuất khẩu của Trung Quốc vào đầu năm phản ánh nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với các sản phẩm công nghệ. Liệu đà tăng trưởng này có thể được duy trì hay không phần lớn phụ thuộc vào việc sự bùng nổ công nghệ dựa trên AI có thể tiếp tục kéo dài bao lâu.

Mặc dù cuộc chiến thuế quan đã dẫn đến sự sụt giảm liên tục trong xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, nhưng điều này đã được bù đắp nhờ sự tăng trưởng đáng kể ở các thị trường như Đông Nam Á và châu Phi.

Số liệu cho thấy trong hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi xuất khẩu sang ASEAN tăng 29,4% và xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) tăng 27,8%. Xuất khẩu sang châu Phi chứng kiến mức tăng trưởng mạnh nhất, tăng gần 50% trong hai tháng qua sau khi tăng 21,8% vào tháng 12/2025.

Ông Tommy Xie, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô châu Á của Ngân hàng OCBC cho rằng sau cuộc chiến thương mại trong nhiệm kỳ 1 của Tổng thống Trump, Trung Quốc đã bắt đầu tăng cường dần chiến lược xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ. Năm ngoái, hơn 12% thặng dư thương mại của Trung Quốc đến từ xuất khẩu máy móc và sản phẩm điện tử sang sáu nước ASEAN.

Bất chấp những tác động tiềm tàng của biến động giá dầu do tình hình Trung Đông gây ra đối với ngành sản xuất, ông Tommy Xie nhận định rằng trữ lượng dầu thô dồi dào của Trung Quốc và sự phụ thuộc thấp hơn vào các nguồn năng lượng truyền thống như dầu mỏ so với nhiều quốc gia khác giúp ngành xuất khẩu của nước này kiên cường hơn. Ngay cả trong những tháng có khối lượng xuất khẩu thấp như tháng 1 và tháng 2, thặng dư thương mại vẫn đạt mức cao mới, với tốc độ này, thặng dư thương mại năm nay có thể vượt qua năm ngoái.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 1.200 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025, trở thành nền kinh tế đầu tiên trên thế giới vượt mốc thặng dư thương mại hàng năm 1.000 tỷ nhân dân tệ. Điều này đã khiến một số đối tác thương mại lo lắng, trong đó Mexico đã tăng thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc.

Tại một cuộc họp trong khuôn khổ kỳ họp Lưỡng hội, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào cho biết Trung Quốc đang xem xét thặng dư thương mại của mình cũng như suy nghĩ và quan điểm của các đối tác thương mại và bước tiếp theo là chủ động thúc đẩy phát triển thương mại cân bằng.

Tuy nhiên, ông Trương Trí Uy, nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint, cho rằng với hiệu quả xuất khẩu mạnh mẽ hiện tại và việc điều chỉnh giảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay, các nhà hoạch định chính sách khó có thể đưa ra thêm các biện pháp kích thích nhu cầu nội địa trong ngắn hạn.