Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng vượt dự báo nhờ xuất khẩu và đầu tư

Theo số liệu của Chính phủ Nhật Bản công bố ngày 15/8, kinh tế nước này trong quý II/2025 tăng trưởng 1% so với cùng kỳ năm ngoái sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát, vượt mức tăng 0,4% dự kiến theo khảo sát của hãng tin Reuters và mức tăng 0,6% đã điều chỉnh trong quý I/2025, đánh dấu quý tăng trưởng thứ năm liên tiếp.

Xuất khẩu và đầu tư vốn vững chắc đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản trong quý vừa qua, mặc dù chi tiêu tiêu dùng yếu kém tiếp tục kìm hãm tăng trưởng. Đầu tư vốn tăng 1,3% so với quý trước, đánh dấu quý tăng thứ năm liên tiếp, trong khi xuất khẩu tăng 2% và nhập khẩu, vốn ảnh hưởng đến Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tăng 0,6%. Trong số các yếu tố quan trọng khác, tiêu dùng tư nhân, chiếm hơn một nửa hoạt động kinh tế, tăng nhẹ 0,2%, khi giá thực phẩm và các nhu yếu phẩm tăng cao làm ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng.

So với quý trước, kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 0,3% trong quý II/2025, dù chịu những tác động bất lợi do thuế quan của Mỹ. Con số này được so sánh với mức tăng trưởng 0,1% đã điều chỉnh trong quý I/2025 và cao hơn mức tăng 0,1% mà các nhà kinh tế tham gia khảo sát của Reuters dự báo.

Nhật Bản đang phải nỗ lực ứng phó với môi trường thương mại bất ổn trong quý II/2025, khi nước này chỉ đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ vào ngày 23/7. Theo thỏa thuận, Nhật Bản phải chịu mức thuế chung 15% đối với tất cả hàng xuất khẩu sang Mỹ, bao gồm cả ô tô.

Trong suốt quý II/2025, Nhật Bản đã được miễn mức thuế 24% được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào "Ngày Giải phóng" 2/4, nhưng phải đối mặt với mức thuế 25% đối với ngành công nghiệp ô tô chủ chốt. Các nhà phân tích cho rằng chưa có những đánh giá về tác động toàn diện do thuế quan của Mỹ.

Theo dữ liệu hải quan, xuất khẩu ô tô sang Mỹ là nền tảng của nền kinh tế Nhật Bản, chiếm 28,3% tổng lượng hàng xuất khẩu vào năm 2024.

Trong tuần trước, Chính phủ Nhật Bản đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế đã điều chỉnh theo lạm phát cho tài khóa 2025 (từ tháng 4/2025 đến hết tháng 3/2026) xuống 0,7% từ mức dự kiến ban đầu là 1,2%, do nguy cơ thuế quan của Mỹ sẽ làm chậm chi tiêu vốn, trong khi lạm phát dai dẳng ảnh hưởng đến tiêu dùng.

Dù vẫn cao hơn ước tính 0,5% của khu vực tư nhân, dự báo mới này phản ánh những lo ngại cho rằng thuế quan của Mỹ sẽ khiến các công ty Nhật Bản thận trọng hơn trong việc chi tiêu đầu tư cũng như làm giảm xuất khẩu - vốn đều là động lực chính của tăng trưởng kinh tế Nhật Bản.

Triển vọng về tiêu dùng tư nhân – yếu tố chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản - cũng bị hạ thấp do lạm phát tiếp tục siết chặt chi tiêu của các hộ gia đình. Những thành viên khu vực tư nhân của hội đồng kinh tế đã cảnh báo lạm phát có thể kéo giảm chi tiêu của người tiêu dùng hơn nữa nếu giá cả tiếp tục leo thang. Các thành viên này cũng cho rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) nên theo đuổi sứ mệnh ổn định giá cả và đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững và ổn định.

Đối với năm tài chính tiếp theo từ tháng 4/2026, Chính phủ Nhật Bản dự báo tăng trưởng sẽ khởi sắc nhẹ lên 0,9%, giữ nguyên quan điểm rằng nền kinh tế sẽ duy trì đà phục hồi do nhu cầu trong nước dẫn dắt. Nhật Bản cũng dự đoán tăng trưởng tiền lương sẽ vượt qua lạm phát và thúc đẩy tiêu dùng tư nhân.

Chính phủ vẫn duy trì triển vọng đạt được thặng dư ngân sách cơ bản trong năm tài chính 2026 lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, thậm chí dự đoán một khoản thặng dư lớn hơn là 3.600 tỷ yen (24,39 tỷ USD) nhờ vào doanh thu thuế cao hơn.

Số liệu mới công bố được cho là sẽ làm tăng khả năng BoJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất và bình thường hóa chính sách tiền tệ. Xu hướng tiêu dùng và tiền lương là những yếu tố chính mà BoJ đang theo dõi để đánh giá tình hình nền kinh tế và xác định thời điểm đưa ra quyết định lãi suất tiếp theo.

Sau cuộc họp vào ngày 31/7, BoJ đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của nước này lên 0,6% trong tài khóa 2025.

Tuy nhiên, BoJ cũng cảnh báo rằng các chính sách thương mại và những chính sách khác trên toàn cầu sẽ dẫn đến sự suy giảm ở các nền kinh tế khác, cũng như sự sụt giảm lợi nhuận của những doanh nghiệp trong nước.