Kinh tế quý I tạo đà tăng trưởng cao cho các quý tới

Kết quả này không chỉ phản ánh sức chống chịu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, dù áp lực từ chi phí đầu vào, năng lượng và chuỗi cung ứng dự báo gia tăng trong các quý tới.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, GDP quý 1/2026 đạt 7,83%, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng so với cùng kỳ năm 2025 (7,07%). Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,6 điểm phần trăm vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32 điểm phần trăm. Kết quả này tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển cả năm 2026 khi bối cảnh toàn cầu còn nhiều biến động đan xen, đặc biệt là căng thẳng xung đột tại Trung Đông.

Theo Cục Thống kê, khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 43,45%, theo sau là công nghiệp và xây dựng (37,15%), nông lâm thủy sản (10,89%). Đặc biệt, sức cầu của nền kinh tế đang có sự phục hồi và bứt phá ngoạn mục. Tiêu dùng cuối cùng tăng 8,45%, tích lũy tài sản tăng 7,18%.

Đáng chú ý, hoạt động thương mại quốc tế diễn ra vô cùng sôi động khi xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng tới 19,85%, trong khi nhập khẩu tăng 24,27%, báo hiệu nhu cầu nguyên vật liệu đang tăng cao để phục vụ cho chu kỳ sản xuất mới.

Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 538,6 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký hơn 265,9 nghìn lao động, tăng 57,8% về số doanh nghiệp, tăng 51% về số vốn đăng ký và tăng 16,5% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, cả nước có hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong quý I/2026 lên 96 nghìn doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025.

"Những số liệu tích cực này không chỉ là thành quả của sự điều hành sát sao, kịp thời mà còn cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của nền kinh tế và doanh nghiệp", bà Hương nhận định.

Tuy vậy, theo Cục Thống kê, trong quý 2/2026, khi những tác động từ xung đột Trung Đông tới giá xăng dầu, nguyên nhiên liệu đầu vào và sự đứt gãy chuỗi cung ứng… trở nên rõ nét, áp lực tăng trưởng sẽ rất lớn. Điều này đòi hỏi phải có những giải pháp kịp thời và hiệu quả để ứng phó với những thách thức toàn cầu.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3 vào chiều 4/4, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn cho biết, chỉ đạo về các nhiệm vụ giải pháp chủ yếu trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quốc hội, nhất là Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, 9 nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và Kết luận Hội nghị Trung ương lần thứ 2.

Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương kiên định mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, tạo thế, tạo lực, tạo đà cho cả năm 2026. Đặc biệt, phải bám sát thực tiễn, chuẩn bị sẵn sàng các phương án, kịch bản chỉ đạo điều hành; có những giải pháp đột phá mang tính “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái”.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh tới việc làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thúc đẩy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới. Theo đó, về đầu tư, phấn đấu năm 2026 giải ngân 100% vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Hoàn thiện và vận hành Trung tâm tài chính quốc tế. Đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia.

Bên cạnh đó, kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước, hệ sinh thái thương mại điện tử nội địa, thanh toán không dùng tiền mặt; tăng cường xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả thị trường truyền thống, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Về các động lực tăng trưởng mới, Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số - xã hội số; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đẩy mạnh phủ sóng 5G toàn quốc, xây dựng trung tâm dữ liệu và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu.

Ngoài ra, tập trung giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển; điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt, hài hòa, hợp lý; có giải pháp đưa lãi suất huy động và cho vay xuống mức phù hợp để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh; hướng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng; kiểm soát tín dụng với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Về chính sách tài khóa, phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%; tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm 5% chi thường xuyên; thực hiện hiệu quả chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất...

Đặc biệt, các bộ ngành, địa phương tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt. Cung ứng đủ điện, xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và đời sống, tuyệt đối không để thiếu điện….

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, nguồn cung xăng dầu trong nước được bảo đảm. Đến hết tháng 3, sản lượng khai thác tăng khoảng 10%; Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đảm bảo nguồn nguyên liệu cho sản xuất đến hết tháng 4 đầu tháng 5. Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn đảm bảo nguyên liệu cho sản đảm bảo nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã nhập khẩu, mua sản phẩm xăng dầu và đạt 3,2 triệu m3, tổng tồn kho cho đến hiện nay là 1,6 đến 1,8 triệu m3/tấn, có thể đảm bảo nguồn cung ứng xăng dầu trong nước hết tháng 4.

Bộ Công Thương tiếp tục tăng công suất sản xuất trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, phát triển nhiên liệu sinh học, nâng cao năng lực dự trữ và ứng dụng công nghệ trong dự báo, điều hành thị trường.

Về cung ứng điện, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, mục tiêu xuyên suốt là “không để thiếu điện” trong mọi tình huống, đặc biệt trong cao điểm mùa khô năm 2026.

Theo phương thức vận hành đã được phê duyệt, nhu cầu điện năm 2026 dự kiến tăng cao, với sản lượng điện ước đạt khoảng 350 tỷ kWh, tăng gần 8% so với năm 2025. Riêng tháng 4, mức tăng trưởng phụ tải khoảng 6,07%. Bộ Công Thương cũng chuẩn bị phương án dự phòng cho các tháng cao điểm với mức tăng trưởng có thể trên 14%.

Thời gian tới, tiềm ẩn nhiều thách thức như thời tiết cực đoan, ảnh hưởng của El Nino, khó khăn về nhiên liệu cho phát điện và yêu cầu điều tiết thủy điện đa mục tiêu.

Để ứng phó, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, giám sát hệ thống, xây dựng kịch bản linh hoạt; đồng thời phối hợp với các tổng công ty điện lực; trong đó có Tổng công ty Điện lực miền Bắc và Tổng công ty Điện lực Hà Nội, làm việc với khách hàng lớn để điều chỉnh phụ tải hợp lý, đẩy mạnh tiết kiệm điện.