Kinh tế thế giới tuần qua: Nhiều điểm sáng trong hợp tác và kinh tế toàn cầu

1.Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) 2025 tại Hàn Quốc trong hai ngày 31/10-1/11 đã gửi đi thông điệp rõ ràng về quyết tâm của các nền kinh tế khu vực: thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, đẩy mạnh chuyển đổi số, và xây dựng hệ thống thương mại mở dựa trên luật lệ quốc tế. “Tinh thần Gyeongju” – như cách gọi của nước chủ nhà Hàn Quốc – được kỳ vọng sẽ là nền tảng cho sự hợp tác sâu rộng hơn giữa các nước châu Á -Thái Bình Dương.

2. Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 tại Malaysia từ 26-28/10 xác định hướng đi chiến lược cho chặng đường hướng tới Tầm nhìn 2045, với các ưu tiên gồm hoàn thiện và triển khai Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) và Lưới điện ASEAN (APG); tăng cường kết nối vật lý, số và thể chế; thúc đẩy chuỗi cung ứng khu vực; phát triển xanh, bao trùm và dựa trên đổi mới sáng tạo; củng cố năng lực thực thi và mở rộng hợp tác đối tác bên ngoài. Một dấu mốc lịch sử của hội nghị là việc chính thức kết nạp Timor Leste trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN.

3. Tín hiệu tích cực từ cuộc gặp trực tiếp đầu tiên sau 6 năm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 30/10 bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á- Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc. Hai bên nhất trí gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại tạm thời thêm 1 năm, Mỹ đã giảm 10% thuế đối với hàng hóa Trung Quốc xuống 47%, giảm thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng liên quan đến fentanyl xuống còn 10%. Đổi lại, Trung Quốc cam kết nối lại nhập khẩu đậu tương từ Mỹ, duy trì nguồn cung đất hiếm trong 1 năm (có thể gia hạn), đồng thời tăng cường trấn áp hoạt động buôn bán fentanyl trái phép.

4. ASEAN và Trung Quốc ngày 28/10 đã ký Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do phiên bản 3.0 (ACFTA 3.0), đánh dấu giai đoạn mới trong quan hệ thương mại song phương dựa trên hơn 20 năm quan hệ đối tác mạnh mẽ và cùng có lợi trong khuôn khổ ACFTA. Nghị định thư Nâng cấp ACFTA 3.0 mới được ký kết sẽ mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới, như kinh tế số và xanh, khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng, cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng, cũng như hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

5. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 29/10 đã hạ lãi suất lần thứ hai trong năm 2025 xuống 3,75%–4,00%, mức thấp nhất trong 3 năm nhằm ngăn đà giảm tốc của thị trường lao động. Quyết sách của Fed được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ liên bang vẫn đang đóng cửa, khiến Fed gặp khó khăn trong việc tiếp cận đầy đủ dữ liệu kinh tế. Tuy nhiên, lộ trình sắp tới của Fed đứng trước nhiều rủi ro do nội bộ chia rẽ mạnh về việc có tiếp tục hạ lãi suất hay không.

6. Chính phủ Mỹ bắt đầu áp mức thuế bổ sung 25% đối với các loại xe tải hạng trung, hạng nặng và linh kiện từ ngày 1/11, nâng tổng mức thuế nhập khẩu đối với các phương tiện này lên 50%. Theo Nhà Trắng, biện pháp này nhằm mục đích "tăng cường ngành công nghiệp Mỹ và bảo vệ an ninh quốc gia". Tương tự như các biện pháp thuế quan theo ngành khác, chính quyền của Tổng thống Trump đã lấy Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 làm cơ sở để đưa ra các mức thuế trên. Điều luật này cho phép chính phủ áp đặt các loại thuế bổ sung nếu hàng hóa nhập khẩu bị coi là gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

7. Trung Quốc chấm dứt ưu đãi thuế giá trị gia tăng (VAT) với vàng từ ngày 1/11 - sự thay đổi có thể ảnh hưởng đến tiêu dùng tại một trong những thị trường kim loại quý lớn nhất thế giới. Theo giới phân tích, động thái này sẽ tăng nguồn thu ngân sách nhà nước trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đang trên đà suy yếu và thị trường bất động sản ảm đạm khiến tài chính công chịu nhiều sức ép. Tuy nhiên, nó cũng có thể đẩy chi phí mua vàng của người dân Trung Quốc tăng lên.

8. Lạm phát tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu đã giảm xuống 2,1% trong tháng 10/2025, gần sát mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), theo ước tính nhanh của Cơ quan Thống kê châu Âu. Số liệu mới cho thấy khủng hoảng chi phí sinh hoạt hậu đại dịch COVID-19 tại châu Âu đang dần được kiểm soát.

9. Tập đoàn chip Nvidia trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mức vốn hóa thị trường 5.000 tỷ USD khi cổ phiếu tăng phiên thứ 5 liên tiếp lên hơn 210 USD/cổ phiếu vào phiên 29/10. Cột mốc lịch sử này đánh dấu hành trình phát triển phi thường của Nvidia, từ một nhà thiết kế chip đồ họa chuyên biệt trở thành "xương sống" của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu. Nvidia đạt được cột mốc mới chỉ ba tháng sau khi vốn hóa thị trường của tập đoàn vượt qua mốc 4.000 tỷ USD.

10. Hàng loạt khách hàng toàn cầu của Microsoft đã gặp gián đoạn truy cập hôm 29/10 do sự cố kỹ thuật liên quan đến dịch vụ điện toán đám mây Azure. Dữ liệu từ trang DownDetector cho thấy sự cố đã lan rộng, tác động đến nhiều trang web và dịch vụ như Xbox, Alaska Airlines hay chuỗi siêu thị Costco. Sự cố này diễn ra chỉ một tuần sau khi mạng điện toán đám mây AWS của Amazon gặp trục trặc, khiến nhiều dịch vụ trực tuyến, từ nền tảng phát trực tuyến đến ngân hàng, bị tê liệt trong nhiều giờ./.