Kinh tế Việt Nam qua góc nhìn quốc tế: Đà tăng trưởng 2025 mở rộng niềm tin

Với tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) 7,5% trong nửa đầu năm, nền kinh tế Việt Nam đang cho thấy sức bật ấn tượng, tạo nền tảng để Chính phủ hướng tới mục tiêu cả năm 8,3–8,5%.

Đáng chú ý là cách nhìn nhận triển vọng năm 2025–2026 giữa các tổ chức có phần khác nhau, phản ánh sự thận trọng trong đánh giá rủi ro toàn cầu. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nâng dự báo tăng trưởng năm 2025 lên 6,7%, nhấn mạnh sự phục hồi mạnh mẽ của khu vực công nghiệp và xây dựng. Ngân hàng UOB thậm chí còn lạc quan hơn, nâng dự báo lên 7,5% và cho rằng nếu cải cách tiếp tục được duy trì, Việt Nam hoàn toàn có thể đạt tăng trưởng trung bình 7% trong dài hạn. Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lại thiên về kịch bản thận trọng hơn, lần lượt đưa ra mức dự báo tăng trưởng cho năm 2025 là 6,6% và 6,5%. IMF thậm chí cảnh báo tăng trưởng năm 2026 có thể giảm xuống 5,6%, chủ yếu do tác động từ chính sách thuế quan mới của Mỹ.

Mặc dù khác biệt về con số, nhưng tựu trung, các tổ chức này đều thống nhất ở nhận định rằng Việt Nam đang có nhiều yếu tố nền tảng tích cực để duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Một trong những yếu tố khiến các tổ chức quốc tế thận trọng là chính sách thuế quan mới của Nhà Trắng. Bắt đầu từ ngày 7/8/2025, Chính phủ Mỹ đã chính thức áp dụng thuế 20% với hàng hóa nhập khẩu trực tiếp từ Việt Nam và 40% với sản phẩm có yếu tố “trung chuyển”. Định nghĩa chưa rõ ràng về hàng hóa trung chuyển đang tạo áp lực cho nhiều ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Theo tính toán sơ bộ của WB, khoảng 1,6% đến 10,6% kim ngạch hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có thể chịu ảnh hưởng nếu quy định được hiểu theo hướng rộng. Trên thực tế, xuất khẩu sang thị trường này đã giảm nhẹ 2% trong tháng 8/2025, tác động rõ rệt tới các ngành hàng dệt may, gỗ và máy móc.

Ngoài ra, còn có một số yếu tố tác động khác cũng được WB và IMF nhắc tới, như rủi ro kinh tế Mỹ và Trung Quốc – hai đối tác thương mại lớn nhất – giảm tốc, đi kèm với xung đột địa chính trị kéo dài tại châu Âu và Trung Đông. Thêm vào đó, UOB đánh giá, việc đồng Việt Nam suy yếu 3,4% từ đầu năm đến nay cho thấy áp lực tỷ giá vẫn hiện hữu, trong bối cảnh lãi suất USD toàn cầu và lãi suất VND trong nước vẫn có mức chênh lệch cao.

Tuy nhiên, hầu hết các tổ chức quốc tế đều nhận định đây chỉ là rủi ro mang tính ngắn hạn và có thể được bù đắp bằng chính sức bật nội tại, nếu Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô và linh hoạt trong điều hành chính sách.

Động lực tăng trưởng từ bên trong

Nền kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá là tiếp tục có nhiều động lực tích cực. Xuất khẩu nửa đầu năm 2025 tăng 14,2%, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân đạt 15,4 tỷ USD – mức cao nhất trong 5 năm, tập trung ở các ngành công nghệ cao, năng lượng tái tạo và chế biến chế tạo. Những dự án lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất trong nước.

Tiêu dùng tư nhân, vốn chiếm hơn 65% GDP, tiếp tục giữ vai trò trụ cột khi lạm phát được kiểm soát quanh mức 3,3%. Các lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ, du lịch và bất động sản ghi nhận sự hồi phục rõ nét, đặc biệt là lượng khách quốc tế trong 8 tháng của năm 2025 đạt gần 14 triệu lượt, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm 2024.

Nông nghiệp, mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong GDP, vẫn giữ vai trò quan trọng trong ổn định xã hội và an ninh lương thực. Một số báo cáo quốc tế, như từ tạp chí UK Investor Magazine, thậm chí coi thành công của nông nghiệp Việt Nam là minh chứng cho khả năng thích ứng và bền bỉ trong chuyển đổi mô hình phát triển.

Một yếu tố khác được các tổ chức quốc tế đánh giá cao là dư địa chính sách của Việt Nam. Với tỷ lệ nợ công dưới 34% GDP, thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần 60% GDP, Chính phủ còn nhiều dư địa để sử dụng công cụ tài khóa nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Kế hoạch đầu tư hạ tầng trị giá 48 tỷ USD, bao gồm hơn 250 dự án lớn nhỏ, đang được đẩy nhanh giải ngân, có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Chính sách tiền tệ cũng được kỳ vọng linh hoạt hơn trong thời gian tới. Một số ngân hàng quốc tế dự báo Ngân hàng Nhà nước có thể xem xét nới lỏng lãi suất điều hành vào cuối năm, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. IMF cũng khuyến nghị Việt Nam cho phép tỷ giá linh hoạt hơn trong biên độ rộng, vừa giảm áp lực bên ngoài vừa duy trì ổn định.

Các tổ chức quốc tế nhấn mạnh nếu Việt Nam duy trì cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và đẩy nhanh chuyển đổi số, thì mục tiêu tăng trưởng trung bình 7% trong dài hạn hoàn toàn khả thi. Các cải cách này cần tập trung vào nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, giảm sự phụ thuộc quá lớn vào khu vực FDI, đồng thời đầu tư nhiều hơn cho giáo dục, đặc biệt trong các ngành STEM, và nghiên cứu phát triển công nghệ.

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng 8,3–8,5%

Với kết quả tăng trưởng đạt 7,5% trong nửa đầu năm, cùng niềm tin từ các định chế quốc tế, mục tiêu tăng trưởng 8,3–8,5% trong năm 2025 của Chính phủ được đánh giá là hoàn toàn khả thi. Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam, nhận định việc kết hợp hiệu quả chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời giải quyết các thách thức mang tính cấu trúc như biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng, sẽ giúp Việt Nam xây dựng mô hình tăng trưởng cân bằng và bền vững hơn.

Niềm tin quốc tế, cùng sự kiên định trong điều hành chính sách, đang mở ra cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh và ổn định nhất châu Á.