Làm chủ công nghệ - vươn lên top 10 châu Á về truyền tải điện

Trạm biến áp không người trực của PC Quảng Trị. Ảnh: Bích Hồng/BNEWS/TTXVN

Ưu tiên hàng đầu của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) là xây dựng đội ngũ chuyên gia đủ khả năng làm chủ và tự thực hiện được việc xây dựng hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp bằng phần mềm giám sát điều khiển độc lập với nhà sản xuất thiết bị. Đây cũng là định hướng đã được đặt ra trong Chiến lược phát triển EVNNPT đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2040 là đào tạo cán bộ kỹ thuật chuyên sâu, chuyên gia trong các lĩnh vực đáp ứng phát triển mạnh mẽ và bền vững trong tương lai của EVNNPT.

*Làm chủ công nghệ

Theo báo cáo từ EVNNPT, hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp đã được ứng dụng trên hệ thống truyền tải điện hơn 20 năm qua. Đến hết năm 2022, EVNNPT quản lý vận hành 146 trạm biến áp 220 kV và 37 trạm biến áp 500 kV.

Trong số các trạm biến áp hiện nay, hệ thống điều khiển trạm của EVNNPT được cung cấp từ nhiều hãng sản xuất. Đồng thời trong nhiều năm, việc cung cấp, lắp đặt, cấu hình hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp đều do các nhà thầu trong và ngoài nước thực hiện, dẫn đến EVNNPT bị động trong quá trình triển khai xây dựng các trạm biến áp mới cũng như cải tạo, mở rộng, nâng cấp các trạm hiện hữu.

Việc này cũng làm tăng chi phí đầu tư, giảm cạnh tranh trong đấu thầu do mỗi nhà thầu có lợi thế khi thực hiện các gói thầu cải tạo, mở rộng, nâng cấp hệ thống điều khiển tích hợp do mình cung cấp.

Theo Quy hoạch điện 8 mới được phê duyệt, tính tới năm 2030, EVNNPT sẽ tiếp nhận thêm 48 trạm biến áp 500 kV và 198 trạm biến áp 220 kV. Các trạm biến áp xây dựng mới cần tuân thủ quy định hệ thống điều khiển trạm biến áp do Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam ban hành nên sẽ sử dụng hệ thống điều khiển tuân thủ tiêu chuẩn IEC 61850.

Trước tình hình đó, EVNNPT đã đặt ra mục tiêu ưu tiên hàng đầu là xây dựng đội ngũ chuyên gia đủ khả năng làm chủ và tự thực hiện được việc xây dựng hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp trên nền tảng giao thức tiêu chuẩn trên bằng phần mềm giám sát điều khiển độc lập với nhà sản xuất thiết bị.

Theo ông Lưu Việt Tiến, Phó tổng giám đốc EVNNPT, hiểu rõ được tầm quan trọng của việc làm chủ công nghệ tự động hóa trạm biến áp, EVNNPT đã thực hiện đồng bộ các giải pháp để phát triển đội ngũ chuyên gia về tự động hóa trạm biến áp.

Về đào tạo chuyển giao công nghệ, từ năm 2015, EVNNPT đã thực hiện tuyển chọn các kỹ sư để thực hiện chiến lược đào tạo chuyển giao công nghệ về tự động hóa trạm biến áp theo các tiêu chí như: Có nền tảng kiến thức tốt về lĩnh vực rơ le bảo vệ; có kiến thức cơ bản về hệ thống điều khiển; trình độ tiếng Anh tốt. Đồng thời có đam mê, nhiệt huyết, mong muốn được tìm hiểu và thực hiện các công việc thiết lập, cấu hình hệ thống điều khiển.

Trong các năm từ 2015 đến 2018, EVNNPT đã tổ chức thực hiện 4 khóa đào tạo chuyển giao công nghệ từ các hãng SIEMENS và ABB cho các học viên được tuyển chọn theo trình độ từ cơ bản đến nâng cao.

Trên cơ sở các kiến thức nền tảng đã được đào tạo chuyển giao, sau mỗi khóa đào tạo, EVNNPT đã tổ chức các buổi hội thảo để các học viên đào tạo lại cho các kỹ sư khác trong EVNNPT, đồng thời EVNNPT giao tự thực hiện các gói thầu liên quan đến hệ thống điều khiển đã được chuyển giao. Đây là hình thức tự đào tạo giúp cho đội ngũ kỹ sư về tự động hóa trạm biến áp của EVNNPT có được kinh nghiệm thực tế, đồng thời nhân rộng thêm nguồn nhân lực khi tự thực hiện các gói thầu cấu hình hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp.

Để củng cố trang thiết bị phục vụ đào tạo, nghiên cứu, ông Lưu Việt Tiến cho biế, năm 2018, EVNNPT đã đầu tư trang bị phòng LAB phục vụ cho đào tạo và nghiên cứu về hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp. Với các trang thiết bị hiện có, đội ngũ kỹ sư của EVNNPT đã có đầy đủ các thiết bị để nghiên cứu về điều khiển, bảo vệ của tất cả các hãng sản xuất đang vận hành trên lưới điện truyền tải của EVNNPT.

Trạm biến áp không người trực tại Quế Võ - Bắc Ninh. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

*Vươn lên top 10 châu Á

Mục tiêu chiến lược của EVNNPT là đến năm 2025 trở thành một trong các tổ chức truyền tải điện thuộc 10 nước hàng đầu châu Á và đến năm 2030 đạt trình độ tiên tiến trên thế giới trong lĩnh vực truyền tải điện.

Do đó công tác đào tạo phát triển đội ngũ chuyên gia về máy biến áp, máy cắt, hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp… là rất quan trọng.

Trải qua quá trình thực hiện đào tạo phát triển đội ngũ chuyên gia về tự động hóa trạm biến áp, đội ngũ kỹ sư của EVNNPT đã thực hiện hơn 50 gói thầu tự thực hiện về cấu hình hệ thống điều khiển tích hợp TBA.

Năm 2020, đội ngũ chuyên gia của EVNNPT đã hoàn thành xong đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp trên nền tảng giao thức IEC 61850 sử dụng phần mềm giám sát điều khiển độc lập với nhà sản xuất thiết bị”. Quá trình thực hiện đề tài cũng đã giúp cho nhóm nghiên cứu có hiểu biết sâu hơn về tiêu chuẩn được áp dụng trong trạm biến áp và phần mềm điều khiển tích hợp.

Năm 2021, đội ngũ chuyên gia của EVNNPT đã thực hiện cấu hình và đóng điện thành công trạm 220kV Sơn Động, đây là trạm sử dụng phần mềm giám sát điều khiển độc lập với nhà sản xuất thiết bị điều khiển, bảo vệ.

Đặc biệt, năm 2023, EVNNPT đã giao đội ngũ chuyên gia sử dụng phần mềm điều khiển giám sát Survalent để xây dựng Trung tâm giám sát vận hành trạm biến áp không người trực tại Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3), từ đó cho phép chuyển các trạm biến áp thao tác xa hiện nay thành trạm không người trực, mở ra cơ hội thay đổi về tổ chức sản xuất và tăng năng suất lao động.

Ban lãnh đạo EVNNPT cho hay, thời gian tới, đội ngũ kỹ sư của tổng công ty sẽ tiếp tục nghiên cứu làm chủ các hệ thống điều khiển còn lại trên lưới điện truyền tải như GSC1000 của TOSHIBA, @STATION hay OneATS của ATS, PACiS Ecosui của Schneider, đồng thời hoàn thiện nghiên cứu tích hợp thiết bị điều khiển, bảo vệ từ nhiều nhà sản xuất khác nhau theo IEC 61850 nhằm nâng cao tính cạnh tranh và linh hoạt trong việc mở rộng, thay thế thiết bị điều khiển tích hợp trạm biến áp.

Ngoài ra, EVNNPT sẽ nghiên cứu và làm chủ về công nghệ trạm biến áp số, nghiên cứu và thực hiện thiết lập về bảo mật cho hệ thống điều khiển tích hợp trạm biến áp.

Kết quả thực tiễn cho thấy, đào tạo phát triển đội ngũ chuyên gia về tự động hóa trạm biến áp chính là điểm sáng và là bước đột phá quan trọng trong đào tạo phát triển nguồn nhân lực của EVNNPT. Sự trưởng thành của đội ngũ chuyên gia này giúp EVNNPT chủ động trong quá trình triển khai xây dựng các trạm biến áp mới cũng như cải tạo, mở rộng, nâng cấp các trạm hiện hữu; đồng thời giảm chi phí đầu tư và đặc biệt, mở ra cơ hội thay đổi về tổ chức sản xuất và tăng năng suất lao động của EVNNPT./.