Lâm Đồng đánh thức mỏ vàng di sản để làm kinh tế, hút du lịch

Xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 với trọng tâm bảo tồn di sản, xây dựng con người, phát triển công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số; góp phần tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.

Theo kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, giai đoạn I từ 2025-2030, tỉnh đặt mục tiêu tạo chuyển biến toàn diện trong phát triển văn hóa; xây dựng con người Lâm Đồng có nhân cách, bản lĩnh, hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức phù hợp với yêu cầu của thời kỳ mới. Đồng thời, chương trình hướng đến nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, nhóm dân cư và phát huy vai trò của văn hóa trong tiến trình hội nhập, phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh ưu tiên đầu tư đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa. Cụ thể, đến năm 2030, 100% thiết chế văn hóa cấp tỉnh như trung tâm văn hóa, bảo tàng, thư viện sẽ được đầu tư, nâng cấp theo hướng hiện đại; toàn bộ đơn vị hành chính cấp xã có cơ sở vật chất văn hóa đáp ứng yêu cầu hoạt động. Việc hoàn thiện hệ thống thiết chế được kỳ vọng tạo điều kiện để người dân ở mọi địa bàn tiếp cận và thụ hưởng các giá trị văn hóa bình đẳng.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Theo kế hoạch, tỉnh phấn đấu hoàn thành tu bổ, tôn tạo toàn bộ các di tích quốc gia đặc biệt, khoảng 40% di tích cấp quốc gia và 30% di tích cấp tỉnh. Các loại hình di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu, di vật và cổ vật sẽ được bảo tồn gắn với phát triển du lịch, giáo dục trải nghiệm và sinh kế cộng đồng; qua đó biến di sản thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh việc gìn giữ các giá trị truyền thống, Lâm Đồng định hướng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, từng bước hình thành các sản phẩm mang bản sắc địa phương, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo và thu hút doanh nghiệp đầu tư. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm chuyển hóa tiềm năng văn hóa thành giá trị kinh tế, tạo thêm động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tỉnh xác định ứng dụng khoa học, công nghệ là yêu cầu tất yếu đối với lĩnh vực văn hóa. Theo đó, 100% đơn vị hoạt động văn hóa, nghệ thuật sẽ được tin học hóa và ứng dụng các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; dữ liệu văn hóa được số hóa, hình thành cơ sở dữ liệu trên môi trường số phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và quảng bá. Phát triển nguồn nhân lực cũng được xem là yếu tố quyết định cho sự phát triển lâu dài của ngành văn hóa. Địa phương đặt mục tiêu 100% học sinh, học viên, sinh viên được tiếp cận các hoạt động giáo dục nghệ thuật và giáo dục di sản; khoảng 90% đội ngũ văn nghệ sĩ tài năng cùng cán bộ, công chức, viên chức trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn. Đồng thời, tỉnh sẽ hỗ trợ sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật, điện ảnh và lý luận phê bình có giá trị.

Đáng chú ý, chương trình ưu tiên nguồn lực cho vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông qua đầu tư nhà văn hóa, khu thể thao, không gian văn hóa cộng đồng, điểm vui chơi cho trẻ em và các hoạt động bảo tồn văn hóa truyền thống. Việc phân bổ nguồn lực theo hướng ưu tiên các địa bàn còn khó khăn được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa của mọi người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn cho biết, tỉnh xác định phát triển văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội; trong đó văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Vì vậy, địa phương sẽ huy động các nguồn lực từ Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác để triển khai chương trình theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả đầu tư. UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tham mưu, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức thực hiện; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực và hoàn thành các chỉ tiêu phát triển văn hóa từ nay đến năm 2030.

Việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa để phát triển du lịch, công nghiệp sáng tạo và kinh tế địa phương. Đây được xem là bước đi quan trọng để Lâm Đồng tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng thể của văn hóa và con người trong giai đoạn mới.