Lạm phát và việc làm - nỗi đau đầu của người dân Mỹ

Tuy nhiên, những lo ngại về thị trường lao động và lạm phát vẫn tiếp tục đè nặng lên tâm lý của người tiêu dùng nước này.

Theo khảo sát do Đại học Michigan công bố ngày 10/10, Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng Mỹ đạt 55,0 điểm trong tháng 10/2025, gần như đi ngang so với mức 55,1 điểm của tháng trước đó. Giới phân tích tham gia cuộc thăm dò của hãng tin Reuters trước đó dự báo chỉ số sẽ giảm xuống 54,2 điểm.

Bà Joanne Hsu, Giám đốc Khảo sát Người tiêu dùng, cho biết: “Nhìn chung, người tiêu dùng không thấy nhiều thay đổi trong triển vọng kinh tế so với tháng trước. Các vấn đề thiết thực như giá cả cao và cơ hội việc làm suy yếu vẫn là mối quan tâm hàng đầu”. Theo bà, ở thời điểm hiện tại, người tiêu dùng không kỳ vọng sẽ có cải thiện đáng kể đối với những yếu tố này. Trong khi đó, các cuộc phỏng vấn cũng cho thấy rất ít dấu hiệu cho thấy tình trạng Chính phủ đóng cửa đã ảnh hưởng đến cách nhìn của người tiêu dùng về nền kinh tế.

Khảo sát cho thấy kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng Mỹ trong 12 tháng tới giảm nhẹ xuống 4,6% trong tháng 10/2025, từ mức 4,7% của tháng Chín nhưng vẫn ở ngưỡng cao. Trong khi đó, kỳ vọng lạm phát trong 5 năm tới giữ nguyên ở mức 3,7%.

Trong khi đó, báo cáo công bố mới đây của Challenger, Gray & Christmas – công ty chuyên tư vấn tái cấu trúc nhân sự toàn cầu – cho thấy số đợt cắt giảm nhân sự của các doanh nghiệp Mỹ đã giảm trong tháng 9/2025, song số lượng lao động tuyển dụng từ đầu năm đến nay lại ở mức thấp nhất kể từ năm 2009. Thị trường lao động Mỹ đang rơi vào trạng thái “giậm chân tại chỗ” khi cả nhu cầu lẫn nguồn cung lao động đều giảm do tác động của chính sách và công nghệ.

Báo cáo của Challenger, Gray & Christmas vốn không thu hút nhiều sự quan tâm. Tuy nhiên, trong bối cảnh Chính phủ Mỹ vừa buộc phải đóng cửa do không đạt được thỏa thuận ngân sách đã khiến hàng loạt số liệu kinh tế quan trọng bị hoãn công bố, bao gồm cả báo cáo việc làm khu vực phi nông nghiệp tháng 9/2025, dự kiến ra mắt ngày 3/10, thì dữ liệu từ khu vực tư nhân như vậy lại trở nên đáng chú ý.

Theo Challenger, Gray & Christmas, số lượng việc làm bị cắt giảm theo kế hoạch trong tháng Chín giảm 37% so với tháng trước đó, xuống còn 54.064 vị trí. Tuy nhiên, tính từ đầu năm tới nay, các doanh nghiệp Mỹ đã công bố tổng cộng 946.426 đợt sa thải – mức cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2020. Kế hoạch tuyển dụng tính đến nay mới chỉ đạt 204.939 vị trí, mức thấp nhất kể từ năm 2009 – thời điểm nền kinh tế vừa thoát khỏi cuộc Đại suy thoái.

Ông Andrew Challenger, Phó chủ tịch cấp cao của Challenger, Gray & Christmas nhận định: “Hiện Mỹ đang đối mặt với một thị trường lao động trì trệ, chi phí tăng cao và sự xuất hiện của công nghệ mới mang tính thay đổi toàn diện. Với việc cắt giảm lãi suất, thị trường việc làm có thể ổn định hơn vào quý IV/2025, nhưng nhiều yếu tố khác vẫn có thể khiến doanh nghiệp tiếp tục sa thải hoặc hoãn tuyển dụng”.

Tình trạng Chính phủ Mỹ ngừng hoạt động, hiện bước sang tuần thứ hai, đã gây gián đoạn các dịch vụ công, khiến nhiều chuyến bay bị trì hoãn và buộc hàng trăm nghìn nhân viên liên bang phải nghỉ việc tạm thời, kéo theo tác động lan sang những nhà thầu – trong đó hàng nghìn người cũng bị cho nghỉ không lương. Việc đóng cửa còn khiến Chính phủ Mỹ phải tạm dừng thu thập và công bố dữ liệu kinh tế chính thức, trong đó có báo cáo việc làm hàng tháng – vốn là chỉ số được giới đầu tư và thị trường tài chính theo dõi sát sao – đã không được công bố đúng theo dự kiến vào tuần trước.

Đây là lần đóng cửa thứ 15 của Chính phủ Mỹ kể từ năm 1981 và đang làm dấy lên nhiều lo ngại về những hệ lụy đối với hoạt động của bộ máy liên bang cũng như sự vận hành của nền kinh tế. Trong lần đóng cửa kỷ lục trước đó vào năm 2018-2019, nước Mỹ đã bị thiệt hại 11 tỷ USD, trong đó có 3 tỷ USD không thể phục hồi. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo lần đóng cửa này cũng sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Tác động tức thời và rõ ràng nhất của việc Chính phủ Mỹ đóng cửa là thiếu hụt dữ liệu kinh tế quan trọng. Điều này đặt Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vào một thế khó, khi họ đang chuẩn bị cho quyết định về lãi suất trong cuộc họp dự kiến diễn ra vào hai ngày 28-29/10. Quyết định này phụ thuộc rất nhiều vào các số liệu về thị trường việc làm và lạm phát tại Mỹ.

Trong khi đó, công ty xếp hạng tín nhiệm S&P Global Ratings ước tính việc đóng cửa có thể làm giảm tăng trưởng GDP của Mỹ từ 0,1% đến 0,2% cho mỗi tuần chính phủ đóng cửa. Còn công ty nghiên cứu thị trường Moody's Analytics ước tính mỗi tuần đóng cửa sẽ làm giảm khoảng 0,1% tăng trưởng GDP thực tế hàng năm.