Làm sạch dữ liệu đất đai tạo nền tảng cho Chính phủ số

Chiến dịch làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai về đích sau 3 tháng thực hiện đã giúp hình thành kho dữ liệu tập trung, thống nhất, mở đường cho cải cách thủ tục hành chính và quản lý đất đai dựa trên dữ liệu số. Đây là chiến dịch do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an triển khai đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Lần đầu tiên, dữ liệu đất đai trên phạm vi cả nước được rà soát, chuẩn hóa và đồng bộ ở quy mô lớn, tạo nền móng cho quản lý hiện đại và phát triển Chính phủ số.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trước khi triển khai chiến dịch, dữ liệu đất đai được hình thành qua nhiều giai đoạn, sử dụng các mô hình và phần mềm khác nhau. Cả nước có hơn 62 triệu thửa đất đã được số hóa ở nhiều định dạng, song chỉ khoảng 39% đáp ứng các tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”. Phần còn lại thiếu thông tin, trùng lặp hoặc chưa được xác thực với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, gây khó khăn cho quản lý và giải quyết thủ tục hành chính.

Theo đó, chiến dịch được triển khai theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”, huy động sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành và chính quyền địa phương; trong đó lực lượng công an cấp xã đóng vai trò nòng cốt trong xác minh, đối chiếu thông tin dân cư.

Khối lượng công việc trong thời gian ngắn được đánh giá là chưa từng có: gần 50 triệu thửa đất được rà soát tại hơn 2.300 đơn vị hành chính cấp xã; hàng triệu giấy chứng nhận được thu thập, số hóa; dữ liệu chủ sử dụng đất được đối khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng thời thực hiện đồng bộ dữ liệu từ địa phương lên Trung ương.

Kết quả, hơn 61,7 triệu thửa đất đã được làm giàu và làm sạch dữ liệu. Trong đó, khoảng 24,3 triệu thửa đáp ứng đầy đủ tiêu chí, sẵn sàng kết nối, chia sẻ và khai thác dùng chung. Hơn 18,7 triệu thửa đất đã hoàn tất xác thực thông tin người sử dụng, số còn lại tiếp tục được chỉnh lý, bổ sung...

Đáng chú ý, 100% tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai với hệ thống quốc gia, tích hợp gần 98% tổng số thửa đất. Việc tập trung dữ liệu giúp hệ thống có thể vận hành theo thời gian thực, thay vì phân tán như trước đây.

Một điểm nhấn khác của chiến dịch là kết nối dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bộ Công an cho biết đã thực hiện đối khớp hơn 87 triệu lượt thông tin, qua đó xác thực thành công dữ liệu của hơn 38 triệu thửa đất. Cùng với đó, mã định danh duy nhất cho thửa đất lần đầu được thiết lập cho gần 70 triệu thửa, khắc phục tình trạng trùng lặp và thiếu thống nhất giữa các hệ thống.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, nhiều địa phương đã chủ động tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Một số tỉnh, thành như An Giang, Đồng Nai, Đồng Tháp, Hải Phòng, Đắk Lắk đã triển khai toàn trình điện tử đối với nhiều thủ tục đất đai, rút ngắn trên 30% thời gian giải quyết so với quy định. Cơ sở dữ liệu đất đai cũng được kết nối với cổng dịch vụ công, cơ quan thuế và hệ thống giao dịch bảo đảm, hình thành quy trình khép kín, minh bạch.

Từ thực tế địa phương, ông Trương Văn Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh cho biết, trước khi triển khai chiến dịch, Hà Tĩnh là địa phương hoàn thành sớm cơ sở dữ liệu đất đai với 100% xã, gần 2,8 triệu thửa đất được số hóa đầy đủ. Tuy nhiên, do dữ liệu hình thành từ nhiều nguồn, nhiều giai đoạn nên còn thiếu đồng bộ, sai lệch và trùng lặp thông tin.

Nhưng sau 90 ngày triển khai chiến dịch, tỉnh đã rà soát hơn 1,38 triệu thửa đất, hoàn thành 100% kế hoạch; trên 56% đạt chuẩn “đúng – đủ – sạch – sống”, không còn thửa đất nhóm 3. Gần 70% thửa đất đã được xác thực chính xác với cơ sở dữ liệu dân cư; đồng thời bổ sung mới hơn 8.300 giấy chứng nhận. Đến cuối Chiến dịch, 98% thửa đất đã được đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia, dù vẫn còn một số trường hợp chưa hoàn thiện do thiếu hồ sơ và điều kiện khách quan.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) nhận xét, chiến dịch 90 ngày đêm “làm sạch, làm giàu” năm 2025 là một chủ trương đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, minh bạch và phục vụ người dân tốt hơn. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, một trong sáu cơ sở dữ liệu nền tảng của Chính phủ số.

Theo ông Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, thách thức lớn trong giai đoạn tới là duy trì và khai thác hiệu quả khối dữ liệu đã được làm sạch. Dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên, phản ánh kịp thời mọi biến động đất đai, tránh tình trạng “dữ liệu chết”. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu lịch sử và xây dựng cơ sở dữ liệu tại các khu vực còn thiếu, vùng khó khăn.

Bên cạnh đó, việc thống nhất nền tảng phần mềm quản lý đất đai trên toàn quốc, bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu và xây dựng cơ chế tài chính phù hợp cho khai thác thông tin đất đai được xác định là những điều kiện then chốt.

Điều đáng ghi nhận là qua Chiến dịch 90 ngày này đã tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai hiện đại, dùng chung, phục vụ hiệu quả người dân, doanh nghiệp và chính quyền các cấp - ông Phấn nhấn mạnh.

Việc quản lý đất đai dựa trên dữ liệu số thống nhất, minh bạch được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách, cải cách thủ tục hành chính và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn tới.