Lần đầu tiên Tây Ninh tổng lực đo lường sức khỏe kinh tế số

Cuộc tổng lực thu thập thông tin này hướng tới mục tiêu hình thành chuỗi dữ liệu liên tục, có khả năng lượng hóa và so sánh khoa học. Đây không chỉ là công tác thống kê thuần túy mà là bước đi chiến lược giúp địa phương nhận diện trọn vẹn bức tranh kinh tế số, tháo gỡ điểm nghẽn và tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh Huỳnh Thị Hồng Nhung thông tin, việc tổ chức điều tra không chỉ nhằm thu thập thêm số liệu mà quan trọng hơn là hình thành nguồn dữ liệu thống kê có khả năng phục vụ quản lý, xây dựng chính sách và theo dõi quá trình phát triển kinh tế số của tỉnh.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, yêu cầu đặt ra là cuộc điều tra phải được triển khai thống nhất trên phạm vi toàn tỉnh, từ khâu chuẩn bị, thu thập thông tin, xử lý dữ liệu đến tổng hợp, công bố kết quả. Qua đó, tỉnh có cơ sở đánh giá, đo lường quy mô và tỷ trọng kinh tế số, đồng thời nhận diện những xu hướng, tiềm năng, khó khăn và điểm nghẽn trong quá trình phát triển.

Đáng chú ý, cuộc điều tra được thực hiện định kỳ hàng năm trong giai đoạn 2026-2030, với thời gian thu thập thông tin từ ngày 1 đến 30/9 hàng năm. Riêng năm 2026, số liệu điều tra bao gồm số thực hiện năm 2025 và ước tính năm 2026; từ những năm tiếp theo là số thực hiện chính thức của năm trước và ước tính của năm báo cáo.

Phạm vi điều tra được mở rộng trên toàn tỉnh, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản có hoạt động thuộc phạm vi kinh tế số; cùng các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập.

Nội dung điều tra được thiết kế theo 3 nhóm. Nhóm thứ nhất tập trung vào các ngành kinh tế số lõi, khảo sát quy mô hoạt động, số doanh nghiệp, lao động, doanh thu, tiền lương và mức độ ứng dụng công nghệ số. Nhóm thứ hai thu thập thông tin về thương mại điện tử, trong đó có doanh thu, hình thức kinh doanh trực tuyến, nền tảng số, thanh toán và logistics. Nhóm thứ ba tập trung vào mức độ ứng dụng số hóa, hạ tầng số, nhân lực số và chi cho công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp.

Theo ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, để bảo đảm dữ liệu có tính đại diện, cuộc điều tra kết hợp giữa điều tra toàn bộ và điều tra chọn mẫu, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong ngành kinh tế số lõi, tỉnh thực hiện điều tra toàn bộ. Với hộ kinh doanh cá thể, những ngành kinh tế số lõi có dưới 10 hộ sẽ chọn 2 hộ có doanh thu lớn nhất; ngành có từ 10 hộ trở lên sẽ chọn các hộ có doanh thu lớn nhất, chiếm 25% tổng doanh thu của ngành.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, toàn bộ doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, có phát sinh doanh thu, và toàn bộ hợp tác xã hoạt động trong ngành thương mại có doanh thu đều thuộc diện điều tra. Đối với khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, phương án lựa chọn 50 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất trong ngành bán buôn, bán lẻ; các ngành cấp 1 khác lựa chọn 10 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất mỗi ngành.

Đối với hộ kinh doanh ngành bán buôn, bán lẻ, lựa chọn 50 hộ có doanh thu lớn nhất; các ngành cấp 1 khác lựa chọn 10 hộ có doanh thu lớn nhất mỗi ngành. Trong khu vực hành chính, sự nghiệp, các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cấp tỉnh quản lý được điều tra toàn bộ; ở cấp xã, phường, tỷ lệ chọn mẫu là 15% đối với cơ quan hành chính và 10% đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

Từ cách thức phân nhóm này, khối lượng thông tin dự kiến được thu thập gồm khoảng 383 phiếu đối với ngành kinh tế số lõi, 556 phiếu về hoạt động thương mại điện tử và 460 phiếu về mức độ ứng dụng số hóa tại các đơn vị hành chính, sự nghiệp, tổng cộng 1.399 phiếu.

Ông Phạm Tấn Hòa nhấn mạnh việc tổ chức điều tra phải bảo đảm dữ liệu thu thập đầy đủ, chính xác, kịp thời, có khả năng tổng hợp, phân tích, so sánh và sử dụng ổn định, lâu dài, qua đó phục vụ đánh giá tỷ trọng kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn và xây dựng các giải pháp phát triển kinh tế số.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình tổ chức điều tra là yêu cầu từng bước chuyển đổi phương thức thu thập và xử lý dữ liệu.

Ông Đào Văn Thi, Phó trưởng Thống kê tỉnh Tây Ninh cho biết, Thống kê tỉnh đã đề xuất đẩy mạnh số hóa hoạt động điều tra, hướng tới sử dụng biểu mẫu điện tử (Webform) từ năm 2027, từng bước thay thế phương thức thu thập bằng phiếu giấy và nhập tin thủ công.

Theo ông Đào Văn Thi, Webform cho phép đơn vị điều tra kê khai trực tuyến, dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, qua đó giảm khối lượng nhập liệu, rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế sai sót, nâng cao chất lượng số liệu và tiết kiệm chi phí tổ chức điều tra trong những năm tiếp theo.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với chính nội dung của cuộc điều tra khi dữ liệu sau khi thu thập sẽ được kiểm tra, rà soát, làm sạch, nghiệm thu và nhập vào phần mềm chuyên dụng để tổng hợp. Kết quả cuối cùng được sử dụng làm căn cứ đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế số trên địa bàn.

Để chuẩn bị cho quá trình này, khái toán kinh phí dành cho xây dựng bộ nhập liệu là 15 triệu đồng, tương ứng 5 triệu đồng cho mỗi bộ, phục vụ thiết kế biểu mẫu, lập trình, kiểm thử và hoàn thiện chức năng nhập tin. Tổng kinh phí dự kiến thực hiện cuộc điều tra năm 2026 là trên 227 triệu đồng.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn, theo định hướng, dữ liệu điều tra không dừng ở việc phản ánh số lượng hay quy mô hoạt động mà hướng đến nhận diện đầy đủ hơn vai trò của kinh tế số trong nền kinh tế địa phương. Các thông tin về doanh thu, lao động, mức độ ứng dụng công nghệ số, thương mại điện tử, hạ tầng số, nhân lực số và chi cho chuyển đổi số sẽ tạo thành nguồn dữ liệu phục vụ phân tích và đánh giá.

Từ góc độ quản lý nhà nước, đây là cơ sở quan trọng để chuyển từ đánh giá kinh tế số chủ yếu dựa trên những chỉ báo riêng lẻ sang tiếp cận bằng hệ thống dữ liệu thống kê có khả năng lượng hóa và so sánh.

Theo phương án được tỉnh xác lập, kết quả điều tra phải bảo đảm tính khách quan, khoa học, thống nhất với hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia; đồng thời, có khả năng lượng hóa, so sánh và sử dụng lâu dài trong công tác quản lý. Thông tin thu thập cũng phải được bảo mật theo quy định của pháp luật về thống kê.

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng gắn chặt với tăng trưởng và năng lực cạnh tranh, việc đo lường đúng quy mô, chất lượng và mức độ đóng góp của kinh tế số vì thế không chỉ là yêu cầu của công tác thống kê, mà còn là một bước quan trọng để Tây Ninh có thêm cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành, phân bổ nguồn lực và xác định những động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.