Lào Cai tạo bước ngoặt từ sản xuất sang kinh tế lâm nghiệp

Sự thay đổi này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng đi mới cho sinh kế của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

Trên khắp các địa bàn, nhiều mô hình kinh tế lâm nghiệp hiệu quả đã hình thành. Việc kết hợp bảo vệ rừng với phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và nuôi trồng dược liệu dưới tán rừng đã góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người dân nông thôn. Nhờ đó, giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp năm 2025 (theo giá so sánh năm 2010) ước đạt 4.020 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng bình quân 8,13%/năm. Đặc biệt, tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 61,5%, nằm trong nhóm cao nhất cả nước.

Cùng với phát triển sản xuất, Lào Cai chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu với các sản phẩm chủ lực từ gỗ và lâm sản ngoài gỗ, gắn với ứng dụng công nghệ chế biến để nâng cao giá trị. Điều này giúp tạo việc làm ổn định, tăng thu nhập từ rừng trồng, đồng thời giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên, hướng tới sự phát triển cân bằng và lâu dài.

Hiện nay, toàn bộ diện tích rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh đều được quản lý chặt chẽ theo đúng quy hoạch. Trong tổng số hơn 865 nghìn ha rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, đặc dụng và sản xuất, đã có 676,6 nghìn ha được đo đạc, lập hồ sơ địa chính và quy chủ rõ ràng. Riêng diện tích do các ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp, hộ gia đình và cá nhân quản lý đã đo đạc được 107,1 nghìn ha, tạo cơ sở để khai thác và bảo vệ rừng hiệu quả.

Trong giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã trồng mới trên 85,7 nghìn lượt ha rừng, nâng tổng diện tích rừng trồng lên 391,8 nghìn ha. Mỗi năm, Lào Cai khai thác trung bình 11 nghìn ha rừng trồng, cung cấp sản lượng gỗ 1,1 triệu m3, hơn 42 nghìn tấn vỏ quế, 120 nghìn tấn măng tươi, 4.700 tấn quả sơn tra cùng nhiều loại lâm sản khác. Nguồn sản phẩm phong phú này phục vụ cho 631 cơ sở chế biến trong tỉnh và một phần xuất khẩu, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Các mô hình thâm canh rừng đã chứng minh hiệu quả, với năng suất đạt 17 m3/ha/năm. Giá trị thu nhập bình quân từ rừng trồng đạt khoảng 30 triệu đồng/ha/năm, trong đó cây quế – đặc sản của vùng – mang lại thu nhập tới hơn 50 triệu đồng/ha/năm. Đáng chú ý, đến nay đã có 40,7 nghìn ha rừng trồng được cấp chứng chỉ rừng, chứng nhận hữu cơ và mã số vùng trồng, bước đầu hình thành vùng nguyên liệu chất lượng phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Một điểm sáng khác của ngành lâm nghiệp Lào Cai là phát triển dịch vụ môi trường rừng. Đây đang trở thành nguồn kinh phí bền vững, ổn định, vừa nâng cao thu nhập cho người dân, vừa tạo nguồn lực để tái đầu tư cho bảo vệ và phát triển rừng. Mỗi năm, nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt khoảng 250 tỷ đồng, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.

Có thể thấy, lâm nghiệp Lào Cai đã và đang đi đúng hướng, từ chỗ chỉ chú trọng sản xuất gỗ và lâm sản sang xây dựng mô hình kinh tế lâm nghiệp toàn diện, gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và nâng cao đời sống người dân. Những con số ấn tượng về diện tích rừng trồng, sản lượng khai thác, thu nhập từ rừng hay dịch vụ môi trường rừng đã minh chứng rõ ràng cho sự chuyển mình mạnh mẽ này.

Trong tương lai, với định hướng phát triển bền vững, lâm nghiệp sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng của kinh tế nông thôn miền núi, đồng thời góp phần giữ gìn “lá phổi xanh” của cả vùng Tây Bắc.