Liên kết sản xuất giúp người trồng lúa giảm rủi ro do ảnh hưởng thị trường​

Trước những khó khăn, ảnh hưởng chung của khu vực trong thu hoạch và tiêu thụ lúa Đông Xuân, tỉnh chủ động triển khai các giải pháp về máy gặt đập liên hợp thu hoạch, hệ thống giao thông; đồng thời, đẩy mạnh thực hiện liên kết bao tiêu đầu ra đảm bảo việc thu hoạch và tiêu thụ lúa của nông dân.

*Lúa trúng mùa, nhưng lợi nhuận thấp 

Ông Danh Long, xã Gò Quao, tỉnh An Giang cho biết, gia đình vừa thu hoạch xong 1ha lúa Đông Xuân với năng suất đạt khá cao (1,4 tấn/công 1.296 mét vuông). Năng suất lúa vụ này cao nhất từ trước đến nay, tuy nhiên, theo ông Long, do giá lúa sụt giảm mạnh, trong khi chi phí đầu tư cho mùa vụ tăng cao, nhất là giá thuê máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa tăng gần gấp rưỡi so với trước đây nên lợi nhuận từ vụ lúa không được như mong muốn.

Nông dân xã Ngọc Chúc tỉnh An Giang thu hoạch lúa Đông Xuân. Ảnh: Văn Sĩ - TTXVN

"Tôi làm giống lúa Đài thơm 8, lúc chuẩn bị thu hoạch tìm máy gặt đập liên hợp và thương lái mua lúa có chút khó khăn và chậm trễ do cùng lúc nhiều cánh đồng lúa vào thu hoạch rộ. Tuy nhiên, sau đó với sự quan tâm điều phối của địa phương máy cắt đã được tăng cường và thương lái đến chốt giá lúa thu mua nên việc thu hoạch không bị ảnh hưởng nhiều. Gia đình tôi bán lúa tươi 5.600 đồng/kg, giá lúa này thấp hơn những vụ trước khoảng 1.200 đồng/kg, tiền thuê cắt lúa 420.000 đồng/công, tăng 120.000 đồng, vậy nên sau khi trừ các khoản chi phí, còn lời khoảng 2 triệu đồng/công, lời thấp hơn vụ Đông Xuân 2024-2025 là 1,5 triệu đồng", ông Long cho biết. 

Hiện tại ở các cánh đồng lúa xã Long Thạnh đang bước vào thu hoạch lúa Đông Xuân với tổng diện tích hơn 6 nghìn ha. Ông Thái Hữu Tuấn, xã Long Thạnh cho biết, gia đình canh tác 5ha lúa Đài thơm 8 đang chín vàng chuẩn bị thu hoạch, tuy nhiên, vẫn chưa chốt với thương lái thu mua, chưa thuê máy thu hoạch. 

"Do giá xăng dầu tăng trong những ngày qua và chưa ổn định; đồng thời, các máy cắt còn đang tập thu hoạch ở các cánh đồng lúa khác nên chủ nâng mức giá lên khá cao (450.000 đồng/công); cùng với đó, giá lúa cũng đang thấp nên tôi cũng như nhiều nông dân ở đây chưa chốt giá mà đợi cận ngày thu hoạch mới chốt giá bán để đảm bảo lợi nhuận. Thời gian tới, tôi mong hợp tác xã thu mua để được ổn định giá máy cắt, giá lúa, khỏi phải tự bơi như hiện nay", ông Tuấn chia sẻ. 

*Liên kết bao tiêu hướng phát triển bền vững 

Hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ, xã Long Thạnh là một trong những hợp tác xã tiêu biểu của tỉnh An Giang trong phát triển sản xuất lúa, nhất là vấn đề bao tiêu ổn định đầu ra cho các thành viên. Ông Nguyễn Hồng Phương, Giám đốc Hợp tác xã cho biết, vụ Đông Xuân 2025-2026, tổng diện tích sản xuất lúa của hợp tác xã 225ha, trong đó 100 ha lúa Nhật DS1, còn lại là giống ST25 và Đài thơm 8. Nông dân trong hợp tác xã chuẩn bị thu hoạch lúa với giá bán 7.300 đồng/kg lúa Nhật DS1, lúa ST25 giá 6.800 đồng đến 7.000 đồng/kg; Đài thơm 8 giá 5.800 đồng/kg. 

"Hợp tác xã Đường Gỗ Lộ liên kết với doanh nghiệp nên đảm bảo máy móc thu hoạch và thu mua lúa của nông dân với mức giá ổn định được thỏa thuận từ đầu vụ và trao đổi thống nhất so với giá thị trường khi thu hoạch theo hướng chia sẻ rủi ro và đảm bảo lợi ích cho nông dân. Vì vậy, so với giá bán ngoài thị trường, nông dân tham gia trong hợp tác bán lúa được dễ dàng và cao hơn từ 200 đồng đến 1.000 đồng/kg, tùy theo giống lúa", ông Phương cho hay. 

Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ cũng cho biết thêm, qua nhiều năm hoạt động với sự phát triển bền vững, ổn định nên có nhiều nông dân muốn tham gia vào hợp tác xã. Tuy nhiên, do điều kiện hoạt động, phát triển còn hạn chế nên hợp tác xã đã và đang đề xuất, kiến nghị cấp trên quan tâm tạo điều kiện nhằm giúp hợp tác xã mở rộng quy mô, không gian phát triển sản xuất phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương và cơ chế của thị trường. 

Vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn tỉnh An Giang gieo sạ khoảng 504 nghìn ha, tính đến ngày 27/3 đã thu hoạch hơn 130 nghìn ha, dự kiến nông dân sẽ thu hoạch dứt điểm trong tháng 4 với năng suất ước đạt 7,61 tấn/ha với sản lượng cả vụ lúa đạt 3,8 triệu tấn.

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết, An Giang là địa phương đi đầu trong phát triển các giống lúa chất lượng cao, lúa thơm, lúa đặc sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Đặc biệt, bước đầu tỉnh triển khai có hiệu quả đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Nhằm kết nối và thúc đẩy hơn nữa liên kết tiêu thụ ngành lúa gạo cho vụ Đông Xuân 2026 và cả năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Công Thương tổ chức Hội nghị "Liên kết và xúc tiến tiêu thụ ngành hàng lúa gạo tỉnh An Giang năm 2026" với sự tham gia của 20 doanh nghiệp sản xuất, liên kết, tiêu thụ lúa gạo và đại diện 40 hợp tác xã nông nghiệp tiêu biểu. 

Qua đó, đã thông tin kết nối doanh nghiệp sản xuất, liên kết, tiêu thụ lúa gạo tỉnh An Giang về cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống, ước năng suất sản lượng lúa theo từng tháng nhằm chủ động cho doanh nghiệp có kế hoạch thu mua kịp thời cho người dân. 

Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành 2 công văn số 1852 (ngày 03/3/2026) về việc rà soát, tăng cường xúc tiến liên kết, tiêu thụ lúa vụ Đông Xuân 2025-2026; công văn 2048 (ngày 09/03/2026) gửi Sở Công Thương và Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu về việc rà soát nhu cầu và bình ổn giá nhiên liệu phục vụ tổ chức sản xuất, thu hoạch lúa trên địa bàn tỉnh An Giang.

"Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Sở Công Thương tỉnh phối hợp với các doanh nghiệp lớn (Tổng Công ty Lương thực miền Nam, miền Bắc) để ký hợp đồng thu mua trực tiếp với hợp tác xã; đề nghị UBND các xã, phường tổ chức giám sát tiến độ thu hoạch - tiêu thụ lúa, chủ động mời gọi, xúc tiến tiêu thụ, tránh lúa tồn đọng trong dân. Nhờ đó, tình hình thu hoạch, tiêu thụ lúa Đông Xuân của bà con nông dân trong tỉnh cơ bản được đảm bảo", ông Trần Thanh Hiệp nhấn mạnh.