Liên tiếp xảy ra cháy rừng tại Tuyên Quang: Lời cảnh tỉnh và những bài học

Những ngày qua, các vụ cháy rừng liên tiếp xảy ra tại Tuyên Quang đều bắt nguồn từ ý thức chủ quan của người dân. Việc xử lý thực bì bằng phương pháp đốt tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng rất cao, nhất là trong điều kiện thời tiết hanh khô hiện nay. Tỉnh Tuyên Quang xác định, để thực hiện tốt việc quản lý bảo vệ rừng; phòng, chống cháy rừng từ sớm, từ xa nhằm giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra, cần nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ rừng cho người dân, chủ động hơn từ cơ sở, phối hợp hiệp đồng theo phương châm “4 tại chỗ”, “3 kịp thời” nếu có tình huống xấu xảy ra…

Chưa hết bàng hoàng

Chỉ trong 2 ngày 21 và 22/3, tại Tuyên Quang xuất hiện 2 vụ cháy rừng nghiêm trọng, đó là vụ cháy tại khu vực núi Nghiêm, thôn Nghiêm Sơn, xã Hoàng Khai, huyện Yên Sơn và vụ cháy tại núi Ông Mo, thôn Khuôn Đào, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương - khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh Tuyên Quang và Thái Nguyên. Điều đau xót là vụ cháy tại khu vực núi Nghiêm đã gây ra hậu quả nghiêm trọng làm 1 người chết và trên 20ha rừng bị thiêu rụi.

Đến thời điểm này, ông Trần Văn Hoàng, Chủ tịch UBND xã Hoàng Khai vẫn chưa hết bàng hoàng khi nghĩ đến vụ cháy này. Ông cho biết, rừng ở núi Ngiêm chủ yếu là tre, nứa, thảm thực vật dày cộng với thời tiết khô hanh, gió lớn nên lửa bén, bốc lên ngùn ngụt và lan rộng rất nhanh. Cùng với đó, địa hình núi hiểm trở, dốc đá dựng đứng khiến việc chữa cháy gặp nhiều khó khăn. Hơn 1.000 người gồm bộ đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên, thanh niên cùng nhân dân nỗ lực trong hơn 20 giờ mới khống chế được đám cháy.

Cũng theo ông Trần Văn Hoàng, nguyên nhân của vụ cháy rừng tại thôn Nghiêm Sơn được xác định do người dân xử lý thực bì bằng cách đốt rừng làm lửa cháy lan, cộng với gió lớn khiến ngọn lửa vượt quá tầm kiểm soát dẫn đến cháy rừng.

Chỉ ít giờ sau khi vụ cháy rừng tại khu vực núi Nghiêm được khống chế, một vụ cháy khác lại xảy ra tại núi Ông Mo. Theo ông Hoàng Cao Khải, Bí thư Đảng ủy xã Trung Yên, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang), vụ cháy được xác định khởi phát từ huyện Định Hóa (Thái Nguyên) lan sang địa phận xã Trung Yên. Nguyên nhân cơ bản được xác định do người dân sử dụng lửa không đảm bảo an toàn đã khiến lửa bùng phát, mất kiểm soát. Hàng trăm người thuộc các lực lượng đã được huy động, quyết liệt xuyên đêm để khống chế hoàn toàn vụ cháy. Rất may, đám cháy không gây ra thiệt hại về người, nhưng hơn 4ha rừng đã bị thiêu rụi.

Những bài học sâu sắc

Sau 2 vụ cháy rừng nghiêm trọng, các huyện Yên Sơn và Sơn Dương (Tuyên Quang) cơ bản thực hiện có hiệu quả việc khoanh vùng, khẩn trương khống chế không để cháy rừng lan rộng. Đồng thời, các ngành, lực lượng chức năng và các địa phương trong tỉnh cũng rút ra nhiều bài học kinh nghiệm để ngăn chặn, giảm thiểu tối đa thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Theo đó, thực hiện nghiêm nguyên tắc “4 tại chỗ” gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ; “3 kịp thời” gồm kịp thời phát hiện cháy, kịp thời huy động lực lượng, kịp thời dập tắt đám cháy. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, hiệp đồng tác chiến giữa các lực lượng quân đội, công an, kiểm lâm, dân quân và nhân dân; sử dụng hiệu quả các biện pháp khống chế ngọn lửa, đề phòng nguy cơ cháy bùng phát trở lại…

Theo ông Phạm Mạnh Duyệt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang, không có cách nào khác đối phó với “giặc lửa” là các địa phương trong tỉnh phải đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về luật pháp và các quy định liên quan; nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng và phòng, cháy chữa cháy rừng cho người dân; phối hợp với lực lượng chức năng thực hiện các buổi tập huấn, diễn tập về phòng cháy, chữa cháy rừng trong cộng đồng.

Ngoài ra, tăng cường hơn nữa lực lượng, tuần tra, kiểm soát chặt chẽ các đường mòn, lối mở, các khu vực đi vào rừng; kiểm soát chặt chẽ việc đốt nương rẫy, đốt đồng ruộng và các hoạt động sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; kiên quyết xử lý nghiêm với các trường hợp vi phạm; tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp thôn về công tác phòng cháy, chữa cháy để chủ động hơn ngay từ cơ sở khi có tình huống xảy ra.

Bên cạnh đó, thông tin cấp cháy rừng đến chính quyền địa phương cơ sở, các chủ rừng, trên các phương tiện thông tin truyền thông và các hộ dân sống gần rừng. Thực hiện hiệu quả việc thông tin, dự báo, cảnh báo cấp cháy rừng, đảm bảo cập nhật chính xác để phục vụ công tác chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc chính quyền địa phương, chủ rừng thực hiện nghiêm các biện pháp bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng.

Trong trường hợp xảy ra tình huống khẩn cấp, khẩn trương thành lập Ban chỉ đạo tiền phương để bám sát hiện trường, nhận định, đánh giá đúng tình hình nhằm nhanh chóng đưa ra các phương án xử lý; quyết liệt chỉ đạo các lực lượng theo phương án tác chiến; đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt giữa chỉ huy đến các tổ, nhóm tham gia chữa cháy và chú trọng khâu hậu cần để duy trì, bảo đảm sức khỏe cho các lực lượng tham gia chữa cháy.