BNEWS
Bức tranh xuất khẩu hiện nay cho thấy châu Phi đã là một bên cung cấp LNG quan trọng nhưng vẫn còn xa so với quy mô nguồn lực khí.
Châu Phi đang sở hữu một trong những trữ lượng khí tự nhiên chưa được khai thác lớn nhất thế giới nhưng mới chỉ chiếm khoảng 9% thương mại khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, trong khi các dự báo cho thấy nhu cầu LNG vẫn tăng mạnh tới giữa thế kỷ này.
Báo cáo LNG Outlook 2026 của Shell cho rằng tới năm 2050, thị trường sẽ cần thêm khoảng 200 triệu tấn/năm công suất hóa lỏng ngoài các dự án đang xây dựng, trong đó hơn 121 triệu tấn/năm công suất từ các dự án tại châu Phi hiện mới dừng ở giai đoạn tiền quyết định đầu tư cuối cùng (FID).
Bức tranh xuất khẩu hiện nay cho thấy châu Phi đã là một bên cung cấp LNG quan trọng nhưng vẫn còn xa so với quy mô nguồn lực khí.
Theo World LNG Report 2026 của Hiệp hội Khí quốc tế (IGU), xuất khẩu LNG của châu Phi đạt 39,77 triệu tấn năm 2025, với Nigeria, Algeria, Angola, Mozambique, Mauritania và Senegal là các nhà xuất khẩu chính.
Bên cạnh sản lượng hiện tại, báo cáo State of African Energy 2026 của Phòng Năng lượng châu Phi ước tính khu vực cận Sahara sở hữu hơn 550 nghìn tỷ feet khối khí có thể thu hồi chưa được phát triển và nếu được triển khai đầy đủ, nguồn cung LNG của khu vực có thể tăng gấp bốn lần tới năm 2050.
Mozambique đang nổi lên như “điểm neo” cho làn sóng cung LNG mới của châu Phi với tổ hợp dự án kết hợp mô hình nổi và trên bờ. Dự án Coral South FLNG của Eni vận hành từ năm 2022 với công suất 3,4 triệu tấn/năm, Coral North được phê duyệt cuối năm 2025 hướng tới vận hành năm 2028, nâng tổng công suất FLNG lên khoảng 7 triệu tấn/năm.
Trên bờ, dự án Mozambique LNG 12,9–13 triệu tấn/năm của TotalEnergies vừa được khởi động lại sau khi dỡ bỏ tình trạng bất khả kháng, cùng với dự án Rovuma LNG 18 triệu tấn/năm đang tiến gần FID; nếu cả ba dự án được xây dựng đầy đủ, Mozambique có thể bổ sung trên 30 triệu tấn/năm công suất mới vào thị trường toàn cầu.
Tuy nhiên, theo IEEFA trong báo cáo Global LNG Outlook 2024–2028, một làn sóng công suất LNG mới với quy mô khoảng 193 triệu tấn/năm từ 2024 đến 2028 sẽ đẩy tổng công suất hóa lỏng toàn cầu lên 666,5 triệu tấn/năm – mức tăng 40% trong 5 năm, chủ yếu từ Mỹ và Qatar.
Chỉ khoảng gần 14 triệu tấn/năm công suất mới được dự kiến đi vào hoạt động tại châu Phi trước năm 2028, trong khi nhiều dự án lớn ở Mozambique và Tanzania vẫn đối mặt với trì hoãn, khiến khu vực đứng trước nguy cơ phải cạnh tranh trong một thị trường dư cung, giá giảm và biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, Phòng Năng lượng châu Phi và IEEFA đều nhấn mạnh rằng khả năng châu Phi nắm bắt cơ hội LNG không phụ thuộc vào việc phát hiện thêm trữ lượng khí, mà vào chất lượng thực thi và chiến lược sử dụng khí.
Duy trì động lực FID, bảo đảm nguồn vốn, cải thiện hạ tầng đường ống và cảng, xây dựng thị trường khí nội địa song song với xuất khẩu và nâng cấp khung pháp lý, môi trường thương mại sẽ là những yếu tố quyết định để “đường ống dự án” hiện nay trở thành sản lượng thực tế – thay vì tiếp tục nằm trên giấy trong một thị trường LNG toàn cầu ngày càng dư cung và cạnh tranh khốc liệt.
Trung Kiên/vnanet.vn
