Loại bỏ công ty Trung Quốc khỏi thị trường Mỹ: Có phải quyết định khôn ngoan? (Phần 2)

Biểu tượng TikTok trên một màn hình điện thoại ở Virginia, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

* Chiến thuật gây áp lực tối đa liệu có hiệu quả?

Vài tháng trước, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông không quan tâm đến việc đàm phán thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

Bây giờ, những đặc điểm của một chính sách hoàn toàn mới của Mỹ đối với Trung Quốc đang dần lộ diện. Xét theo mọi việc, ông Trump đã chọn chiến thuật gây áp lực tối đa lên Trung Quốc làm con át chủ bài trong chiến dịch tái tranh cử của mình.

Trong khi Mỹ phải đối mặt với tình trạng suy thoái kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua và dịch bệnh COVID-19 đang bóp nghẹt nền kinh tế này và giữa bối cảnh xã hội Mỹ bị chia rẽ do các cuộc biểu tình, ông Trump dường như chỉ có một sự lựa chọn duy nhất là đổ lỗi cho Trung Quốc để cử tri thấy rõ ông giữ lập trường cứng rắn trong cuộc đấu tranh chống lại sự bành trướng của Trung Quốc. 

Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ mấy tuần lễ trước bầu cử Tổng thống Mỹ là một thời gian khá ngắn, còn các biện pháp được thực hiện lúc này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn và lâu dài hơn nhiều. Trước hết, các biện pháp này sẽ tác động đến các công ty Trung Quốc. Sau khi Mỹ công bố lệnh hành pháp, cổ phiếu Tencent tại Hong Kong đã giảm 9%.

Bytedance đang đứng trước những lựa chọn khó khăn. Việc bán ra TikTok có nghĩa là chuyển giao cho người khác tài sản trí tuệ quan trọng, bao gồm cả các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi đây là lợi thế cạnh tranh chính của công ty.

Còn nếu không tuân theo sự dẫn dắt của Mỹ, công ty này sẽ bị thiệt hại tài chính nghiêm trọng bởi khi không có các thị trường trọng điểm, TikTok sẽ mất giá. 

Trong khi đó, ngay cả khi tình hình không phát triển theo kịch bản cứng rắn nhất, các lệnh hành pháp này sẽ làm phức tạp hơn cuộc sống thường ngày của số lượng lớn người Trung Quốc sống ở Mỹ và sử dụng WeChat là phương tiện liên lạc chính với người thân, bạn bè và đối tác ở Trung Quốc. 

Quan trọng hơn cả, những hành động hiện tại của Mỹ đang khiến mối quan hệ giữa hai nước ngày càng khó cứu vãn. Tại thời điểm này, kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ rất khó dự đoán. Tuy nhiên, rõ ràng trong tương lai gần, mối quan hệ giữa hai nước sẽ không thế trở lại trạng thái bình thường.

Chuyên gia Su Hao nhận xét: “Nếu trước đây mối quan hệ Mỹ-Trung có thể được coi là bình thường, bây giờ tôi có thể nói rằng quan hệ song phương sẽ không khôi phục lại được tình trạng trước đây.

Hiện nay, mối quan hệ giữa hai nước đang trong giai đoạn đối đầu gay gắt và nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục. Các biện pháp của Mỹ đối với các ứng dụng di động của Trung Quốc là một bước đi mới nhằm kiềm chế Trung Quốc. Cuộc bầu cử Mỹ đang đến gần.

Vào thời điểm này, vấn đề Trung Quốc thường trở thành một phương tiện để thu hút phiếu bầu. Theo các cuộc thăm dò ý kiến, Tổng thống Trump đang tụt phía sau đối thủ, và ông muốn lấy lại lợi thế nhờ luận điệu chống Trung Quốc để xây dựng một chiến dịch truyền thông hiệu quả. Bây giờ không có gì chắc chắn liệu ông Trump có thể thắng cuộc bầu cử hay không”.

Trong triển vọng dài hạn, Washington có thể đi quá xa trong việc kiềm chế các công ty Trung Quốc và bằng cách này họ lại vô tình cung cấp sự hỗ trợ tuyệt vời cho Trung Quốc về mặt chính trị.

Bởi vì các chương trình như “Mạng lưới sạch” mâu thuẫn về ý thức hệ với các khái niệm thị trường mở, dân chủ, với các giá trị tự do và Internet tự do - là tất cả những gì Mỹ đã bảo vệ và quảng bá ra thế giới bên ngoài trong nhiều thập kỷ. 

Khi áp dụng các biện pháp hành chính, Washington ra lệnh cho người tiêu dùng trong nước phải sử dụng ứng dụng nào, hợp tác với công ty nào, sử dụng nội dung nào trên Internet. 

Những phương pháp này không phải là mới mẻ đối với Trung Quốc. Để bảo vệ an ninh quốc gia và dựa trên nguyên tắc chủ quyền của không gian mạng, Bắc Kinh đã hạn chế quyền truy cập vào các trang web quốc tế, hạn chế các công ty nước ngoài tiếp cận và tham gia thị trường Trung Quốc.

Cách đây không lâu, Trung Quốc bắt đầu quảng bá khái niệm “Internet có chủ quyền” ra thế giới bên ngoài, khái niệm này phải thay thế mô hình tự do của Mỹ. 

Và giờ đây, Mỹ, bằng các hành động của mình, đang vô tình chứng minh tính hợp pháp và sự cần thiết của cách tiếp cận của Trung Quốc đối với quản trị mạng toàn cầu./.