Logistics hiện đại mở dư địa tăng trưởng cho kinh tế cửa khẩu Lạng Sơn

Trong lộ trình trở thành trung tâm dịch vụ logistics cửa khẩu hiện đại của cả nước, tỉnh Lạng Sơn đã và đang triển khai thực hiện hiện đại hóa hạ tầng bến bãi, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu, tiến tới cửa khẩu thông minh, qua đó củng cố vị thế là “cầu nối” giao thương giữa các nước ASEAN - Trung Quốc, tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn vùng Đông Bắc.

*Những con số từ “dòng chảy” hàng hóa

Lạng Sơn có hệ thống cửa khẩu phong phú gồm cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, cửa khẩu Chi Ma, Tân Thanh và nhiều cửa khẩu khác đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Tận dụng tối đa lợi thế này, cùng với kêu gọi đầu tư từ các nguồn vốn ngoài ngân sách, tỉnh Lạng Sơn đã chủ động xây dựng và thực hiện việc nâng cấp mở rộng hạ tầng cửa khẩu và các khu vực phụ trợ logistics như điểm tập kết, kho bãi, bãi đỗ xe, dịch vụ hải quan, dịch vụ hậu cần…

Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã huy động và phân bổ trên 10.000 tỷ đồng từ vốn đầu tư công cho khu vực cửa khẩu (tăng gấp 1,5 lần so với giai đoạn trước).

Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ở tất cả các loại hình hàng hóa qua địa bàn tỉnh đạt trên 44,6 tỷ USD (tăng 39,3% so với cùng kỳ). Kim ngạch xuất nhập khẩu mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt hơn 3,6 tỷ USD (tăng 83% so với cùng kỳ).

Đến nay, đã có hơn 4.300 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn (trong đó là 1.700 doanh nghiệp mới). Để đạt được những con số trên, có phần đóng góp quan trọng từ hệ sinh thái logistics tại Lạng Sơn.

Có tổng diện tích đầu tư trên 143 ha tại khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, công viên Logistics Viettel Lạng Sơn được thiết kế là một trung tâm dịch vụ logistics hiện đại có tính kết nối cao, với đầy đủ chức năng như kho bãi, khu dịch vụ thông quan, bãi trung chuyển, khu kiểm tra, cách ly hàng hóa và các dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu.

Đặc biệt, công viên Logistics Viettel Lạng Sơn xây dựng các ứng dụng mạnh mẽ từ công nghệ thông minh, gồm hệ thống quản lý vận tải, quản lý kho và hơn 2.000 camera AI để giám sát, điều phối hoạt động. Công nghệ này đã giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí logistics tới 30-40% và rút ngắn thời gian làm thủ tục hải quan.

Ông Đào Văn Thuấn, Phó Giám đốc Công viên Logistics Viettel Lạng Sơn cho biết, với các hạ tầng được xây dựng và đang áp dụng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu. Hạ tầng đồng bộ, hiện đại rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí lưu bãi, hạn chế được ùn tắc và giảm rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

Từ thực tiễn vận hành của đơn vị, có thể thấy hạ tầng logistics không chỉ là một yếu tố hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là đòn bẩy quan trọng để góp phần thúc đẩy các hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng hiệu quả, bền vững và phát triển dài hạn.

Trong khu vực các cửa khẩu, nhiều doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh bến bãi cũng chủ động đầu tư xây dựng bãi container, hệ thống kho lạnh, bãi tập kết hàng hóa cho xuất nhập khẩu, kho ngoại quan, khu vực kiểm tra, lưu trữ hàng hóa phục vụ xuất nhập khẩu. Những hạng mục này đã gia tăng năng lực lưu chứa hàng và hỗ trợ tối đa dịch vụ logistics đa dạng.

Là đơn vị đầu tư hạ tầng bến bãi tại khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị lâu năm và có nhiều những kinh nghiệm vận hành cung cấp các dịch vụ về logistics và phụ trợ logistics, bà Nguyễn Thị My Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương thông tin, từ khi đưa các dịch vụ về logistics vào hoạt động đến nay rất đảm bảo hoạt động thông thương hàng hóa.

Đơn vị thường xuyên nâng cấp cơ sở hạ tầng, không những về hạ tầng bến bãi mà còn cả các trang thiết bị máy móc, cơ sở vật chất để phục vụ được nhanh nhất. Hiện đơn vị đã có kế hoạch mở rộng thêm 120 ha diện tích hạ tầng bến bãi để đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa rất lớn qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị giữa Việt Nam và Trung Quốc.

*Định hướng tương lai

Dù đạt được những kết quả tích cực, song việc phát triển hạ tầng logistics tại Lạng Sơn vẫn đối mặt với những thách thức về nhu cầu vốn đầu tư, công nghệ số, chất lượng nguồn nhân lực phục vụ các dịch vụ kèm theo…

Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp trong thu hút đầu tư, đổi mới công nghệ và cải thiện môi trường pháp lý liên quan đến logistics cửa khẩu.

Ông Đào Văn Thuấn, Phó Giám đốc Công viên Logistics Viettel Lạng Sơn đề xuất, từ thực tế vận hành dưới góc độ là một doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics, chúng tôi nhận thấy rằng khi áp dụng các nền tảng công nghệ để vận hành thì không phải khách hàng nào cũng có thể tiếp cận được ngay, vậy nên đòi hỏi doanh nghiệp luôn phải chuyển động, phải xây dựng lực lượng khối hỗ trợ, khối kinh doanh tiếp cận khách hàng.

Cùng đó là sự đồng hành của các cấp chính quyền, cơ quan ban ngành trong nghiên cứu, xây dựng quy trình xuất nhập khẩu hàng hóa phù hợp với thực tiễn, nhất là khi ứng dụng công nghệ hiện đại.

Theo bà Nguyễn Thị My Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương, lượng phương tiện trung bình qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị hiện nay mỗi ngày đạt khoảng 700 - 800 xe hàng nhập khẩu và khoảng 200 - 300 xe hàng xuất khẩu.

Mong muốn thời gian tới, cùng với sự thúc đẩy tích cực về hợp tác thương mại giữa hai nước, doanh nghiệp sẽ tiếp tục nhận được sự đồng hành của các cấp chính quyền tỉnh về cơ chế xây dựng cơ sở hạ tầng; nhanh chóng mở rộng các làn xe xuất nhập khẩu qua cửa khẩu để lưu lượng hàng hóa giữa hai nước được tăng cao hơn.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu xây dựng Lạng Sơn trở thành một trong những trung tâm logistics, trung tâm đầu mối hoạt động xuất nhập khẩu, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu trọng điểm.

Hiện thực hóa mục tiêu ấy, Lạng Sơn đã và đang tập trung đầu tư xây dựng, mở rộng, nâng cấp cơ sở hạ tầng khu vực cửa khẩu biên giới và phụ trợ.

Trong đó nổi bật là duy trì triển khai Nền tảng cửa khẩu số và xây dựng Đề án thí điểm cửa khẩu thông minh tại đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực mốc 1119-1120 và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực mốc 1088/2-1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc). Đưa vào khai thác hệ thống giao thông huyết mạch kết nối liên vùng tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, Quốc lộ 4B…

Ông Nguyễn Quốc Toàn, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Xây dựng Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, Trưởng Ban Quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết thời gian tới, Lạng Sơn tiếp tục phát triển các loại hình dịch vụ gắn với kinh tế cửa khẩu, trọng tâm là dịch vụ logistics, đại lý hải quan, tư vấn pháp luật, kiểm nghiệm, kiểm dịch… theo hướng chất lượng, văn minh, hiện đại, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn; khuyến khích phát triển một số loại dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao.

Đồng thời, tăng cường hợp tác với các cơ quan, tổ chức kinh tế, tài chính quốc tế và khu vực, đẩy mạnh vận động, thu hút vốn FDI, ODA và các nguồn vốn hỗ trợ phát triển song phương, đa phương để đầu tư phát triển Khu Khu kinh tế cửa khẩu; Phát huy có hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có giữa Lạng Sơn và Quảng Tây (Trung Quốc) nhằm tranh thủ các nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm, kỹ năng quản lý trong công tác quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội, phát triển Khu Kinh tế cửa khẩu.