Lợi nhuận doanh nghiệp tăng tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán

Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tăng trưởng tích cực trong quý II/2026, tạo nền tảng hỗ trợ VN-Index và củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh minh họa do AI tạo

Mùa công bố báo cáo tài chính quý II và kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy đà tăng trưởng lợi nhuận tiếp tục được duy trì ở nhiều doanh nghiệp niêm yết. Sau giai đoạn VN-Index biến động mạnh, kết quả kinh doanh tích cực của doanh nghiệp trở thành cơ sở quan trọng củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế và thị trường chứng khoán.

Điểm đáng chú ý của mùa báo cáo tài chính năm nay không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mà còn ở việc động lực tăng trưởng được mở rộng sang nhiều nhóm ngành.

Bên cạnh khối ngân hàng, các doanh nghiệp bất động sản, dầu khí, vật liệu xây dựng và sản xuất đều ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, góp phần tạo bức tranh lợi nhuận tích cực hơn cho toàn thị trường. Đồng thời, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp cũng ngày càng rõ nét khi lợi thế ngày càng thuộc về những doanh nghiệp có quy mô lớn, nền tảng tài chính vững và năng lực quản trị hiệu quả.

Ngân hàng vẫn là nhóm đóng góp lớn nhất vào lợi nhuận toàn thị trường. Theo các báo cáo tài chính đã công bố, lợi nhuận trước thuế quý II của nhiều ngân hàng tăng khoảng 13 - 16% so với cùng kỳ.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tiếp tục dẫn đầu về lợi nhuận tuyệt đối với gần 11.000 tỷ đồng và gần 10.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại do biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực từ môi trường lãi suất thấp và cạnh tranh tín dụng.

Trong khi đó, ngành chứng khoán ghi nhận sự bứt phá mạnh nhờ thanh khoản thị trường cải thiện. Tổng lợi nhuận trước thuế của 79 công ty chứng khoán tăng gần 61% so với cùng kỳ, dù vẫn có 12 doanh nghiệp báo lỗ. Đáng chú ý, 10 công ty chứng khoán lớn nhất chiếm tới 76% tổng lợi nhuận toàn ngành.

Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) dẫn đầu với hơn 2.158 tỷ đồng lợi nhuận trong quý II, tăng gần 293% so với cùng kỳ. Công ty cổ phần Chứng khoán HD (HDS) lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ đồng, trong khi Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI), Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect (VNDirect) và Công ty cổ phần Chứng khoán VPS (VPS) tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hoạt động cho vay ký quỹ khi dư nợ margin toàn thị trường đạt gần 444.000 tỷ đồng, tăng 7,5% so với cuối quý I. Ở chiều ngược lại, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào tự doanh lại chịu áp lực lớn. Công ty cổ phần Chứng khoán VIX (VIX) giảm hơn 95% lợi nhuận trước thuế, Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) giảm khoảng 75%, cho thấy rủi ro từ biến động danh mục đầu tư vẫn hiện hữu.

Động lực tăng trưởng của khu vực phi tài chính cũng trở nên rõ nét hơn trong mùa báo cáo năm nay, nổi bật là các doanh nghiệp bất động sản, dầu khí và sản xuất.

Điểm sáng lớn nhất thuộc về Công ty cổ phần Vinhomes (Vinhomes) khi doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hợp nhất hơn 52.000 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng gần 380% so với cùng kỳ và hoàn thành gần 87% kế hoạch năm.

Riêng quý II, lợi nhuận gộp đạt 34.732 tỷ đồng với biên lợi nhuận gần 66% nhờ đẩy mạnh bàn giao các dự án trọng điểm. Kết quả này vượt tổng lợi nhuận của năm ngân hàng tư nhân lớn gồm Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank), Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) và Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) trong cùng kỳ, cho thấy các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn, pháp lý hoàn chỉnh và tiến độ triển khai thuận lợi vẫn có khả năng tạo tăng trưởng vượt trội.

Cùng với bất động sản, ngành dầu khí cũng ghi nhận kết quả tích cực trên toàn chuỗi giá trị. Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) ước đạt doanh thu hơn 18.000 tỷ đồng, tăng 29%; Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling) vượt hơn 30% kế hoạch doanh thu và lợi nhuận.

Trong khi đó, Tổng công ty Khí Việt Nam - CTCP (PV GAS) ước đạt 75.000 tỷ đồng doanh thu và khoảng 8.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, còn Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng gần bảy lần lên 12.636 tỷ đồng. Diễn biến này phản ánh sự hưởng lợi từ mặt bằng giá dầu thuận lợi và nhu cầu đầu tư năng lượng tiếp tục gia tăng.

Ở lĩnh vực sản xuất, nhiều doanh nghiệp cũng ghi nhận kết quả khả quan. Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen ước đạt lợi nhuận sau thuế khoảng 382 tỷ đồng trong quý III niên độ tài chính 2025-2026, tăng gần 40% nhờ tối ưu chi phí và quản trị hàng tồn kho. Công ty cổ phần Xi măng Vicem Hà Tiên (Vicem Hà Tiên) đạt mức lợi nhuận cao nhất trong 5 năm khi doanh thu tăng 17% và lợi nhuận tăng 23%.

 Nhà máy Tôn Hoa Sen Nghệ An. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Trong khi đó, Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) lại cho thấy nhà đầu tư cần nhìn sâu hơn vào chất lượng lợi nhuận. Doanh nghiệp báo lỗ gần 283 tỷ đồng trong quý II do chủ động trích lập dự phòng gần 866 tỷ đồng, trong khi doanh thu vẫn tăng 12%.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, PNJ vẫn đạt hơn 25.700 tỷ đồng doanh thu và trên 1.180 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Điều này cho thấy các yếu tố kế toán hay dự phòng có thể làm biến động lợi nhuận ngắn hạn nhưng chưa phản ánh đầy đủ sức khỏe của hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Nhìn tổng thể, lợi nhuận quý II cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ giữa các doanh nghiệp. Trong hầu hết các ngành, lợi thế đang nghiêng về những doanh nghiệp có nền tảng tài chính mạnh, quản trị hiệu quả và khả năng tận dụng cơ hội thị trường. Ngược lại, các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào yếu tố chu kỳ hoặc hoạt động đầu tư tài chính sẽ chịu áp lực lớn hơn trong việc duy trì tăng trưởng.

Đối với thị trường chứng khoán, mùa báo cáo tài chính đã góp phần củng cố niềm tin rằng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết vẫn được duy trì. Đáng chú ý, động lực lợi nhuận hiện không còn phụ thuộc chủ yếu vào nhóm ngân hàng mà đã lan tỏa sang bất động sản, dầu khí và nhiều ngành sản xuất, giúp nền tảng tăng trưởng của thị trường trở nên cân bằng và bền vững hơn.

Nhìn về nửa cuối năm 2026, đầu tư công, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu được kỳ vọng tiếp tục cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cùng với triển vọng nâng hạng thị trường và thanh khoản duy trì ở mức cao, tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng nâng đỡ VN-Index. Tuy nhiên, sự phân hóa được dự báo vẫn tiếp diễn, khiến các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, lợi thế cạnh tranh rõ ràng và khả năng duy trì tăng trưởng bền vững tiếp tục là tâm điểm của dòng vốn đầu tư.