Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi: Mở không gian phát triển mới cho thị trường

Nhân viên Bảo hiểm xã hội tỉnh Hưng Yên hướng dẫn người dân làm thủ tục tham gia Bảo hiểm xã hội. Ảnh: Phạm Kiên - TTXVN

Đây là một bước điều chỉnh chính sách quan trọng trong bối cảnh thị trường bảo hiểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, phục hồi niềm tin và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Ngay sau đó, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định công bố Thông tư số 67/2023/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Nghị định số 46/2023/NĐ-CP tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có văn bản sửa đổi, bổ sung, nhằm bảo đảm tính liên tục, ổn định trong điều hành và thực thi pháp luật. Theo Bộ Tài chính, việc duy trì hiệu lực của hệ thống văn bản hướng dẫn trong giai đoạn chuyển tiếp giúp thị trường không bị “khoảng trống pháp lý”, đồng thời tạo dư địa cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ điều kiện để triển khai các quy định mới của Luật sửa đổi.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm được xây dựng với mục tiêu xuyên suốt là cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tháo gỡ những vướng mắc đang cản trở hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi sửa đổi 27 điều, trong đó cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh tại 9 điều liên quan đến cấp phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm; điều kiện trước khi chính thức hoạt động; điều kiện, tiêu chuẩn đối với người quản lý, người kiểm soát; đầu tư ra nước ngoài; điều kiện hoạt động đại lý bảo hiểm; cấp phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và điều kiện cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm…

Đáng chú ý, Luật bổ sung các nguyên tắc về góp vốn, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm và nguyên tắc đầu tư của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và hiệu quả sử dụng vốn trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng hóa sản phẩm và mô hình kinh doanh. Cùng với đó, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý toàn diện để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ và thống nhất với Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư (sửa đổi) và các luật có liên quan, tránh phát sinh vướng mắc trong thực tiễn thi hành.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, Luật sửa đổi được xem là cú hích để thị trường chuyển từ giai đoạn mở rộng nhanh sang phát triển bền vững. Nhiều doanh nghiệp cho rằng các quy định tại Nghị định 46/2023/NĐ-CP và Thông tư 67/2023/TT-BTC đã buộc thị trường phải tái cấu trúc sản phẩm, chuẩn hóa điều khoản, nâng cấp quy trình tư vấn và chi trả, qua đó đưa hoạt động bảo hiểm trở về đúng bản chất là công cụ bảo vệ tài chính dài hạn.

Theo Bộ Tài chính, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm là nền tảng để tái thiết khung pháp lý theo hướng minh bạch, thực chất và kiến tạo phát triển. Mục tiêu xuyên suốt là cắt giảm ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh, giảm 30% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, gắn với cơ chế hậu kiểm và tăng cường kỷ cương thị trường, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và khách hàng. Trong bối cảnh doanh thu phí bảo hiểm giai đoạn 2022–2025 tăng trưởng chậm lại khi các chỉ tiêu chủ yếu chỉ tăng trên dưới 10%, việc tháo gỡ thể chế, khơi thông điểm nghẽn và tạo không gian cho đổi mới được kỳ vọng sẽ giúp thị trường bảo hiểm bước vào giai đoạn phát triển mới trong giai đoạn 2025–2030.

Thị trường bảo hiểm tại Việt Nam hiện có 86 doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, với tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt 237.211 tỷ đồng, tăng 3,96%; chi trả quyền lợi bảo hiểm ước đạt 91.845 tỷ đồng, tăng 13,52%. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022 - 2025 giảm khoảng 0,91%.