Mở không gian phát triển mới cho hoạt động xuất nhập khẩu

Với tư duy điều hành linh hoạt, tỉnh đang khẩn trương hiện thực hóa mục tiêu "mở không gian phát triển mới" thông qua việc thí điểm thông quan cuối tuần, đẩy mạnh hạ tầng logistics đa phương thức và ứng dụng công nghệ số toàn diện, khẳng định vai trò cửa ngõ giao thương năng động nhất khu vực phía Bắc.

* Xung lực từ những giải pháp linh hoạt và hiện đại 

Sự chuyển mình của hoạt động xuất nhập khẩu tại Quảng Ninh trong quý I năm 2026 được minh chứng cụ thể qua việc thí điểm thông quan hàng hóa vào ngày nghỉ cuối tuần tại khu vực cầu Bắc Luân II.

Phương tiện chở hàng hóa thông quan qua cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) tại khu vực cầu Bắc Luân II. Ảnh: Văn Đức - TTXVN

Chỉ riêng trong hai ngày cuối tuần vừa qua (ngày 21 và 22 tháng 3), Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã làm thủ tục cho 478 tờ khai với tổng lượng hàng hóa đạt khoảng 3.600 tấn, kim ngạch đạt trên 50 triệu đô la Mỹ và số thuế thu nộp ngân sách nhà nước đạt trên 11 tỷ đồng. Sau 3 tuần triển khai thí điểm, tổng lượng hàng hóa thông quan vào cuối tuần đã vượt ngưỡng 7.000 tấn. 

Ông Đậu Hùng Dương, Đội trưởng Đội Hải quan Cửa khẩu Hoành Mô thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII cho biết, đơn vị đang quyết tâm hiện đại hóa quy trình để thông quan nhanh chóng, đúng quy định. Trọng tâm là tinh gọn quản lý chuyên ngành; trong đó đã kiến nghị thống nhất đầu mối cho hai nhóm mặt hàng nhằm giảm thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh đồng hành, hỗ trợ thủ tục và thu hút thêm doanh nghiệp về làm thủ tục tại địa bàn, quyết tâm hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu thu ngân sách được giao. 

Đáng chú ý, để tạo bước đột phá thực sự về phương thức thông quan, tỉnh Quảng Ninh đang quyết liệt triển khai Đề án Cửa khẩu thông minh tại Móng Cái. Đây là mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để tự động hóa quy trình kiểm soát, cho phép hàng hóa lưu thông liên tục 24/7. Song song đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) tại Sở Công Thương tỉnh Quảng Ninh cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Từ khi thực hiện phân cấp thẩm quyền về địa phương, số lượng hồ sơ xử lý đã tăng vọt 160% với thời gian giải quyết rút ngắn chỉ còn từ 2 đến 4 giờ qua dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 toàn phần. 

Ông Trần Văn Danh, Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại logistics N.C.T cho biết, doanh nghiệp hiện nhận được nhiều hỗ trợ thiết thực, đặc biệt là thời gian thông quan được rút ngắn rõ rệt giúp giảm đáng kể chi phí lưu kho bãi. Các thủ tục hành chính ngày càng minh bạch, thuận tiện nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số, giúp đơn vị chủ động hơn trong điều hành. Từ những điều kiện thuận lợi này, doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch mở rộng nguồn hàng và đa dạng hóa đối tác trong thời gian tới. 

Không dừng lại ở đường bộ, Quảng Ninh đang tập trung mở rộng "không gian biển" và "không gian không trung" thông qua hệ thống hạ tầng đa phương thức. Tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án trọng điểm như cảng Vạn Ninh, cảng sông Chanh và cảng Bạch Đằng. Đồng thời, các dự án nạo vét tuyến luồng hàng hải tại khu vực Cẩm Phả, Con Ong – Hòn Nét và Cái Lân đang được triển khai khẩn trương để sẵn sàng tiếp nhận các tàu trọng tải lớn. Đặc biệt, định hướng phát triển logistics hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và nâng cấp hệ thống đường sắt kết nối Hà Nội – Quảng Ninh được kỳ vọng sẽ tạo ra chuỗi cung ứng liên hoàn, kết nối trực tiếp các khu công nghiệp với thị trường quốc tế một cách tối ưu nhất. 

* Tháo gỡ nút thắt và định hướng chiến lược bền vững 

Để "mở không gian phát triển mới", Tỉnh ủy Quảng Ninh đã tập trung lãnh đạo, UBND tỉnh quyết liệt chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều đề án mang tính chiến lược. Cụ thể, báo cáo của Sở Công Thương ngày 19/03/2026 nhấn mạnh các trọng tâm, Đề án thành lập và cơ chế chính sách thí điểm Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng; Đề án thí điểm cơ chế đặc thù phát triển Đặc khu kinh tế Vân Đồn; và Đề án sáp nhập Khu kinh tế Bắc Phong Sinh với Khu kinh tế Hoành Mô - Đồng Văn để hình thành mô hình khu kinh tế cửa khẩu thế hệ mới. 

Tỉnh cũng đang tập trung cao độ cho quy hoạch chiến lược đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 nhằm tối ưu hóa nguồn lực đất đai, sẵn sàng đón đầu các dòng vốn đầu tư chiến lược vào lĩnh vực logistics, cảng biển và công nghiệp chế biến. Một trong những "nút thắt" lớn về chi phí cũng đang được tháo gỡ quyết liệt. Hiện tại, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng ô tô tải, máy móc thiết bị khai thác mỏ của Quảng Ninh mới chỉ chiếm khoảng 3% dư địa thị phần so với các tỉnh biên giới phía Bắc. Để giải bài toán này, UBND tỉnh đã giao các ngành rà soát, đề xuất giảm mức thu phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu cho các nhóm hàng có số thu thuế lớn nhằm tăng sức cạnh tranh và thu hút doanh nghiệp đưa hàng về địa bàn. 

Bên cạnh những kết quả khả quan, Quảng Ninh vẫn thẳng thắn nhìn nhận những thách thức từ tình hình địa chính trị thế giới, đặc biệt là rủi ro từ chiến sự tại vùng Vịnh gây áp lực lên nguồn cung năng lượng và chi phí vận chuyển. Yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng và kiểm dịch từ phía đối tác cũng đặt ra bài toán nâng cao năng lực cho doanh nghiệp. Về vấn đề này, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ninh thông tin, tỉnh đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường và các quy định mới về kiểm dịch. Đồng thời, quyết liệt triển khai Đề án cửa khẩu thông minh tại Móng Cái nhằm tối ưu hóa quy trình bằng công nghệ số, giảm thiểu tối đa các chi phí phát sinh không đáng có cho doanh nghiệp. 

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13% và "khơi thông" không gian phát triển mới, Quảng Ninh đang đẩy mạnh đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối các khu công nghiệp với hệ thống cao tốc và cảng biển. Tỉnh xác định việc phát triển dịch vụ logistics trọn gói và logistics xanh là hướng đi bền vững.

Trong giai đoạn tới, việc hoàn thiện hệ thống kho bãi logistics tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và nạo vét các tuyến luồng hàng hải tại khu vực Cẩm Phả, Cái Lân sẽ là ưu tiên hàng đầu. Quảng Ninh không chỉ hướng tới hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế năm 2026 mà còn kiên trì mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế. Sự đồng hành giữa chính quyền và doanh nghiệp, cùng những quyết sách linh hoạt dựa trên dữ liệu thực tế, chính là chìa khóa để Quảng Ninh mở ra không gian phát triển mới, bền vững và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.