Mỹ cảnh báo siết thương mại với các nước "phớt lờ" an ninh Mỹ

Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer vừa đưa ra thông điệp cứng rắn rằng Mỹ sẽ sẵn sàng áp đặt các hạn chế thương mại đối với những quốc gia không hợp tác hoặc phớt lờ các ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh những căng thẳng ngoại giao gần đây giữa Mỹ và các đồng minh NATO.

Tuyên bố của ông Greer xuất phát từ việc Tổng thống Donald Trump gần đây đe dọa cắt đứt hoàn toàn quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Nguyên nhân là do sự thất vọng của Tổng thống đối với sự tham gia của Tây Ban Nha trong liên minh NATO và việc nước này từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự sau khi Mỹ và Israel thực hiện chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Mặc dù căng thẳng với Tây Ban Nha hiện đã tạm thời được giải quyết sau khi Thủ tướng Pedro Sánchez cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài chính, USTR nhấn mạnh rằng đây là mô hình ứng xử mà Mỹ sẽ áp dụng với các đối tác khác.

Ông Greer khẳng định chính quyền có đầy đủ thẩm quyền pháp lý để triển khai các biện pháp trừng phạt này. Cụ thể, Nhà Trắng có thể sử dụng Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) để hạn chế hoặc cấm thương mại với các quốc gia bị coi là không đồng thuận về an ninh. Dù Tòa án Tối cao Mỹ năm ngoái đã bác bỏ việc sử dụng IEEPA để áp thuế quan mới, các quan chức chính quyền nhấn mạnh rằng luật này vẫn cho phép Tổng thống có quyền cấm vận thương mại trực tiếp.

Bên cạnh đó, chính quyền Tổng thống Trump đang theo đuổi một khung chính sách thương mại đa tầng như Thuế quan theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 - Nhắm vào các quốc gia có thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng với Mỹ; Điều tra theo Mục 301 đang được thực hiện để giải quyết các vấn đề về lao động cưỡng bức và dư thừa công suất cấu trúc trong thương mại toàn cầu.

Ông Greer bác bỏ quan điểm cho rằng các biện pháp thuế quan mới chỉ là sự thay thế cho các chính sách cũ đã bị tòa án bác bỏ. Thay vào đó, ông mô tả đây là những hành động độc lập nhằm khắc phục sự thiếu công bằng, thiếu sự tương hỗ hoặc phân biệt đối xử trong hệ thống thương mại toàn cầu – những yếu tố mà chính quyền tin rằng đang gây hại cho người lao động Mỹ và tạo ra thâm hụt thương mại.

Thông điệp cuối cùng từ USTR rất rõ ràng: Để có quyền tiếp cận thị trường Mỹ và duy trì mối quan hệ thương mại mang tính xây dựng, các quốc gia đối tác phải đảm bảo sự đồng bộ với các lợi ích an ninh kinh tế của Mỹ. Với việc các loại thuế quan mới dự kiến sẽ được áp dụng trong thời gian tới, các đối tác thương mại đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ Washington.