Mỹ: Khoản đầu tư của Nhật Bản vào nước này sẽ không có rủi ro thua lỗ

Trong một buổi phỏng vấn độc quyền của báo Nikkei Shimbun ngày 27/10, Bộ trưởng Thương mại Mỹ, Howard Lutnick, nhấn mạnh gói đầu tư-cho vay trị giá 550 tỷ USD (khoảng 80.000 tỷ yen) của Nhật Bản dành cho Mỹ là “một khoản đầu tư cho các dự án quốc gia, nên Nhật Bản sẽ không chịu bất kỳ rủi ro thua lỗ nào”.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ông Lutnick cũng trình bày chi tiết quy trình lựa chọn dự án gồm: Hai bên Nhật-Mỹ sẽ thành lập Ủy ban Tham vấn để xem xét từng dự án, sau đó thông qua Ủy ban Đầu tư do chính ông Lutnick làm Chủ tịch và Tổng thống Donald Trump sẽ là người ra quyết định cuối cùng.

Trước đó, hồi tháng 7, lãnh đạo hai nước Nhật-Mỹ đã đạt thỏa thuận về khung đầu tư-cho vay 550 tỷ USD, nhưng sau ba tháng, vẫn chưa có dự án đầu tiên nào được quyết định, khiến nhiều doanh nghiệp Nhật Bản còn do dự vì chưa thấy rõ cơ chế cụ thể về đầu tư và thu hồi vốn.

Để xóa tan lo ngại từ phía Nhật Bản, ông Lutnick nói rằng các dự án đầu tư sẽ là “đầu tư chung phục vụ an ninh kinh tế của Mỹ”, chẳng hạn như xây dựng nhà máy điện. Ông giải thích, vì các dự án được xem xét trong Ủy ban Tham vấn song phương, có sự tham gia của chính phủ Nhật Bản, nên đây không phải là quyết định đơn phương của Mỹ mà là “thiết kế chung với Nhật Bản”.

Theo phía Nhật Bản, khuôn khổ 550 tỷ USD này được thực hiện thông qua ngân hàng Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản JBIC) và các tổ chức tài chính nhà nước khác, bao gồm góp vốn, cho vay và bảo lãnh tín dụng. Ông Lutnick cũng khẳng định: “Đây không phải là khoản đầu tư của các doanh nghiệp cho hoạt động riêng của họ, mà là khoản đầu tư giữa chính phủ Nhật và chính phủ Mỹ nhằm bảo đảm an ninh kinh tế”.

Bộ trưởng Thương mại Lutnick tiếp tục nhấn mạnh rằng dòng tiền sinh ra từ các dự án đầu tư sẽ được phân chia sao cho phía Nhật Bản có thể thu hồi toàn bộ vốn gốc và lãi, đồng thời khẳng định “người nộp thuế Nhật Bản sẽ không phải gánh bất kỳ chi phí nào”.

Chính quyền Tổng thống Trump hiện đang nỗ lực đưa ngành sản xuất quay trở lại nước Mỹ thông qua chính sách thuế quan. Ông Lutnick cho biết, mức tự cung ứng chất bán dẫn trong nước hiện khoảng 10% nhưng “sẽ được nâng lên khoảng 40% trong tương lai. Ví dụ, Công ty sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) đang xây dựng 8 nhà máy và sản xuất nội địa sẽ còn mở rộng hơn nữa”.

Để thúc đẩy các khoản đầu tư quy mô lớn vào Mỹ, ông Lutnick cho biết, Bộ Thương mại Mỹ sẽ rút ngắn quy trình phê duyệt. Phía Mỹ sẽ thành lập một bộ phận chuyên trách trong Bộ Thương mại và đối với các khoản đầu tư trên 1 tỷ USD, sẽ đơn giản hóa thủ tục để có thể xây dựng nhà máy nhanh hơn.

Vào tháng 6 vừa qua, Chính quyền Tổng thống Trump đã chấp thuận việc Nippon Steel (Nhật Bản) mua lại US Steel (Mỹ). Chính phủ Mỹ đã nắm giữ “cổ phiếu vàng” của US Steel (loại cổ phiếu có quyền phủ quyết) và ngăn chặn kế hoạch đóng cửa nhà máy của US Steel vào tháng 9. Người truyền đạt quyết định kích hoạt quyền phủ quyết này chính là ông Lutnick. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng “Chính phủ Mỹ sẽ không can thiệp vào việc quyết định ngân sách hay quản trị doanh nghiệp của US Steel”.

Ông nói thêm: “Khi Nippon Steel đề nghị mua lại US Steel, họ đã cam kết 12 điều, gồm duy trì việc làm, không đóng cửa nhà máy, đầu tư một khoản nhất định, hiện đại hóa công nghệ...” và nhấn mạnh rằng nếu các cam kết này được tuân thủ, quyền phủ quyết từ cổ phiếu vàng sẽ không được kích hoạt.

Trước việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm, Nhật Bản và Mỹ đang đối mặt nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Ông Lutnick cho rằng hai nước cần thiết lập hệ thống cung ứng đất hiếm chung và cho biết vấn đề này có khả năng sẽ được đưa ra trong cuộc hội đàm thượng đỉnh Nhật-Mỹ ngày 28/10.