Mỹ kích hoạt “cổ phần vàng” để ngăn U.S Steel dừng hoạt động nhà máy

Động thái này cho thấy Nhà Trắng tiếp tục duy trì ảnh hưởng đối với một trong những doanh nghiệp thép mang tính biểu tượng của Mỹ, ngay cả sau khi chấp thuận thương vụ tập đoàn Nippon Steel (Nhật Bản) thâu tóm U.S Steel.

Theo truyền thông Mỹ, ngày 19/9, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã thông báo cho Giám đốc điều hành (CEO) U.S. Steel, ông Dave Burritt, rằng Tổng thống Donald Trump quyết định kích hoạt quyền “cổ phần vàng” (golden share) để buộc tập đoàn duy trì hoạt động tại nhà máy Granite City, Illinois.

Trong tuyên bố cùng ngày, U.S Steel khẳng định: “Công ty sẽ tiếp tục cung cấp phôi thép cho Granite City. Chúng tôi từng nhấn mạnh mục tiêu là duy trì sự linh hoạt và rất vui khi tìm ra giải pháp để nhà máy tiếp tục tiêu thụ phôi thép tại Granite City”.

Trước đó, U.S Steel cho biết sẽ tập trung sản xuất và chế biến phôi thép tại hai cơ sở khác, đồng thời giảm tiêu thụ tại Granite City. Doanh nghiệp nhấn mạnh nhà máy ở Illinois vẫn duy trì trạng thái vận hành, không có lao động nào bị sa thải hoặc cắt giảm lương, và quyết định này nhằm “duy trì sự linh hoạt trong tương lai, đồng thời tối đa hóa sản xuất nội địa”.

Thương vụ Nippon Steel mua lại U.S Steel trị giá 14,1 tỷ USD đã được hoàn tất vào tháng 6/2025, sau gần 18 tháng thương thảo đầy tranh cãi. Đây là thương vụ từng gây nhiều tranh luận trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024. Ban đầu, cả ông Trump và các ứng cử viên thuộc đảng Dân chủ đều phản đối, nhưng sau khi nhậm chức, ông Trump đã đổi lập trường, cho rằng thỏa thuận sẽ giúp bảo toàn việc làm trong ngành thép Mỹ.

Để giành được sự chấp thuận, Nippon Steel đồng ý triển khai cơ chế “cổ phần vàng”, cho phép chính quyền Mỹ có quyền phủ quyết đối với một số quyết định kinh doanh quan trọng, đồng thời cam kết đầu tư thêm 11 tỷ USD vào năm 2028.

Tuy nhiên, cũng trong ngày 19/9, Liên đoàn Công nhân Thép Mỹ đã lên tiếng chỉ trích U.S Steel tìm cách “né tránh cam kết” khi tính đến chuyện cắt giảm sản lượng tại Granite City. Tổ chức này nhấn mạnh: “Ngoài các nhà máy hiện có, Granite City còn hai lò cao đang bị ngừng hoạt động, hoàn toàn có thể giúp đất nước đáp ứng nhu cầu thép trong tương lai”.