Mỹ: Lạm phát cao nhất trong vòng 3 năm, áp lực giá quay trở lại

Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Lạm phát tại Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 5/2026, lên mức cao nhất trong vòng 3 năm, chủ yếu do giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo Bộ Thương mại Mỹ, trong tháng 5/2026, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023. Lạm phát cơ bản (không bao gồm thực phẩm và năng lượng - hai nhóm mặt hàng thường xuyên biến động) tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023, cho thấy áp lực giá vẫn lan rộng trong nền kinh tế.

Nguyên nhân chính đẩy lạm phát phi mã là do giá xăng có thời điểm đã đạt đỉnh ở mức trung bình gần 4,50 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) trong tháng 5/2026. Bên cạnh đó, làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) cũng khiến linh kiện máy tính, thiết bị công nghệ đắt đỏ hơn, cộng thêm chi phí các dịch vụ thiết yếu như ăn uống, khách sạn, sửa xe và y tế đồng loạt tăng mạnh.

Việc giá cả liên tục vượt mức mục tiêu 2% trong suốt hơn 5 năm qua đang khiến tâm lý người dân Mỹ ngày càng bi quan khi chi phí từ tiền thuê nhà, thực phẩm đến nhu yếu phẩm tạo thành gánh nặng. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump lại vừa từ chối ký ban hành đạo luật hỗ trợ nhà ở do Quốc hội thông qua - một dự luật vốn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy xây dựng để kéo giảm giá nhà cho người dân.

Áp lực lạm phát dai dẳng cũng làm thay đổi quyết sách tiền tệ của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thay vì hai đợt giảm lãi suất như dự kiến hồi đầu năm, Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã phải duy trì lãi suất ở mức cao từ đầu năm đến nay.

Chuyên gia kinh tế trưởng Mark Vitner thuộc Công ty tư vấn kinh tế Piedmont Crescent Capital dự báo bước đi tiếp theo của Fed dưới thời tân Chủ tịch Kevin Warsh nhiều khả năng sẽ là tăng lãi suất. Kịch bản thắt chặt tiền tệ này đã lập tức gây sức ép lên thị trường chứng khoán Mỹ tuần qua, khiến nhóm cổ phiếu công nghệ bị bán tháo nghiêm trọng.

Dù giá xăng hiện đã hạ nhiệt phần nào về mức 3,92 USD/gallon và kinh tế Mỹ quý I/2026 được điều chỉnh tăng trưởng khả quan ở mức 2,1%, nhưng sự lo lắng của người dân Mỹ về gánh nặng chi phí sinh hoạt kéo dài từ các năm trước đang biến lạm phát thành một bài toán chính trị cực kỳ hóc búa cho chính quyền đương nhiệm.