Mỹ mở “mặt trận thuế quan” mới, hàng loạt ngành hàng lọt vào tầm ngắm

Thuế quan đã trở thành công cụ chính sách đặc trưng trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, với mức thuế từ 10% đến 50% đánh vào hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại và nhiều loại sản phẩm cụ thể. Động thái này đang làm gia tăng bất ổn cho triển vọng kinh tế toàn cầu và khiến doanh nghiệp khó đưa ra quyết định đầu tư.

Các biện pháp mới được cho là nhằm củng cố cơ sở pháp lý cho chính sách thuế của chính quyền Tổng thống Trump, trong bối cảnh Tòa án Tối cao đang xem xét tính hợp pháp của các mức thuế trên diện rộng mà ông đã ban hành.

Tổng thống Trump cũng cho biết sẽ áp thuế 50% đối với mặt hàng tủ bếp và bồn rửa phòng tắm, cùng với thuế 30% đối với đồ nội thất bọc nệm, tất cả sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2025. Ông nêu rõ lý do đánh thuế này là bởi lượng hàng nhập khẩu khổng lồ đang gây tổn hại cho các nhà sản xuất trong nước. Thuế 100% đối với mọi loại thuốc có thương hiệu hoặc đã được cấp bằng sáng chế sẽ áp dụng cho toàn bộ hàng nhập khẩu, trừ khi công ty đã bắt đầu xây dựng nhà máy sản xuất tại Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Trump hiện đang tiến hành hàng chục cuộc điều tra liên quan đến tác động an ninh quốc gia của các mặt hàng như tua-bin gió, máy bay, chất bán dẫn, polysilicon, đồng, gỗ và khoáng sản quan trọng, nhằm làm cơ sở cho các biện pháp thuế mới. Tuần này, ông cũng công bố điều tra thêm đối với thiết bị y tế bảo hộ cá nhân, robot và máy móc công nghiệp.

Ông Trump coi thuế quan là một công cụ ngoại giao chủ chốt trong nhiệm kỳ này, dùng để tái đàm phán các hiệp định thương mại, gây sức ép chính trị và buộc các nước khác nhượng bộ. Chính quyền của ông cũng quảng bá thuế nhập khẩu như một nguồn thu ngân sách lớn. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết, nước Mỹ có thể thu về 300 tỷ USD từ thuế vào cuối năm nay, gấp hơn ba lần mức thu thuế trung bình những năm gần đây.

Trước đó, ông Trump đã áp thuế vì lý do an ninh quốc gia lên thép, nhôm và các sản phẩm phái sinh, ô tô cỡ nhỏ và linh kiện, cũng như đồng.

Các hiệp định thương mại mà Mỹ ký với Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh đều có điều khoản giới hạn thuế đối với một số sản phẩm như ô tô, chất bán dẫn và dược phẩm. Điều này có nghĩa là các mức thuế mới sẽ không vượt quá trần đã thỏa thuận.

Ông Trump cho biết, việc áp thuế mới với xe tải hạng nặng nhằm bảo vệ các nhà sản xuất Mỹ trước “cạnh tranh không công bằng” từ bên ngoài, đồng thời giúp ích cho các công ty như Peterbilt và Kenworth (thuộc Paccar) hay Freightliner (thuộc Daimler Truck).

Hiệp hội Nghiên cứu và Sản xuất Dược phẩm Mỹ phản đối thuế mới đối với thuốc, cho rằng 53% giá trị của 85,6 tỷ USD nguyên liệu sử dụng trong dược phẩm tiêu thụ tại Mỹ được sản xuất trong nước, phần còn lại đến từ châu Âu và các đồng minh.

Phòng Thương mại Mỹ cũng kêu gọi không áp thuế với xe tải, nhấn mạnh rằng 5 nguồn nhập khẩu lớn nhất là Mexico (Mê-hi-cô), Canada (Ca-na-đa), Nhật Bản, Đức và Phần Lan – đều là đồng minh hoặc đối tác thân cận, không gây nguy hại cho an ninh quốc gia Mỹ.

Hồi tháng 8/2025, ông Trump từng cam kết sẽ đánh thuế mới với đồ nội thất, với mục tiêu “đưa ngành nội thất quay trở lại các bang như Bắc Carolina, Nam Carolina và Michigan”. Theo số liệu từ Chính phủ, việc làm trong ngành sản xuất đồ gỗ và nội thất tại Mỹ đã giảm một nửa kể từ năm 2000, chỉ còn khoảng 340.000 người.

Thuế cao hơn đối với xe thương mại có thể đẩy chi phí vận tải tăng, gây áp lực lên lạm phát giữa lúc ông Trump cam kết sẽ giảm giá cả, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm.

Mexico cũng phản đối thuế mới. Hồi tháng 5/2025, đại diện phía Mexico nói với Bộ Thương mại Mỹ rằng tính trung bình, xe tải Mexico xuất sang Mỹ có 50% linh kiện của Mỹ, gồm động cơ diesel. Năm ngoái, Mỹ nhập khẩu gần 128 tỷ USD linh kiện xe hạng nặng từ Mexico. Trong khi Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản cũng lên tiếng về thuế mới. Họ khẳng định các công ty Nhật Bản đã giảm xuất khẩu khi tăng sản xuất xe tải trung và hạng nặng tại Mỹ.