Mỹ sẽ gặp bất lợi nếu không thông qua TPP

Chính quyền của Tổng thống Barack Obama nhiều lần cảnh báo về những rủi ro nếu Quốc hội Mỹ không thông qua Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), đồng thời cho rằng hàng triệu việc làm của người Mỹ có thể bị mất nếu Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) do Trung Quốc thúc đẩy có hiệu lực.

Xuất khẩu của Mỹ sẽ gặp khó

Giới chức cấp cao của chính quyền Mỹ nhận định 35 lĩnh vực công nghiệp của nước này sẽ mất "sân chơi" về tay các đối thủ Trung Quốc và nhiều nước khác, khiến Mỹ có thể thiệt hại 5,3 tỷ USD chỉ riêng tại thị trường Nhật Bản.

Theo một báo cáo mới của Hội đồng Cố vấn kinh tế của Nhà Trắng, xuất khẩu của Mỹ tới Nhật Bản sẽ bị tác động, khi RCEP giảm mức thuế cho hàng hóa Trung Quốc. Báo cáo ước tính với RCEP, hàng hóa Trung Quốc sẽ được giảm thuế từ 5-10% khi xuất sang Nhật Bản. Trong khi đó, nếu TPP không được Quốc hội Mỹ thông qua, các công ty “xứ cờ hoa” sẽ bị Tokyo áp mức thuế trung bình cao gấp đôi so với các đối thủ cạnh tranh từ Trung Quốc.

Trong chiến dịch vận động tranh cử trước khi đắc cử, ông Donald Trump tuyên bố nếu trở thành tổng thống sẽ đàm phán lại các điều khoản của Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ (NAFTA) và rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Nay cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ - một trong những sự kiện được trông đợi nhất năm 2016 - đã khép lại với kết quả gây bất ngờ cho khá nhiều người, liệu “ông trùm” bất động sản Trump trên cương vị mới có thay đổi quan điểm đối với vấn đề trên.

Mỹ đã ký TPP với 11 nước thuộc khu vực Thái Bình Dương, tuy nhiên việc thực thi hiệp định này cần phải được Quốc hội thông qua. Phát biểu với báo giới, Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman cho biết chính quyền của Tổng thống Obama sẽ nỗ lực để thỏa thuận được thông qua vào khóa họp cuối cùng của quốc hội diễn ra sau ngày bầu cử 8/11 tới và trước khi tổng thống mới nhậm chức. Ông khẳng định sẽ không từ bỏ TPP, đồng thời cảnh báo tương lai thương mại Mỹ sẽ thay đổi nếu TPP không được hiện thực hóa.

Trong khi đó, hiện Trung Quốc đang thương lượng RCEP với 16 nước châu Á, trong đó có bảy nước thành viên TPP gồm Nhật Bản, Australia, New Zealand, Việt Nam, Malaysia, Singapore và Brunei. Mỹ hiện xuất khẩu số hàng hóa trị giá 225 tỷ USD, chiếm gần 10% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này ra thế giới, tới bảy nước kể trên. Chính quyền Obama lâu nay cho rằng nếu TPP thất bại, Trung Quốc sẽ chiếm vai trò lãnh đạo kinh tế tại châu Á và hạ thấp các quy định giao thương trong khu vực này.

Vai trò của Washington sẽ suy giảm

Tờ "Bưu điện Washington" mới đăng bài viết của Thống đốc bang Ohio, thành viên thuộc đảng Cộng hòa, John Kasich phân tích về giá trị chiến lược của TPP đối với nước Mỹ. Ông cho rằng Quốc hội Mỹ cần trả lời sớm về việc họ ủng hộ hay từ chối một sáng kiến có thể mở rộng sự can dự của Mỹ đối với 11 quốc gia vốn chiếm hơn 1/4 thương mại thế giới, trong khi tạo ra sân chơi cho công nhân và doanh nghiệp Mỹ.

Kết quả bỏ phiếu về TPP tại Quốc hội Mỹ sẽ tác động đến an ninh, thịnh vượng và ảnh hưởng của Mỹ trên toàn cầu trong khoảng thời gian còn lại của thế kỷ 21, và quyết định liệu Mỹ có đi trước hay rút lui khỏi vai trò lãnh đạo trong thời điểm thế giới đầy rẫy những xáo trộn và bất ổn.

Thương mại là nền tảng của hòa bình. TPP không chỉ thúc đẩy hòa bình, ổn định ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà còn giúp duy trì sức mạnh cần thiết của Mỹ ở nửa bán cầu có một nước Trung Quốc trỗi dậy và một nước Nga quyết đoán.

Ông Kasich kêu gọi người dân Mỹ đừng bị đánh lừa bởi những đối thoại gây chia rẽ trong cuộc bầu cử tổng thống xung quanh TPP. Vấn đề cốt yếu là Hiệp định này có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ tiếp tục thúc đẩy các liên minh cần thiết và Mỹ vẫn sẵn sàng duy trì vị thế mà Mỹ đã và đang làm trong hơn nửa thế kỷ qua.

Với cương vị là một đương kim Thống đốc và đã có 18 năm là thành viên của Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, ông Kasich cho rằng TPP sẽ đẩy mạnh các liên minh của Mỹ và giúp nước Mỹ giành được hòa bình và tiến bộ như lời Tổng thống Reagan cũng như tiếp tục duy trì vị thế của Mỹ. Mở rộng thương mại sẽ thúc đẩy tăng trưởng nhiều hơn cho nền kinh tế Mỹ

TPP có sự tham gia của Australia, Brunei, Canada, Chile, Japan, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam. Thỏa thuận này đã chính thức được các bộ trưởng từ 12 quốc gia trên ký kết hồi tháng 2/2016 sau hơn 5 năm đàm phán. TPP hiện đang ở trong giai đoạn 2 năm chờ đợi Quốc hội các nước thành viên phê chuẩn.

Nếu có hiệu lực, hiệp định này sẽ giúp xóa bỏ hàng nghìn rào cản thuế quan và đảm bảo tốt hơn các quyền của người lao động tại các quốc gia tham gia. Theo các nhà kinh tế, TPP chiếm 40% kinh tế toàn cầu và bổ sung cho tổng sản phẩm quốc nội của thế giới thêm gần 300 tỷ USD mỗi năm.

Đã hơn 250 ngày kể từ khi 12 nước thành viên thống nhất ký kết Hiệp định TPP. Mỗi ngày qua đi, nước Mỹ nên lo ngại rằng các nước trên thế giới sẽ ngày càng nghi ngờ nhiều hơn về sự sẵn sàng và khả năng của Mỹ trong việc tiếp tục thực hiện sứ mệnh lịch sử của "Chú Sam". Đã đến lúc các thành viên trong Quốc hội gạt bỏ vấn đề chính trị đảng phái để giải quyết các khác biệt và phê chuẩn Hiệp định này./.