Nâng cao hội nhập quốc tế trong lĩnh vực hải quan

Với mô hình hải quan số, hải quan thông minh. Để thực hiện thành công Chiến lược trên và nâng cao vai trò, vị thế và uy tín của Hải quan Việt Nam trong cộng đồng hải quan thế giới, việc tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế về hải quan là nhiệm vụ hết sức quan trọng.

* Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO: Nâng tầm hội nhập của Hải quan Việt Nam

Để tiến tới xây dựng hải quan số, hải quan thông minh, Hải quan Việt Nam cần ứng dụng các công nghệ mới, công nghệ thông minh của hải quan các nước tiên tiến trên thế giới. Trong bối cảnh đó, Hải quan Việt Nam đã được Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) giao đăng cai Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO năm 2023. 

Việc đăng cai và tổ chức thành công Hội nghị và Triển lãm công nghệ của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) được đánh giá là bước tiến quan trọng của Hải quan Việt Nam trong vai trò thành viên WCO. Đây là một sự kiện quốc tế lớn của WCO và là một trong những sự kiến quốc tế lớn nhất từ trước đến nay đối với Hải quan Việt Nam. Trong đó có sự tham gia của khoảng 1.000 đại biểu hải quan và doanh nghiệp công nghệ đến từ 95 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 95 diễn giả tham gia trình bày tại hội nghị, 48 gian hàng triển lãm với khoảng 300 nhân sự giới thiệu các sản phẩm, giải pháp công nghệ trong lĩnh vực hải quan tới các đại biểu tham dự. Sự kiện đã để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế và được WCO đánh giá rất cao.

Theo ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, sự kiện này đã mở ra cơ hội cho các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp giao lưu, trao đổi, chia sẻ, học tập kinh nghiệm thế giới về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới cũng như cách thức giải quyết các thách thức trong quản lý, ứng dụng công nghệ và hoạt động thương mại.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Tổng cục Hải quan) cũng cho biết hội nghị là cơ hội để Hải quan Việt Nam giới thiệu về các nỗ lực hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ của Hải quan Việt Nam trong việc triển khai các nội dung chuyển đổi số, xây dựng hải quan thông minh, góp phần nâng cao hình ảnh của Hải quan Việt Nam. 

Với vai trò diễn giả tại Hội nghị, tại phiên toàn thể 1 với chủ đề “Chiến lược phía sau công nghệ: Ứng dụng công nghệ để giải quyết các thách thức toàn cầu”, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cùng Tổng Thư ký WCO, Chủ tịch Hội đồng WCO, Chuyên gia cấp cao về Tạo thuận lợi thương mại của Ngân hàng Thế giới đã trao đổi về các nội dung như: Khai thác sức mạnh của công nghệ để ứng phó với các thách thức mới nổi của thương mại toàn cầu; yếu tố con người trong tiến trình chuyển đổi số; quản trị ứng dụng công nghệ; thu thập, khai thác, quản trị dữ liệu từ hệ sinh thái thương mại với sự trợ giúp của công nghệ; vai trò của công nghệ trong chia sẻ kiến thức và làm cho nghề hải quan trở nên thu hút đối với thế hệ trẻ.

Tại phiên toàn thể 6 với chủ đề “Công nghệ hỗ trợ tạo thuận lợi thương mại trong kỷ nguyên số: Các bài học thành công”, đại diện lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin và thống kê hải quan đã trình bày về “Cơ chế một cửa ASEAN” với các nội dung như: Giới thiệu về quá trình phát triển, lợi ích của Cơ chế một cửa khu vực so với Cơ chế một cửa quốc gia; các lợi ích chính của các chức năng hiện tại của Cơ chế một cửa ASEAN; cách thức Cơ chế một cửa ASEAN giải quyết các vấn đề liên quan đến hài hòa hóa và tiêu chuẩn hóa dữ liệu và đảm bảo tuân thủ với các yêu cầu quốc gia khác nhau và các kế hoạch triển khai trong tương lai của Cơ chế một cửa ASEAN.

Vai trò điều phối tại phiên chuyên đề B1 về “Hải quan Xanh vì tương lai bền vững: Các giải pháp đổi mới dành cho quản lý thương mại và quản lý biên giới”, đại diện Ban Cải cách hiện đại hóa hải quan đã điều phối các diễn giả trao đổi về các nội dung về kinh tế xanh, chuỗi cung ứng tuần hoàn; các giải pháp để tăng cường hiệu quả kiểm soát về tuân thủ môi trường, ngăn chặn các lô hàng phế liệu; và các giải pháp giảm lượng khí thải carbon trong hoạt động Hải quan.

Ngoài ra, tham gia Triển lãm, Hải quan Việt Nam đã bố trí không gian Triển lãm giới thiệu về lịch sử phát triển, tiến trình hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ của Hải quan Việt Nam, các thành tựu đạt được trong cải cách, hiện đại hóa hải quan.

Theo ông Ludovic Thanay - Chuyên gia cao cấp phụ trách Truyền thông và sự kiện của WCO, sự kiện lần này được tổ chức rất thành công thông qua các kết quả tích cực với sự tham dự của 1.200 đại biểu đến từ 95 cơ quan Hải quan, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và 48 gian hàng triển lãm về các giải pháp công nghệ mới nhất. 

Ông Ludovic Thanay cho biết, Hải quan Việt Nam đã tích cực phối hợp và hỗ trợ WCO trong tổ chức sự kiện này trên nhiều phương diện như: tham gia các cuộc họp bàn với WCO, hỗ trợ công nghệ, địa điểm tổ chức... Chuyên gia cao cấp phụ trách Truyền thông và sự kiện của WCO cũng đánh giá cao sự nỗ lực của Hải quan Việt Nam trong việc phấn đấu trở thành cơ quan hàng đầu trong khu vực về ứng dụng công nghệ, đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi số của Hải quan thế giới.

Bà G. Visser LLM - Tham tán Hải quan Hà Lan tại Việt Nam có trụ sở tại Singapore phụ trách khu vực gồm Hải quan Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Singapore và Việt Nam cho rằng, sự kiện lần này là diễn đàn tốt để hải quan các nước học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau, không chỉ từ các cơ quan hải quan mà còn từ các doanh nghiệp nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ.

* Tích cực trong hợp tác quốc tế

Cùng với việc tổ chức thành công Hội nghị và Triển lãm công nghệ của Tổ chức Hải quan thế giới, năm 2023, Hải quan Việt Nam đã tham gia bỏ phiếu bầu Tổng thư ký WCO; làm thủ tục cử đại diện của Hải quan Việt Nam đến Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ để tăng cường sự hiện diện tại WCO, kết nối hợp tác với hải quan các nước tại WCO; chủ động và tích cực phối hợp với Hải quan Australia xây dựng kế hoạch chiến lược khu vực và đảm trách xây dựng trụ cột về khả năng thích ứng và chống chịu của cơ quan Hải quan trong thời kỳ mới...

Ngoài ra, Hải quan Việt Nam đã tham gia hoàn thành và triển khai Danh mục Thuế quan hài hòa ASEAN (AHTN); thực hiện trao đổi thông tin Tờ khai hải quan ASEAN và chứng nhận kiểm dịch điện tử qua Cơ chế một cửa ASEAN; triển khai hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, từ khâu hoàn thiện thể chế, ứng dụng phần mềm hệ thống, đào tạo sử dụng; tiếp nhận vai trò chủ trì đăng cai tổ chức Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN vào năm 2024.

Hải quan Việt Nam cũng đã tích cực phối hợp với các đối tác triển khai các chương trình hợp tác trong khối; tiếp tục thể hiện vai trò tích cực trong việc kết nối, trao đổi với các cơ quan Hải quan thành viên ASEM để triển khai các hoạt động hợp tác hải quan ASEM đã bị gián đoạn sau đại dịch COVID-19, tích cực trao đổi thông tin và hợp tác nghiệp vụ hải quan với cơ quan Hải quan các nước.

Bước sang năm 2024, Hải quan Việt Nam đề ra mục tiêu tiếp tục tăng cường hợp tác với các đối tác nhằm tập trung trao đổi thông tin nghiệp vụ, đảm bảo an ninh, an toàn, tạo thuận lợi tối đa trong lĩnh vực hải quan. Đặc biệt, chú trọng xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, hội nhập hiệu quả, văn minh, hiện đại, trách nhiệm trong thực thi các nghĩa vụ và cam kết quốc tế.