Nâng cao nhận thức sản xuất rau, quả an toàn

Ngày 9/9, tại Sơn La, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Tổ chức JICA, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình tọa đàm “Nâng cao nhận thức sản xuất rau, quả an toàn” thuộc Dự án “Tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam”. Thông qua chương trình nâng cao nhận thức cho nông dân, hợp tác xã và các đơn vị liên quan về an toàn thực phẩm, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, vấn đề an toàn thực phẩm đang trở thành một những mối quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng và toàn xã hội. Do đó, đòi hỏi nền nông nghiệp Việt Nam phải chuyển hướng tới sản xuất bền vững. Nhận thức rõ điều đó, được sự chấp thuận của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và sự tài trợ từ Tổ chức JICA, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia được giao là chủ Dự án “Tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam” với mục tiêu nâng cao nhận thức và thúc đẩy sản xuất rau, quả an toàn.

Tại buổi tọa đàm, các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong triển khai dự án; đồng thời, thảo luận về định hướng phát triển sản xuất rau, quả an toàn. 

Theo các ý kiến, dự án đã tạo dấu ấn rõ nét trong việc nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp an toàn, cải thiện thu nhập, bảo vệ môi trường và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, các mô hình thí điểm đã chứng minh tính khả thi, có thể nhân rộng và bền vững nếu được hỗ trợ vốn, thị trường và chính sách.

Là một trong những địa phương triển khai dự án, ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La thông tin, trong những năm qua, Sơn La đã xác định phát triển nông nghiệp, đặc biệt là rau, quả an toàn là hướng đi chiến lược. Cho nên, đến nay, toàn tỉnh có trên 4.500 ha cây ăn quả đạt chuẩn VietGAP, hơn 200 chuỗi cung ứng nông sản an toàn, sản lượng trái cây năm 2025 ước đạt khoảng 510 nghìn tấn, giá trị kinh tế trên 4.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn còn manh mún, thiếu đồng bộ, năng lực quản lý chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc còn hạn chế, gây khó khăn trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu cũng như nâng cao giá trị sản phẩm. 

Trước thực trạng đó, năm 2022, Dự án được triển khai tại tỉnh Sơn La có ý nghĩa hết sức quan trọng. Chỉ trong thời gian ngắn, Dự án đã hỗ trợ 5 hợp tác xã nòng cốt tại Sơn La; đồng thời, tổ chức hàng chức lớp tập huấn về GAP, marketing, xây dựng mô hình nhà ươm giống, kỹ thuật ủ phân hữu cơ, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, giúp nông dân giảm chi phí, tăng năng suất và mở rộng thị trường. Đây là những kết quả bước đầu quan trọng, góp phần thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị.

Ông Phạm Ngọc Thành, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao chia sẻ, để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, đơn vị đã áp dụng khoa học kỹ thuật công nghệ hiện đại cho vườn ươm. Do đó, đơn vị mỗi năm tạo ra 50 triệu cây giống như chanh leo, dứa, chuối… khỏe mạnh cho năng suất cao, có thể truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, đơn vị có vùng nguyên liệu trên 5.500 ha áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn nông nghiệp an toàn và trên 13.000 ha đất liên kết sản xuất, tiêu thụ hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật cho các hộ nông dân.

Cũng theo ông Phạm Ngọc Thành, để phát triển nông nghiệp bền vững từ vùng nguyên liệu xanh đến công nghệ sạch, Công ty đã xây dựng chuỗi giá trị khép kín và minh bạch. Đó là kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu từ những hạt giống đầu tiên trên các vùng nguyên liệu tự chủ và liên kết với nông dân. Nguyên liệu được thu hoạch đúng vụ, đảm bảo độ tươi và thu mua từ các đối tác liên kết uy tín theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Sản phẩm được chế biến tại các nhà máy hiện đại của Công ty đều áp dụng công nghệ tiên tiến và quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Sản phẩm được bảo quản trong các kho lạnh hiện đại, đảm bảo giữ nguyên chất lượng, độ tươi ngon và an toàn thực phẩm trước khi phân phối.

Cũng tại buổi tọa đàm, các ý kiến cho rằng, để tiếp tục nâng cao nhận thức sản xuất rau, quả an toàn, cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ vốn, phát triển hạ tầng logistics, tăng cường liên kết chuỗi giá trị, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia tiêu thụ và chế biến sản phẩm. Bên cạnh đó, với doanh nghiệp, hợp tác xã cần chủ động mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tham gia vào hệ thống bán hàng tập trung thay vì phụ thuộc thương lái. Đối với các chương trình, dự án tiếp theo cần tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, tăng mức đầu tư cho hoạt động khuyến nông, ưu tiên các mô hình sản xuất an toàn gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và hỗ trợ tìm đầu ra bền vững cho sản phẩm…