Ngành cơ khí Đức rơi vào chuỗi suy giảm dài nhất trong hàng chục năm

Các chuyên gia kinh tế tại VDMA - hiệp hội đại diện cho 3.600 công ty kỹ thuật nhà máy và cơ khí của Đức cũng như châu Âu - dự báo rằng sản lượng thực tế trong lĩnh vực cơ khí của Đức sẽ giảm 5% trong năm 2025. Chủ tịch VDMA Bertram Kawlath cho biết điều này đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất trong ngành đã bị thu hẹp kể từ đầu năm 2023, và quý IV/2025 nhiều khả năng sẽ đánh dấu quý sụt giảm thứ 12 liên tiếp. Ông Kawlath nhận định tình hình này có thể so sánh với cuộc suy thoái nghiêm trọng hồi đầu thập niên 1990, thời điểm ngành này ghi nhận 13 quý suy giảm liên tiếp.

Mặc dù các chuyên gia kinh tế của VDMA kỳ vọng sản lượng sẽ tăng 1% vào năm 2026, ông Kawlath lưu ý rằng cần có một sự phục hồi mạnh mẽ hơn nhiều mới có thể được xem là tín hiệu cho một đà tăng trưởng thực sự.

Một cuộc khảo sát gần đây của VDMA cho thấy thuế quan của Mỹ đang gây áp lực nặng nề lên ngành công nghiệp vốn phụ thuộc vào xuất khẩu của Đức. Có tới 47% trong số gần 400 công ty tham gia khảo sát báo cáo lượng đơn đặt hàng từ Mỹ đã sụt giảm kể từ tháng 4, thời điểm Mỹ áp thuế trừng phạt đối với thép và nhôm. Theo một thông cáo báo chí của VDMA, 2/3 số công ty dự báo doanh thu sẽ giảm do thuế quan, trong đó gần một nửa ước tính mức giảm sẽ hơn 10%.

Đề cập đến vấn đề này, ông Kawlath cho rằng các mức thuế trừng phạt của Mỹ đối với thép và nhôm - vốn có khả năng ảnh hưởng đến khoảng 56% lượng máy móc xuất khẩu của Đức sang Mỹ trong tương lai gần – sẽ gây thiệt hại cho cả hai bên. Ông nhấn mạnh rằng các mức thuế này cần phải được đàm phán lại một cách nhanh chóng.

Hiệp hội này cũng cho biết tình trạng suy thoái kéo dài của ngành đang làm xói mòn sức hấp dẫn của Đức với tư cách là một trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời kêu gọi những cải cách "thực chất và sâu rộng" để duy trì khả năng cạnh tranh của ngành.

Theo báo cáo gần đây do công ty tư vấn Deloitte và Liên đoàn Công nghiệp Đức công bố, 20% số công ty Đức được khảo sát đã chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, tăng 8 điểm phần trăm so với hai năm qua.

Báo cáo trên cho hay chính sách thuế quan đang đẩy nhanh quá trình di dời sản xuất của ngành công nghiệp Đức. Trong số 148 công ty được hỏi, 84% là các công ty lớn, chủ yếu thuộc các ngành công nghiệp chủ chốt của Đức như máy móc, ô tô và hóa chất. Báo cáo cho thấy 43% số công ty có kế hoạch chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài trong vòng 2-3 năm tới, tăng so với mức 33% của hai năm trước.

Ngoài hoạt động sản xuất, 30% số công ty cho biết, có ý định chuyển hoạt động phát triển sản phẩm ra nước ngoài trong vòng 2-3 năm tới, trong khi 35% dự kiến các hoạt động nghiên cứu sẽ được thực hiện bên ngoài nước Đức. Những con số này đều tăng đáng kể so với năm 2023.

Đối với các công ty đang chuẩn bị di dời hoạt động, châu Âu vẫn là điểm đến chính, chiếm khoảng 30% số lượng các đợt di dời theo kế hoạch, trong khi châu Á đang thu hút sự quan tâm ngày càng tăng. Báo cáo cho biết, 16% số công ty được hỏi đang cân nhắc Trung Quốc, và 19% khác đang tìm kiếm các thị trường châu Á khác.

Ông Juergen Sandau, chuyên gia về chuỗi cung ứng của Deloitte, cho rằng các công ty có thể có được lợi thế chi phí ngắn hạn khi sản xuất ở nơi khác, nhưng điều này không hẳn sẽ giúp họ trở nên kiên cường hơn. Ông cũng đồng thời cảnh báo rằng những gián đoạn nguồn cung tiềm ẩn có thể nhanh chóng làm xói mòn khoản tiết kiệm dự kiến.

Tuy nhiên, báo cáo cho biết, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng đang ngày càng làm giảm khả năng đảm bảo chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp, trong khi các chính sách thuế quan gần đây cũng đẩy chi phí lên cao. Khoảng 53% số công ty được hỏi cho biết chi phí chuỗi cung ứng tăng ở mức vừa phải, và 39% khác mô tả mức tăng này là nghiêm trọng hoặc cực kỳ nghiêm trọng.